I OSK 2015/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2006 r., sygn. akt II SO/Wa 94/06 o oddaleniu wniosku J. K. o wymierzenie Ministrowi Obrony Narodowej grzywny za nieprzekazanie skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy w sprawie o sygnaturze akt II SAB/Wa 103/06 postanawia 1) uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądzić na rzecz J. K. od Ministra Obrony Narodowej kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 października 2006 r. oddalił wniosek J. K. o wymierzenie Ministrowi Obrony Narodowej grzywny za nieprzekazanie akt wraz z odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie, jak również niedołączenie do akt wniosku z dnia [...], którego dotyczy skarga na bezczynność Ministra Obrony Narodowej, rozpoznawana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pod sygnaturą II SAB/Wa 103/06. W motywach Sąd podał, że w dniu 10 maja 2006 r. do Ministra Obrony Narodowej wpłynęła skarga J. K. na bezczynność tego organu w przedmiocie wydania rozstrzygnięcia dotyczącego wniosku J. K. z dnia [...] o wypłatę uposażenia za okres od 1 stycznia 1999 r. do 31 stycznia 2001 r. Odpowiedź na skargę wraz z aktami sprawy została przekazana do Sądu w dniu 13 lipca 2006 r. Wniosek J. K. o ukaranie organu grzywną w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej ustawa P.p.s.a.), wpłynął do Sądu w dniu 14 lipca 2006 r. Sąd podkreślił, że uchybienie przez organ terminowi określonemu w art. 55 § 1 ustawy P.p.s.a. nie ulega wątpliwości, jednak organ wykonał ciążący na nim obowiązek. Ponadto, w świetle wyjaśnień pełnomocnika organu, Sąd uznał, że organ nie był zobowiązany do przekazania do Sądu wniosku z dnia [...], gdyż nim nie dysponował. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył J. K., reprezentowany przez radcę prawnego, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, jak również o zasądzenie od organu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu II instancji. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.: 1) art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), w związku z art. 3 § 1 ustawy P.p.s.a., poprzez wadliwe dokonanie kontroli działalności administracji publicznej, 2) art. 106 § 5 pkt 5 i § 3 ustawy P.p.s.a. w związku z art. 233 Kodeksu postępowania cywilnego, poprzez nieprzeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów w sytuacji, gdy niezbędne było to do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, 3) art. 141 § 4 ustawy P.p.s.a., poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego, nie przedstawienie stanowiska skarżącego, nie omówienie jego pisma procesowego i załączników oraz wadliwe wskazanie podstawy prawnej wyroku, 4) art. 54 § 2 ustawy P.p.s.a., poprzez jego wadliwą wykładnię, 5) art. 55 § 1 ustawy P.p.s.a, poprzez błędne zastosowanie. Skarżący wskazał, że Sąd I instancji oparł się na wyjaśnieniach pełnomocnika organu, z których wynikało, że trwają poszukiwania wniosku z dnia [...]. Nie wiadomo na jakiej podstawie Sąd orzekł, że w takiej sytuacji organ nie jest zobowiązany do przekazania akt sądowi. Sąd nie wziął pod uwagę przedstawionych przez skarżącego w piśmie z dnia 22 września 2006 r.: kserokopii potwierdzenia wpłynięcia wniosku oraz sygnatury i numeru akt administracyjnych, pod którym zarejestrowano wniosek i prowadzono postępowanie. Dowodzą one, że Sąd błędnie przyjął, że "organ nie dysponował" wnioskiem z dnia [...]. Autor skargi kasacyjnej podkreślił, że skarżący dysponuje pismem Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON, zawierającym informację, że wniosek z dnia [...] będzie rozpatrzony po wyjaśnieniu właściwości organu. Sąd nie dokonał zatem prawidłowej kontroli działalności administracji publicznej, zaś w uzasadnieniu wyroku nie omówił stanowiska skarżącego, w tym jego pisma z dnia 22 sierpnia 2006r. oraz załączników. Sąd dokonał także błędnej wykładni art. 54 § 2 ustawy P.p.s.a., uznając, że zbędny jest wskazany tam termin na udzielenie odpowiedzi na skargę, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego zastosowania art. 55 § 1 ustawy i oddalenia wniosku o wymierzenie grzywny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny pełnomocnik Ministra Obrony Narodowej wyjaśnił, że wniosek J. K. z dnia [...] nigdy nie wpłynął do tego organu. Po otrzymaniu odpisu powyższej odpowiedzi J. K. przedstawił kopię pisma Szefa Sekretariatu Ministra Obrony Narodowej do Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego z dnia 14 kwietnia 2003 r., przekazującego według właściwości jego pismo z dnia [...], jak również kopię koperty z numerem wpływu [...] oraz kopię zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej, z datą odbioru 8 maja 2006 r. Dodatkowo, wraz ze skargą kasacyjną J. K. przedstawił kopię skierowanego do niego pisma Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego, zawierającego wyjaśnienie, że w związku z zaistnieniem sporu kompetencyjnego między Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji a Ministrem Obrony Narodowej, sprawa objęta m.in. wnioskiem z dnia [...], skierowanym do Ministra Obrony Narodowej, zostanie rozpatrzona po określeniu organu właściwego. Należy również zwrócić uwagę na fakt, że w sprawie o sygnaturze II SAB/Wa 103/06, dotyczącej bezczynności Ministra Obrony Narodowej w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...], w piśmie z dnia 12 lipca 2006 r. (k-10) organ ten stwierdza, że wniosek o takiej dacie nigdy do niego nie wpłynął, zaś w odpowiedzi na skargę (k-12-13) przyznaje, że J. K. pismem z dnia 21 września 2005 r. sprecyzował zakres swojego żądania z dnia [...]. W opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe sprzeczne informacje wymagają dalszego postępowania wyjaśniającego. Wydanie postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, w sytuacji, gdy niewyjaśnione pozostają sprzeczności w oświadczeniach organu oraz skarżącego, było przedwczesne i stanowiło naruszenie art. 55 § 1 ustawy P.p.s.a. Sąd wydał bowiem postanowienie nie wyjaśniwszy w istocie, czy organ zastosował się do obowiązków określonych w art. 54 § 2 ustawy i przekazał do sądu kompletne akta administracyjne, w tym wniosek wszczynający postępowanie i będący podstawą skargi na bezczynność. Tym samym Sąd naruszył również art. 106 § 3 ustawy P.p.s.a., zgodnie z którym dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów. Ustawa P.p.s.a. nie zawiera natomiast jednostki redakcyjnej: art. 106 § 5 pkt 5, niezasadny jest zatem zarzut jej naruszenia. Jednocześnie, należy wyjaśnić skarżącemu, że przepis art. 55 § 1 ustawy P.p.s.a. ma na celu wyegzekwowanie od organu administracji wypełnienia przezeń obowiązków procesowych. Nie jest to forma "kary" za uchybienie terminowi określonemu w art.54 § 2 ustawy. Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny Sąd orzeka na podstawie stanu faktycznego w chwili orzekania, a zatem uchybienie przez organ 30-dniowemu terminowi nie stanowi podstawy do nałożenia grzywny, jeżeli mimo opóźnienia, przekazał on sądowi akta wraz z odpowiedzią na skargę przed rozpoznaniem wniosku. Sąd nie naruszył więc art. 54 § 2 ustawy P.p.s.a. Nie można się również zgodzić z zarzutem, iż Sąd I instancji naruszył art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, który to przepis zakreśla ramy właściwości sądów administracyjnych (§ 1) oraz zakres kontroli administracji (§ 2). Sąd II instancji nie dopatrzył się naruszenia tego przepisu, orzekanie w sprawach dotyczących wymierzenia grzywny nie wykracza bowiem poza zakres właściwości w nim określony. Należy również podkreślić, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 ustawy P.p.s.a., polegającego na nieprzedstawieniu stanowiska skarżącego, nieomówieniu jego pism i załączników oraz wadliwym wskazaniu podstawy prawnej wyroku, a więc wadliwym skonstruowaniu uzasadnienia, nie może odnieść skutku jako podstawa skargi kasacyjnej. Zgodnie bowiem z art. 184 ustawy P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, co oznacza, że samo błędne uzasadnienie nie może spowodować uchylenia zaskarżonego orzeczenia. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 w związku z art. 64 § 3 ustawy P.p.s.a. oraz § 14 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349, ze zm.).