I GZ 220/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Maria Myślińska po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. Ś. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 9 sierpnia 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 591/06 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. Ś. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [..] lutego 2006 r., Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oraz określenia kwoty podatku od towarów i usług postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 591/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił wzruszenia postanowienia tegoż Sądu z dnia 1 grudnia 2006 r., sygn. akt V SA/Wa 591/06 w którym przyznano K. Ś. - dalej skarżącej - prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisów od skargi ponad kwotę 500 zł i jednocześnie odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, z następującym uzasadnieniem: Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 24 października 2006 r., sygn. akt I GZ 252/06 uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 22 sierpnia 2006 r., sygn. akt V SA/Wa 591/06 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi K. Ś. i przekazał wniosek o przyznanie prawa pomocy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 1 grudnia 2006 r., sygn. akt V SA/Wa 591/06 wskazał, że sytuacja materialna skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Sąd podkreślił, że rozpatrzył wniosek skarżącej w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie skarżąca byłaby zobowiązana ponieść w przedmiotowym postępowaniu (ewentualny wpis od skargi) oraz fakt prowadzenia przez nią licznych postępowań sądowych (29 postępowań przez tut. Sądem), z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe. Sąd przyznając prawo pomocy kierował się tym, iż skarżąca oraz jej rodzina posiadają znaczne zasoby majątkowe (dom 300 m2, działkę rolną 400 m2, lokal użytkowy 56 m2, samochód o wartości 104 999 zł), uzyskują miesięczne dochody w wysokości brutto 3998,25 zł, zatem przy wskazanych kosztach utrzymania (2000 zł) nie pożytkują ich w całości na konieczne utrzymanie. Z wyciągu z rachunku bankowego męża skarżącej ilustrującego obroty w okresie od dnia 1 sierpnia do 30 października 2006 r. wynika, iż w okresie tym dokonywano raz w miesiącu gotówkowych wpłat własnych, opłacano składki na ubezpieczenia społeczne męża skarżącej, co miesiąc w wysokości około 760 zł, jak również raty kredytu za samochód Toyota w wysokości około 2500 zł miesięcznie. Na dzień 30 października 2006 r. zgromadzonych na rachunku było ponad 4000 zł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, iż poniesienie przez skarżącą wpisu od skargi w wysokości 500 zł nie spowoduje uszczerbku dla koniecznego utrzymania jej oraz rodziny. Sąd zauważył również, iż zobowiązania cywilnoprawne (raty kredytu) nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie, które zostało nadane listem poleconym w dniu 26 grudnia 2006 r. na adres Naczelnego Sądu Administracyjnego. Powyższy środek odwoławczy został przekazany przez NSA według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. w dniu 28 grudnia 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GZ 30/07 odrzucił zażalenie skarżącej. Sąd II instancji wyjaśnił, że dla ustalenia, iż środek odwoławczy został wniesiony w terminie nie wystarczy tylko wskazanie, iż przesyłka go zawierająca została nadana przed upływem zakreślonego w art. 194 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. terminu. Przesyłka ta, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powinna być jeszcze skierowana do właściwego Sądu, który wydał zaskarżone postanowienie. A zatem w niniejszej sprawie datą wniesienia środka odwoławczego jest dzień, w którym tę przesyłkę przekazano właściwemu Sądowi, a więc dzień 28 grudnia 2006 r. Wobec powyższego przedmiotowe zażalenie zostało wniesione po terminie, który upłynął z dniem 27 grudnia 2006 r. Zarządzeniem Przewodniczącego V Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 22 czerwca 2007 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. W dniu 10 lipca 2007 r. (data nadania pocztowego) skarżąca po raz kolejny złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmawiając "wzruszenia" postanowienia z dnia 1 grudnia 2006 r. tegoż Sądu, podkreślił, że sprawa wniosku skarżącej o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych została już rozstrzygnięta wskazanym wyżej postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., które stało się prawomocne, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie jako wniesione z uchybieniem terminu. Sąd wskazał, że skarżąca w złożonym ponownie wniosku nie wskazała żadnych nowych okoliczności, które mogłyby uzasadniać wzruszenie wyżej wskazanego prawomocnego postanowienia. K. Ś. w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy powtórzyła, zdaniem Sądu I Instancji, identyczne okoliczności na przyznanie jej prawa pomocy, jak we wniosku z dnia 28 kwietnia 2006 r. (pierwotny wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżącej). Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie wnosząc o jego zmianę i przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w dniu 10 lipca 2007 r. winno skutkować wszczęciem nowego, niezależnego od poprzedniego postępowania w przedmiotowej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2006 r., sygn. akt V SA/Wa 591/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. przyznał K. Ś. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 500 zł i jednocześnie odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie wskazując, iż sytuacja materialna skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyznając prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd I instancji wykazał, że skarżąca wraz z rodziną posiada znaczne zasoby majątkowe tj.: dom - 300 m2, działkę rolną - 400 m2, lokal użytkowy 56m2, samochód o wartości 104 999,30 zł. K. Ś. z rodziną uzyskuje miesięczne dochody w wysokości brutto 3998,25 zł, zatem przy wskazanych kosztach utrzymania (2000 zł) nie pożytkuje ich w całości na konieczne utrzymanie. Z ustaleń Sądu I instancji wynika, iż na dzień 30 października 2006 r. zgromadzonych na rachunku bankowym męża skarżącej było ponad 4000 zł. Z uwagi na powyższe okoliczności Sąd uznał, iż skarżąca oraz jej rodzina nie należą do osób o ograniczonych środkach do życia, dla których poniesienie kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi w wysokości 500 zł spowodowałoby uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego. Wobec wskazanych wyżej okoliczności zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego V Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 22 czerwca 2007 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł (zarządzenie doręczono w dniu 4 lipca 2007 r.) niemal jednocześnie złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. We wniosku tym skarżąca przedstawiła analogiczne okoliczności na przyznanie jej prawa pomocy, jak we wniosku z dnia 28 kwietnia 2006 r. Przepis art. 165 p.p.s.a. określa sposoby rozstrzygnięcia postanowień niekończących postępowania w sprawie, które mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez "zmianę okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązujących przepisach prawnych. Bez takiej zmiany okoliczności sprawy wydane postanowienie nie może być modyfikowane lub uchylone (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Warszawa 2005 r., s. 499). W przypadku sprawy dotyczącej przyznania prawa pomocy, zmiany powyższych okoliczności musiałyby być na tyle widoczne, aby możliwa była zmiana dotychczasowego stanowiska. Takiemu badaniu podlegał przedmiotowy wniosek skarżącej i Sąd I instancji zasadnie odmówił zmiany postanowienia z dnia 1 grudnia 2006 r. Skarżąca składając ponowny wniosek nie wskazała żadnych nowych okoliczności uzasadniających przyznanie jej prawa pomocy, wobec czego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należało orzec jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.