I SA/Sz 133/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.) Sędzia WSA Alicja Polańska Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2006 r. sprawy ze skargi J. i M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za [...]. o d d a l a skargę Dyrektor Izby Skarbowej w S. decyzją z dnia [...], wydaną w trybie odwoławczym, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia [...] określająca zobowiązanie podatkowe małżonków J. i M. S. w podatku dochodowym od osób fizycznych za [...] w kwocie [...] tj. o [...] wyższej od wykazanej w zeznaniu [...]. W wyniku postępowania kontrolnego w zakresie rzetelności deklarowania podstaw opodatkowania ustalono, że J. S. otrzymała: - [...] w dniu [...] od K. i A. S. w postaci depozytu nieprawidłowego, - [...] w dniu [...] od A. S. również w formie depozytu nieprawidłowego. Otrzymane w gotówce kwoty depozytu nieprawidłowego nie miały charakteru odpłatnego, J. S. posiadała ustną zgodę na dysponowanie w/w środkami pieniężnymi. Podatniczka korzystała w kolejnych latach, również w [...] z powierzonych jej pieniędzy w ten sposób, że w dniu [...], aktem notarialnym nr [...] przekazała kwotę [...] na rzecz J. C. w formie depozytu nieprawidłowego, a ponadto małżonkowie w [...] ponieśli wydatki na zakup samochodu osobowego w kwocie [...], na zakup działki gruntu w kwocie [...] i na utrzymanie rodziny w kwocie [...], łącznie wydatkowali [...], podczas gdy roczny ich dochód za [...] wykazany w [...] wynosił [...], przy czym twierdzenie podatników, że posiadali oszczędności w kwocie [...] z [...] uznano za niewiarygodne. W świetle powyższego organy obu instancji zgodnie uznały, że nieodpłatne świadczenia związane z przechowywaniem i dysponowaniem środkami pieniężnymi pochodzącymi z depozytów nieprawidłowych stanowiły inne źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust.1 pkt 9 w związku z art. 20 ust.1 ustawy z 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993r. Nr 90, poz. 416 ze zm.). Zgodnie z art. 11 ust.1 powołanej ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-16 art. 17 pkt 6, art. 19 i art. 20 ust. 3 – które nie występowało w sprawie – są otrzymane lub pozostawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Powołując się na utrwalone w tym zakresie orzecznictwo SN. NSA i WSA organy podatkowe uznały, że przez "nieodpłatne świadczenia" należy rozumieć wszystkie zdarzenia prawne i gospodarcze, których skutkiem jest nie związane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu przysporzenie majątku danej osobie mające konkretny wymiar finansowy. Wartość pieniężną uzyskanego przez podatniczkę "innego nieodpłatnego świadczenia" ustalono na podstawie art. 11 ust.2a pkt 4 ustawy o p.d.o.f. według cen rynkowych stosowanych w danej miejscowości tj. w wysokości odsetek, jakie podatniczka musiałaby zapłacić od kredytu zaciągniętego w banku. Zasięgnięto informacji w [...] bankach w B. o stopach procentowych stosowanych przy udzielaniu kredytów i zastosowano najniższą stopę procentową stosowaną przez Bank [...] SA Oddział w B. W ten sposób wyliczono, że podatniczka uzyskała w [...] przychód z tytułu nieodpłatnych świadczeń w kwocie [...], którego nie wykazała w zeznaniu rocznym [...]. W konsekwencji określono zobowiązanie podatkowe małżonków z uwzględnieniem w podstawie opodatkowania w/w przychodu z nieodpłatnych świadczeń w postaci korzystania z powierzonych podatniczce pieniędzy w kwocie [...]. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego małżonkowie J. i M. S. domagają się uchylenia decyzji obu instancji zarzucając, że wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego i procesowego. Zdaniem skarżących organy skarbowe bezzasadnie posłużyły się przepisami art. 11 ust.2a pkt 4 w związku z art. 12 ust.3 ustawy o p.d.o.f. i w sposób dowolny przyjęły za podstawę ustalenia przychodu nieodpłatnego świadczenia oprocentowanie stosowane przez Bank [...] SA, podczas gdy podatniczka nie korzystała z usług tego banku, lecz otrzymała depozyt od osób fizycznych. Zdaniem skarżących nie tylko banki tworzą rynek pożyczkowo-kredytowy, ale także np. kantory, jak również między osobami fizycznymi. Skarżący zarzucili nadto, że ustalając przychód z korzystania z depozytu nieprawidłowego nie uwzględniono nadwyżki środków pieniężnych pochodzących z [...], przez co nie wyjaśniono wszystkich istotnych w sprawie okoliczności z naruszeniem przepisów art. 120-124, 180, 187, 188, 191, 210 § 4 Ordynacji podatkowej. W piśmie procesowym z [...] skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i powołali się na informację telefoniczną Krajowej Informacji Podatkowej, że od depozytu od najbliższej rodziny nie płaci się podatku dochodowego tylko podatek od czynności cywilnoprawnych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w aż y ł , co następuje: Skarga nie jest zasada, nie ma bowiem podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem. Za prawidłowe i zgodne z zebranym materiałem dowodowym, w tym również z wyjaśnieniami podatniczki, należy uznać ustalenie, że podatniczka otrzymała na przechowanie od syna i synowej pieniądze w łącznej kwocie [...] oraz że była uprawniona do nieodpłatnego swobodnego dysponowania tymi pieniędzmi. Były to – zarówno z nazwy jak i z ustawowej definicji z art. 845 kc – umowy przechowania pieniędzy w formie depozytu nieprawidłowego, do którego stosuje się odpowiednio przepisy o pożyczce. Oznacza to, że składający pieniądze na przechowanie przenosi je na własność przechowawcy (art. 720 Kc) z obowiązkiem zwrotu tej samej ilości pieniędzy. W sprawie niesporne jest, oraz wynika z zebranego materiału dowodowego, że podatniczka w [...] dysponowała całą powierzoną jej kwotą [...] (sukcesywny zwrot pieniędzy rozpoczęła w [...]) i rozporządzała nią w ten sposób, że [...] przekazała w dalszy depozyt nieprawidłowy, pokryła też wydatki na zakup samochodu, działki gruntu oraz na utrzymanie rodziny w części przekraczającej dochody małżonków wykazane w zeznaniu rocznym [...]. Organy podatkowe zasadnie uznały za niewiarygodne twierdzenie podatniczki, że na dzień [...] małżonkowie posiadali własne oszczędności w kwocie [...], które przechowywali w domu, ponieważ w żaden sposób nie zostało uprawdopodobnione źródło ich pochodzenia ani sposób przechowywania. Niezależnie od tego, należy zgodzić się ze stanowiskiem organów skarbowych, że okoliczność czy skarżący posiadali kwotę [...], czy nie, nie ma znaczenia w rozpatrywanej sprawie, bowiem jej przedmiotem jest ustalenie przychodu z nieodpłatnych świadczeń z tytułu korzystania z pieniędzy w kwocie [...] przyjętych przez skarżącą w depozyt nieprawidłowy – na podstawie art. 11 ust.1 i ust.2a pkt 4 ustawy o p.d.o.f. Z punktu widzenia art.11 ust.1 powołanej ustawy dla ustalenia przychodu z nieodpłatnych świadczeń nie jest istotne czy podatnik korzystał nieodpłatnie otrzymanych funduszy istotny jest jedynie fakt ich otrzymania. Stanowisko takie jest utrwalone w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego wprawdzie na tle art. 12 ust.1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, jednak przepis ten ma takie samo brzmienie jak art. 11 ust.1 ustawy o p.d.o.f., wobec czego wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji orzeczenia znajdują odpowiednie zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Wartość nieodpłatnych świadczeń prawidłowo została ustalona na podstawie art. 11 ust.2a ustawy o p.d.o.f. według stosowanych cen rynkowych w tym przypadku w wysokości odsetek bankowych, jakie podatniczka musiałaby zapłacić od kredytu zaciągniętego w banku. Przyjęcie najniższych odsetek stosowanych przez [...] SA Oddział w B. nie budzi zastrzeżeń, jest to bowiem najbardziej dostępna i powszechna forma uzyskania środków pieniężnych na rynku. Chybione i nie poparte żadnymi dowodami są sugestie skarżących co do niższego opodatkowania pożyczek przez inne podmioty jak kantory czy osoby fizyczne. Wyliczenie przychodu z nieodpłatnych świadczeń przedstawione na str. [...] zaskarżonej decyzji jest prawidłowe. Stanowisko skargi, że w [...] podatniczka dysponowała kwotą [...], a nie kwotą [...], jest nieuzasadnione, bowiem zwrot depozytu rozpoczęła ona dopiero w [...] (pierwsza spłata w kwocie [...] miała miejsce [...]). Zarzut naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej nie został w żaden sposób uzasadniony. Sąd z urzędu stwierdza, że postępowanie prowadzone było zgodnie z art. 120-124, przeprowadzono wszystkie niezbędne dowody, szczegółowo rozpatrzono cały materiał dowodowy (art. 180, 188, 191) a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymaganiom art. 210 § 4. Odnośnie wniosku o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji zawartemu w piśmie z [...] należy stwierdzić, że jest on nieuzasadniony, bowiem nie zachodzą wskazane przesłanki z art. 247 § 1 pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej. Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o przepis prawa tj. art. 11 ust.1 i ust.2a ustawy o p.d.o.f. i zgodnie z normatywną jego treścią. Okoliczność, że Urząd Kontroli Skarbowej skierował przeciwko skarżącej akt oskarżenia o przestępstwo z art. 54 § 2 k.k.s., niezależnie od wyniku tego postępowania, nie stanowi o nieważności decyzji podatkowej, gdyż nie jest to przesłanka wymieniona w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Również nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji powołana informacja telefoniczna K.I.P. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że czym innym jest podatek od czynności cywilnoprawnej należny od umowy depozytu nieprawidłowego na podstawie art. 1 ust.1 pkt 1 lit. j obowiązującej od 1 stycznia 2001r. ustawy z 9 listopada 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. Nr 86 poz. 959 ze zm.), a czym innym jest podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń przewidziany w art. 11 ust.1 ustawy o p.d.o.f. Obie te należności wzajemnie się nie wykluczają. Reasumując zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skarga z braku podstaw do uwzględniania podlega oddaleniu z mocy art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.