II OSK 430/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie Sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz (spr.) Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Protokolant Andżelika Borek po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 października 2006 r. sygn. akt III SA/Gd 371/06 w sprawie ze skargi K. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości sprawy dotyczącej naruszenia warunków higienicznych i zdrowotnych oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 26 października 2006 r. sygn. akt III SA/Gd 371/06 po rozpoznaniu skargi K. K. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia [...] o przekazaniu do rozpoznania Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w G. wniosku K. K. o przeprowadzenie w jej mieszkaniu przy ul. [...] w G. badań [...] - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wyroku podano, że kwestionowane postanowienie zostało wydane na podstawie art. 65 ( 1 kpa, zaś w uzasadnieniu tego postanowienia podano, że organ sanitarny nie jest właściwy w sprawie usunięcia przyczyn i skutków degradacji biologicznej w budynku mieszkalnym. W zażaleniu od postanowienia organu pierwszej instancji skarżąca zarzuciła brak wskazania podstawy prawnej oraz błędną ocenę przedmiotu sprawy, bowiem wniosła nie o usunięcie przyczyn i skutków degradacji biologicznej nieruchomości mieszkalnej, lecz o wydanie decyzji nakładającej na właściciela obiektu podjęcie stosownych działań. Zażądała wydania decyzji na podstawie wskazanych przepisów o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Organ rozpatrujący zażalenie utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie stwierdził w uzasadnieniu, że zgodnie z art. 62 ust. 3 i 4, art. 66 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm./ w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części mogącego spowodować zagrożenie m. in. zdrowia ludzi, właściwy organ nakazuje przeprowadzenie kontroli przez osoby posiadające uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności, a także może zażądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo jest użytkowany w sposób zagrażający m. in. życiu lub zdrowiu ludzi organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Skargę na powyższe postanowienie wniosła K. K. domagając się jego uchylenia i nakazania właścicielowi nieruchomości zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd stwierdził, iż w niniejszej sprawie istotą problemu jest ustalenie zakresu działania organów inspekcji sanitarnej i nadzoru budowlanego w sytuacji stwierdzenia zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi na skutek istniejących nieprawidłowości w lokalu mieszkalnym. W stanie faktycznym sprawy w ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że zagrzybienie lokalu mieszkalnego skarżącej, stwierdzone badaniem [...], stanowi zagrożenie dla zdrowia ludzi. Sąd wskazał, że w myśl art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej /Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm./ w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. Jeżeli naruszenie wymagań, o których mowa w ust. 1 spowodowało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, państwowy inspektor sanitarny nakazuje podjęcie określonych w tym przepisie działań lub podjęcie innych działań, jeżeli decyzje w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu /ust. 2/. Zgodnie natomiast z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm./ w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. W decyzji tej organ może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Stosownie do art. 62 ust. 3 i 4 właściwy organ, w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, może też żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Właściwym organem w tego rodzaju sprawach jest w myśl art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego powiatowy inspektor nadzoru budowlanego. Materiał zgromadzony w aktach sprawy według Sądu wskazuje na zasadność stanowiska organu inspekcji sanitarnej. Obecność grzybów pleśniowych w mieszkaniu skarżącej może wynikać ze złego stanu technicznego budynku lub też z jego nieprawidłowego użytkowania. Organy państwowej inspekcji sanitarnej nie mają kompetencji do wydawania decyzji w sprawie usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynków lub ich użytkowaniu. Organ ten nie jest w stanie ustalić, wobec braku instrumentów prawnych, strony zobowiązanej do wykonania ewentualnej decyzji, nie mogą bowiem ustalić winnych nieprzestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Sprawy te, jak to wskazano wyżej, należą do organów budowlanych /powiatowego inspektora nadzoru budowlanego/, do których należy podejmowanie czynności zmierzających do przestrzegania obowiązku utrzymania w należytym stanie obiektu budowlanego /por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 13 lutego 1998 r. sygn. akt IV SA 757/96/. Stosownie do art. 7 kpa zasadą jest przestrzeganie prawa w postępowaniu administracyjnym, zaś w myśl art. 19 kpa organy administracji obowiązane są przestrzegać swojej właściwości. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła K. K. reprezentowana przez radcę prawnego D. K., zarzucając naruszenie prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania, o których jest mowa w art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej "ppsa". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi się, iż na wniosek skarżącej Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. zlecił w roku 2005 przeprowadzenie badań [...] w zajmowanym przez nią lokalu mieszkalnym, zaś badania wykazały obecność grzybów pleśniowych szkodliwych dla zdrowia mieszkańców i występującą w mieszkaniu korozję biologiczną mającą negatywny wpływ na przebywających w nim lokatorów, po czym przekazał Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w G. sprawozdanie z badań wnosząc o ustalenie oraz usunięcie przyczyn i skutków degradacji biologicznej w lokalu. Podobne badania z analogicznym wynikiem były prowadzone w 2000 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego po badaniach w roku 2005 przesłał do [...] Zarządu Nieruchomości [...] w G. pismo o poinformowaniu o usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości w terminie do [...] sierpnia 2005 r. jednak zagrzybienia i przyczyny ich powstawania nie zostały usunięte. Według skarżącej art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej wprowadza obowiązek dla organu sanitarnego wydania określonych nakazów, a stanowisko Sądu pierwszej instancji w kwestii niewłaściwości w sprawie tego organu jest niewłaściwe. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Jako podstawę skargi kasacyjnej wskazuje się "naruszenie prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania, o których jest mowa w art. 174 pkt 1 i 2" podczas, gdy przepis art. 174 pkt 1 i 2 ppsa określa jakie mogą być ustawowe podstawy skargi kasacyjnej. Wnoszący skargę kasacyjną powinien natomiast odpowiednio do wymogów art. 174 pkt 1 i 2 ppsa wskazać konkretne przepisy prawa materialnego naruszone przez Sąd pierwszej instancji poprzez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /pkt 1/ oraz przepisy prawa procesowego mające zastosowanie przed Sądem pierwszej instancji, które zostały przez ten Sąd naruszone i to z takim skutkiem, że mogło to naruszenie mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy /pkt 2/. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej natomiast powołano się na naruszenie art. 27 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, stanowiącego przepis prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 ppsa i tylko z tej przyczyny skarga kasacyjna nie została odrzucona. Ta podstawa skargi kasacyjnej, wadliwie zamieszczona w uzasadnieniu tej skargi, nie mogła być uznana za usprawiedliwioną z tej przyczyny, iż jak to zresztą jednoznacznie wynika z wywodów strony, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej wydały z inicjatywy skarżącej zalecenie usunięcia zagrzybienia zajmowanego przez nią lokalu, jednakże okazało się to nieskuteczne. Słuszność ma więc Sąd pierwszej instancji podzielając stanowisko organu sanitarnego przekazującego sprawę z wniosku skarżącej do załatwienia przez organ nadzoru budowlanego, że organ ten ma odpowiednie środki tak orzecznicze /określone w ustawie Prawo budowlane/, jak i wykonawcze /unormowane przepisami o postępowaniu egzekucyjnym w administracji/, do skutecznego doprowadzenia do efektów, jakich oczekuje skarżąca od organów administracji publicznej. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji z mocy art. 184 ppsa.