I SA/Kr 1341/06
WyrokWSA w Krakowie2006-10-27
Skład orzekający: Maria Zawadzka, Józef Gach, Beata Cieloch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Regionalna Izba Obrachunkowa mogła stwierdzić nieważność uchwały rady miasta w sprawie zmiany budżetu, opierając się na błędnej interpretacji przepisów dotyczących kompetencji organu wykonawczego i stanowiącego w zakresie wprowadzania zmian do budżetu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Regionalna Izba Obrachunkowa błędnie zinterpretowała przepisy ustawy o finansach publicznych i ustawy o samorządzie gminnym, co doprowadziło do nieuzasadnionego stwierdzenia nieważności uchwały rady miasta. Rada miasta posiada wyłączne kompetencje do uchwalania i dokonywania zmian w budżecie, a organ wykonawczy (burmistrz) ma jedynie prawo inicjatywy w tym zakresie. Ograniczenia kompetencji rady mogą wynikać wyłącznie z ustawy i powinny być interpretowane zawężająco.Stan faktyczny
Rada Miasta Wolbrom podjęła uchwałę zmieniającą budżet na rok 2006. Regionalna Izba Obrachunkowa stwierdziła nieważność tej uchwały, uznając, że narusza ona przepisy dotyczące wyłącznej inicjatywy organu wykonawczego w zakresie zmian budżetu. Rada Miasta wniosła skargę, zarzucając organowi nadzoru błędną interpretację przepisów i brak wykazania istotnego naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za uzasadnioną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej i zasądził od niej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 1341/06 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 października 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka, Sędziowie: NSA Józef Gach (spr), Asesor: WSA Beata Cieloch, Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2006r., sprawy ze skargi R. M. w W., na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej, z dnia 24 maja 2006r. nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały nr XXXIX/258/06 z dnia, 7 kwietnia 2006r w sprawie zmiany budżetu na rok 2006, , , Uchyla zaskarżoną uchwałę,, Zasądza od Regionalnej Izby Obrachunkowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 540 zł, ( pięćset czterdzieści złotych) ., ,
I SA/Kr 1341/06
UZASADNIENIE
W dniu 07.04.2006r. Rada Miasta Wolbrom podjęła uchwałę nr XXXIX/258/06 w sprawie zmiany budżetu na 2006r. Po tej zmianie budżet przedstawiał się następująco:
Dochody 36.466.349 zł Wydatki 35.9151989 Przychody 400.00 zł Rozchody 951.150 zł
Natomiast gdyby zmiana budżetu na 2006r. została uchwalona zgodnie z projektem przedłożonym przez Burmistrza Miasta W. i poprawkami tego projektu na które wyraził on zgodę, to budżet przedstawiałby się następująco:
Dochody 36.984.786 zł Wydatki 38.333.636 zł Przychody 2.300.000 zł Rozchody 951.150 zł
Uchwałą z dnia 24.05.2006r. nr K 1-4001/231/06 Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej po otrzymaniu powyższej uchwały w dniu 18.04.2006r. i pisma Burmistrza Miasta W. z dnia 25.04.2006r. informującego o powyższych rozliczeniach- i bezskutecznym wezwaniu do ich usunięcia stwierdziło nieważność uchwały Rady Miasta Wolbromia z dnia 07.04.2006r. nr XXXIX/258/06 w sprawie zmian budżetu na 2006r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia nadzorczego wskazało, iż art.179 ustawy z dnia 30 marca 2005r. o finansach publicznych zawiera następujące normy prawne:
1. projekt uchwały budżetowej może przedstawić wyłącznie organ wykonawczy
2. wyłącznie organ wykonawczy może wystąpić z inicjatywą zmiany już uchwalonego budżetu
W przepisie tym ustawodawca odróżnił więc etap uchwalenia budżetu i etap dokonywania zmian w budżecie, już uchwalonym. W projekcie budżetu rada miasta może dokonywać zmian z wyjątkiem zmian, o których mowa w art.183 ust.2 ustawy o finansach publicznych. Natomiast przepis ten nie ma- co wynika z jego treści- zastosowania na etapie dokonywania zmian w budżecie już uchwalonym. Za stanowiskiem tym przemawia również to, że odczytanie użytego w art. 179 słowa "inicjatywa" powinno nastąpić w świetle unormowania art.60 ust.2 pkt4 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. nr. 142, poz. 1591 ze zm.) zgodnie z którym Burmistrzowi Miasta przysługuje wyłączne prawo zgłaszania propozycji zmian w budżecie miasta. Pojęcie "inicjatywa" w odróżnieniu od pojęcia "propozycja" nie pozostawia wątpliwości co do tego, że w przypadku złożenia przez Burmistrza propozycji zmian w budżecie rada miasta nie może nanosić własnych poprawek. Nie można by bowiem wówczas mówić, że uchwaleniu będą podlegały "propozycje".
Na powyższe rozstrzygnięcie Rada Miasta Wolbrom wniosła w terminie skargę, w której zarzuciła naruszenie:
1. art.18 ust.2 pkt4, art.52 ust. 1 i ust. 1 a, art.60 ust.2 pkt4, art.91 ust. 1 i ust.3 ustawy o samorządzie gminnym,
2. art.179, art.183 ust.2 ustawy o finansach publicznych i zażądała uchylenia tego aktu nadzoru
Z motywów skargi wynika, że organ nadzoru nie wykazał istotnego naruszenia przepisów prawa. O istotności tej zaś decyduje rodzaj przepisów prawa, które zostały złamane i skutki tego naruszenia. Dokonał tylko interpretacji tych przepisów a zwłaszcza art.183 ust.2 ustawy o finansach publicznych i to błędnej. Zatem rada ta dokonała zmiany w budżecie powiatu, która była zakazana przez przepis prawny będący odpowiednikiem art. 183 ust.2 ustawy o finansach publicznych. Nie można przyjąć, że niektóre z tych przepisów nie obowiązuj ą na etapie zmiany już uchwalonego budżetu.
Powoływany przez organ wyrok NSA/02 w Białymstoku z dnia 19.12.2002r. sygn. akt I S.A./BK 759/02 (Finanse Komunalne z 2003r. nr.2, poz.60) został wydany na tle innego stanu faktycznego. Mianowicie Rada Powiatu B. uchwaliła w dniu 26.03.2002r. budżet zwiększając bez zgody Zarządu Powiatu proponowany deficyt budżetowy o kwotę 300.000 zł wprowadzając do planu wydatków nowe zadania i wskazując jako źródło ich finansowania długoterminowy kredyt bankowy.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w sporze zaistniałym w rozpoznawanej sprawie przyznać należy rację Radzie Miasta w Wolbromiu. Nie ulega wątpliwości, że Rada ta z mocy art. 18 ust.2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 193 ust.2 z 30 czerwca 2005r. ustawy o finansach publicznych posiada wyłączną kompetencje nie tylko do uchwalania budżetu gminy,, ale także do dokonywania jego zmiany w trakcie roku budżetowego. Przez pojęcie "uchwalenie budżetu" rozumieć bowiem należy nie tylko podjęcie uchwały budżetowej, ale także dokonywanie zmian w tej uchwale już po uchwaleniu w ciągu roku budżetowego (z dnia 22 grudnia 1999r. III S.A. 2201/99, ONSA 2000, nr 2, poz.70). Nie budzi wątpliwości także to, iż wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi) przysługuje wyłączne prawo przygotowania projektu uchwały budżetowej, a także wyłączna inicjatywa w sprawie zmiany tej uchwały (art.60 ust.2 pkt4 ustawy o samorządzie gminnym i art.179 ustawy o finansach publicznych).
Jednakże nie znajduje, zdaniem Sądu, wystarczającego uzasadnienia w przepisach obowiązującego prawa prezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym stanowisko, wedle którego powyższe uprawnienia organu wykonawczego - przy zachowaniu wynikającej z art.183 ust.2 ustawy o finansach publicznych zasady zrównoważenia budżetu- wyłączałyby uprawnienia rady miasta (gminy) do dokonywania zmian, w przedstawionym przez Burmistrza Miasta projekcie zmian uchwały budżetowej. Stanowisko takie w istocie prowadzić musiałoby do wniosku, iż Rada ta ma obowiązek uchwalenia budżetu lub jego zmiany w wersji przedstawionej przez organ wykonawczy. Tymczasem z żadnej normy prawnej takiego obowiązku po stronie Rady nie można wprowadzić, a ograniczenie kompetencji Rady Miasta (gminy) w procesie uchwalania budżetu mogłoby nastąpić jedynie na podstawie ustawy i- jako wyjątek od zasady- należało je interpretować zawężające. Wątpliwości co do rozłożenia kompetencji w procesie uchwalania budżetu pomiędzy Radą Miasta jako organem stanowiącym i burmistrzem, jako organem wykonawczym rozstrzygać trzeba na rzecz organu stanowiącego (por. glosa A. Niezgody do wyroku NSA z dnia 9 października 2002r. III S.A. 1799/02, OSP 2003, nr.6, s.316). Stopień związania rady gminy (miasta) złożonym projektem uchwały budżetowej wynika wyłącznie z treści przywołanego już art.193 ust.2 ustawy o finansach publicznych. Wedle tego przepisu bez zgody zarządu jednostki samorządu terytorialnego (obecnie wójta, burmistrza, prezydenta) organ stanowiący nie może wprowadzić w projekcie uchwały budżetowej (...) zmian powodujących zmniejszenie dochodów lub zwiększenie wydatków i jednocześnie zwiększenie deficytu budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Możliwe są natomiast inne zmiany, polegające zarówno na zmniejszeniu dochodów, jak i na zwiększeniu wydatków, które nie prowadzą do zwiększenia deficytu, lecz inaczej rozkładaj ą proporcje dochodów i wydatków.
Takie zmiany zostały właśnie dokonane w niniejszej sprawie. Analogiczne stanowisko na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów ustawy z dnia 26 listopada 1998r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 15, poz. 148 ze zm.) zajął WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 10.02.2004r. (sygn. akt I SA/Wr 2544/03 Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego z 2005r. nr.1, s.88 i n.).
W tym stanie niniejszej sprawy skarga jest uzasadniona. Z tego względu Sąd działając na podstawie art.148 u.p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 201 tej ustawy w związku z §14 ust.2 pkt. 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radcy prawnego... (Dz.U. nr. 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło