III SA/Kr 898/06
PostanowienieWSA w Krakowie2006-10-31
Skład orzekający: Piotr Lechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zawiadomienie o odmowie przyznania stypendium, wydane przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, ma charakter decyzji administracyjnej, od której służy skarga do sądu administracyjnego, czy też jest aktem, na który należy najpierw wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa?Ratio decidendi
Zawiadomienie Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o odmowie przyznania stypendium wyrównania szans ma charakter decyzji administracyjnej, rozstrzygającej w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej. Jednakże, zgodnie z regulaminem przyznawania stypendiów, od takiej decyzji nie przysługuje odwołanie ani wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. W związku z tym, przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, skarżący powinien był wezwać właściwy organ (Prezydenta Miasta) do usunięcia naruszenia prawa, zgodnie z art. 52 § 4 PPSA. Niewyczerpanie tego środka czyni skargę niedopuszczalną.Stan faktyczny
Skarżący J. W. został poinformowany przez Dyrektora MOPS o odmowie przyznania stypendium wyrównania szans z powodu braków formalnych wniosku. Po próbie złożenia podania o przywrócenie terminu i uzyskaniu pisma od Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzającego, że zawiadomienie MOPS nie jest decyzją administracyjną, skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uznając zawiadomienie za decyzję administracyjną. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braków skargi, a następnie odrzucił skargę jako niedopuszczalną z powodu niewyczerpania procedury wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Skargę odrzucono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski po rozpoznaniu w dniu 31 października 2006r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. W. na decyzję - zawiadomienie Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia 19 grudnia 2005r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania studenckiego stypendium wyrównania szans postanawia skargę odrzucić
Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] , z powołaniem na § 2 Zarządzenia Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z [...] listopada 2005r., zawiadomieniem z dnia 19 grudnia 2005r. [...] , powiadomił skarżącego J. W., że nie został objęty programem stypendialnym dla studentów na rok akademicki 2005/2006, regulowanym uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] września 2005r. w sprawie zasad przyznawania stypendiów w ramach projektu "[...] program stypendialny dla studentów na rok akademicki 2005/2006", dla studentów zamieszkałych na terenie Gminy Miejskiej [...] , albowiem w wyniku weryfikacji wniosku stwierdzono braki formalne wniosku w postaci braku zaświadczenia Urzędu Skarbowego potwierdzającego wysokość dochodu uzyskanego w 2004r. W pouczeniu z powołaniem na § 4 ust. 5 załącznika do w/w uchwały Rady Miasta stwierdzono, że odwołanie w sprawie stypendium wyrównania szans nie przysługuje.
W dniu [...] stycznia 2006r. J. W skierował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego za pośrednictwem MOPS podanie o przywrócenie terminu do złożenia podania o objęcie programem stypendialnym Europejskiego Funduszu Socjalnego w ramach projektu [...] Program Stypendialny na rok akademicki 2005/2006. W uzasadnieniu wniosku, przyznawał że wniosek zawierał brak w postaci zaświadczenia, że kontynuuje studia, wskazywał jednak, że na skutek opóźnionej decyzji o przyznaniu zasiłku okresowego, dopiero [...] .11.2005r. mógł opłacić wpis na II rok studiów i uzupełnić braki wniosku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] , pismem z dnia [...] czerwca 2006r., skierowanym do J. W., z powołaniem na art. 1 ust. 1 ustawy z 12.10.1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 Nr 79, poz. 856 ze zm.) stwierdziło, że SKO są organami wyższego stopnia w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należącej do właściwości jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, właściwymi do rozpatrywania odwołań od decyzji, zażaleń na postanowienia, żądań wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji. Zdaniem kolegium przesłane do J. W. zawiadomienie z dnia 19 grudnia 2005r. nie jest decyzją administracyjną, "a tym samym nie jest możliwe zajęcie przez Kolegium stanowiska w przedmiotowej sprawie", a w szczególności przywracanie terminów do składania wniosków o przyznanie stypendium. Wskazano, że zgodnie z § 3 "uchwały Rady Miasta z 28 września 2005r.", miejsce i termin składania wniosków określa, każdorazowo Prezydent Miasta.
Dnia [...] lipca 2006r. J. W. złożył za pośrednictwem SKO skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę "o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o objęcie go programem stypendialnym EFS w ramach projektu [...] Program stypendialny na rok akademicki 2005/2006", wyrażając stanowisko, że zawiadomienie MOPS z 19.12.2005r. jest w istocie decyzją administracyjną.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze przedstawiając skargę, wniosło w odpowiedzi na skargę o jej odrzucenie. Zdaniem Kolegium pismo MOPS z 19.12.2005r. nie ma charakteru decyzji wydanej przez gminę w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej, a w sprawie chodzi o program stypendialny finansowany z funduszu Unii Europejskiej, ani też nie ma charakteru innego rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 2 - 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem skarga na to pismo jest niedopuszczalna. Z ostrożności procesowej Kolegium wniosło o oddalenie skargi, wskazując, że zgodnie z § 4 regulaminu stanowiącego załącznik do uchwały, od decyzji Prezydenta Miasta w sprawie przyznania stypendium wyrównania szans odwołanie nie przysługuje.
Wobec treści skargi, skarżący J. W., zarządzeniem przewodniczącego doręczonym dnia [...] września 2006r. wezwany został o uzupełnienie braków skargi w terminie tygodnia pod rygorem jej odrzucenia przez wskazanie czy domaga się wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem sądu administracyjnego (a jeżeli tak to o wskazanie jego daty i sygnatury), czy też złożona skarga jest w istocie skargą na akt - pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2006r, czy też jest wnioskiem skierowanym do organu administracji o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną - a jeśli tak o wskazanie, który akt za decyzję uważa.
W terminie do uzupełnienia braków skargi skarżący J. W. złożył w dniu [...].10.2005r. pismo, z którego wynika, że złożona skarga jest w istocie skargą "na akt prawny lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa" zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i że za taki akt uważa "zawiadomienie" Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi, w świetle przepisu art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej ustawa p.p.s.a. - jest jej dopuszczalność.
Podstawowe znaczenie dla oceny warunków dopuszczalności skargi w przedmiotowej sprawie ma ocena charakteru aktu z dnia 19 grudnia 2005r. [...] któremu dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] działający - jak się wydaje - na podstawie upoważnienia Prezydenta Miasta [...] , nadał formę zawiadomienia.
Należy mieć na uwadze, że w świetle powołanych w podstawie prawnej uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] września 2005r., przepisów art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 12 pkt 10 a i art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 z późn. zm.) oraz art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), przedmiotowa uchwała ma charakter aktu prawa miejscowego obowiązującego na obszarze gminy miejskiej na prawach powiatu. Zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 1 i 2 powołanej ustawy o samorządzie powiatowym, funkcje organów powiatu w miastach na prawach powiatu sprawuje rada miasta i prezydent miasta. Z kolei w myśl art. 12 ust. 1 pkt 1 i pkt 10 a m.in. do wyłącznej właściwości powiatu należy stanowienie aktów prawa miejscowego i podejmowanie uchwał w sprawie zasad udzielania stypendiów dla uczniów i studentów. Zgodnie z art. 38 ust. 1 tej ustawy w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości powiatu decyzje wydaje starosta, chyba że przepisy szczególne przewidują wydawanie decyzji przez zarząd powiatu. Oznacza to, że w miastach na prawach powiatu, indywidualne decyzje z zakresu administracji publicznej należące do właściwości powiatu wydaje prezydent miasta.
Również w świetle art. 26 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym prezydent miasta jest organem wykonawczym gminy.
Powołana uchwała Rady M. [...] z [...] września 2005r. opublikowana została w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z 2005r. Nr 555, poz. 3944 z późn. zm. z dnia 13 października 2005r. i weszła w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia. Przepisem § 1 ust. 1 stwierdzono, że Gmina Miejska [...] przyznaje studentom stypendia wyrównania szans, a wg. § 3 wykonanie uchwały powierzono Prezydentowi Miasta [...] . Zasady, warunki i tryb udzielania stypendiów w ramach projektu "[...] program stypendialny dla studentów na rok akademicki 2005/2006", dla studentów zamieszkałych na terenie Gminy Miejskiej [...] , określa Regulamin, stanowiący zgodnie z § 2 uchwały, załącznik do niej.
Regulamin w sposób szczegółowy określa kryteria, których spełnienie warunkuje uprawnienie do ubiegania się o stypendium, oraz reguluje tryb ubiegania się o udzielenie stypendium, w tym określa wzór wniosku o stypendium i rodzaje dokumentów potwierdzających spełnienie kryteriów do uzyskania stypendium. Zgodnie z § 3 ust. 5 miejsce i termin składania wniosków określa każdorazowo Prezydent Miasta [...] .
Przepis § 4 ust. 1 regulaminu stanowi, że stypendia wyrównywania szans przyznawane są przez Prezydenta Miasta [...] , po zatwierdzeniu wniosków wytypowanych przez komisję stypendialną, a w myśl ust. 5 od decyzji Prezydenta Miasta [...] w sprawie przyznania stypendium wyrównania szans odwołanie nie przysługuje.
Nie może budzić zatem wątpliwości, że w świetle tej regulacji, regulamin przewiduje formę decyzji Prezydenta w sprawie przyznania stypendium, a zatem tak dla decyzji pozytywnych jak i decyzji negatywnych.
Przepis § 3 ust. 4 przydaje tylko pracownikom zajmującym się zbieraniem i weryfikacją dokumentów, prawo żądania od studenta złożenia dodatkowych oświadczeń lub zaświadczeń, nie stanowi zaś podstawy, do pozostawiania takich nieuzupełnionych wniosków bez rozpoznania.
Prowadzi to do konstatacji, iż słuszne jest stanowisko skarżącego zawarte w skardze, że zawiadomienie Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia 19 grudnia 2005r. Nr [...] o "nieobjęciu programem stypendialnym" jest w istocie decyzją administracyjną rozstrzygającą w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej - w przedmiocie odmowy przyznania stypendium wyrównania szans, studentowi zamieszkałemu na terenie Gminy Miejskiej [...] . Jest kwestią wtórną, w obecnym stanie sprawy, czy decyzja ta jest decyzją Prezydenta Miasta [...], w imieniu którego działa upoważniony trybie art. 268 a kpa Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] , czy też swoje umocowanie opiera dyrektor MOPS na przepisie art. 110 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.). Akta sprawy nie zawierają bowiem Zarządzenia Nr [...] Prezydenta Miasta [...] z [...] .11.2005r., na § 2 którego powołuje się dyrektor MOPS w zawiadomieniu".
Powyższa decyzja, w świetle § 4 ust. 5 Regulaminu, na co powołuje się "zawiadomienie" w pouczeniu, ma charakter ostateczny. Oznacza, to iż w rozumieniu art. 16 zd l kpa nie służy od niej odwołanie. Zarazem regulamin ustalony uchwałą Rady Miasta z dnia [...] września 2005r. nie przewiduje środka zaskarżenia tej decyzji ostatecznej w postaci wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.
Zgodnie z art. 52 § 1 skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich.
Skoro zaskarżony akt ma charakter decyzji, a nie aktu o którym mowa w art. 3 § 4 pkt 4 ustawy psa, nie ma zastosowania przewidziany art. 52 § 3 tryb wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, jako warunkujący dopuszczalność wniesienia skargi.
W tej sytuacji, zastosowanie ma przepis art. 52 § 4 ustawy, w myśl którego jeżeli ustawa w przypadku innych aktów nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi (takich jak określone § 2 - zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy), i nie stanowi inaczej, należy przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa.
Z tych przyczyn wniesienie skargi przed uprzednim wezwaniem Prezydenta Miasta [...] o usunięcie naruszenia prawa było przedwczesne, a skarga niedopuszczalna.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 200r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło