VI SA/Wa 2455/05
WyrokWSA w Warszawie2006-10-12
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Maria Jagielska, Olga Żurawska-Matusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kierowca zatrudniony na podstawie umowy zlecenia, wykonujący transport drogowy pojazdem należącym do przedsiębiorcy, może być uznany za "pracownika" w rozumieniu art. 4 ust. 4 lit. a ustawy o transporcie drogowym, co pozwala na zakwalifikowanie takiego transportu jako przewozu na potrzeby własne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zinterpretowały pojęcie "pracownika" w kontekście art. 4 ust. 4 lit. a ustawy o transporcie drogowym, odwołując się do definicji zawartej w Kodeksie pracy. Wobec braku definicji tego pojęcia w ustawie o transporcie drogowym, zastosowanie definicji kodeksowej jest uzasadnione. Kierowca zatrudniony na podstawie umowy zlecenia nie jest pracownikiem w rozumieniu Kodeksu pracy, a zatem transport wykonywany przez niego pojazdem należącym do przedsiębiorcy nie może być uznany za przewóz na potrzeby własne, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na P. sp. z o.o. karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Powodem było stwierdzenie, że pojazdem kierował G. K. na podstawie umowy zlecenia, a nie umowy o pracę, co wykluczało uznanie transportu za przewóz na potrzeby własne. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję Głównego Inspektora do WSA, zarzucając niewłaściwe zastosowanie art. 4 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym i naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2006 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oddala skargę
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2005 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] nakładającą na P. Sp. z o.o. z siedzibą w O. karę pieniężną w wysokości 8.650 (ośmiu tysięcy sześciuset pięćdziesięciu) złotych.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] lutego 2005 r. funkcjonariusz Inspekcji Transportu Drogowego przeprowadził na drodze krajowej nr [...] w D. kontrolę pojazdu marki [...] o nr rej [...], należącego do P. Sp. z o.o. z siedzibą w O., którym wykonywano krajowy transport drogowy rzeczy na trasie G.- G.. Pojazdem kierował G. K., który do kontroli okazał: wykresówkę z dnia [...] lutego 2005 r., nie okazał zaś wykresówek z dni: [...] lutego 2005 r. oraz z ostatniego dnia poprzedniego tygodnia, w którym prowadził pojazd.
W konsekwencji powyższego Wojewódzki Inspektor Transportu wszczął z urzędu postępowanie wobec P. Sp. z o.o. z siedzibą w O., o czym powiadomił przedsiębiorcę pismem z dnia [...] lutego 2005 r.. Ponadto organ I instancji w ww. piśmie wezwał stronę do złożenia: zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej lub Krajowego Rejestru Sądowego, zaświadczenia o nadaniu numeru statystycznego REGON, zaświadczenia o nadaniu numeru indentyfikacyjnego NIP, dokumentu potwierdzającego charakter zatrudnienia G. K. oraz wyjaśnień dotyczących naruszeń określonych w załączniku do protokołu kontroli.
Strona pismem z dnia [...] kwietnia 2005 r. złożyła wyjaśnienia dotyczące charakteru przewozu wykonywanego w dniu kontroli oraz przesłała dokumenty, o które została wezwane przez organ I instancji, tj.: kopię zaświadczenia o zatrudnieniu G. K., kopię wypowiedzenia umowy leasingowej pojazdu marki [...] o nr rej [...], kopię umowy o pracę G. K. z dnia [...] marca 2005 r., kopię umowy – zlecenia z dnia [...] lutego 2005 r. zawartej pomiędzy stroną a G. K., kopię odpisu z KRS aktualnego na dzień [...] marca 2005 r., kopię zaświadczenia o nr REGON oraz kopię potwierdzenia zarejestrowania podmiotu, jako podatnika VAT UE.
Po dokonaniu analizy materiału dowodowego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego dnia [...] lipca 2005 r. nałożył w drodze decyzji na P. Sp. z o.o. z siedzibą w O. karę pieniężną w łącznej wysokości 8.650 złotych.
W tym na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6, art. 92 ust. 4 oraz lp. 1.11.11. ust. 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. Nr 204 poz. 2088), zwanej dalej t.d. - karę 600 złotych z tytułu nie okazania trzech wykresówek.
Na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6, art. 92 ust. 4 oraz lp. 1.11.11. ust. 4 lit. a t.d. – karę 50 złotych z tytułu braku przepisowych wpisów w wykresówkach – brak imienia kierowcy w wykresówce z dnia [...] lutego 2005 r..
Na podstawie art. 92 ust. 1, art. 92 ust. 4 oraz lp. 1.1.1. t.d. – karę 8.000 złotych z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 4 ust. 4 t.d. jednym z warunków wykonywania przewozu na potrzeby własne jest fakt prowadzenia pojazdów używanych do przewozu przez przedsiębiorcę lub jego pracownika. W dniu kontroli przewóz ładunku wykonywał kierowca G. K., będąc zatrudnionym przez stronę na podstawie umowy zlecenie, tj. umowy o charakterze niepracowniczym, a zatem kontrolowany pojazd nie był prowadzony osobiście przez przedsiębiorcę lub jego pracownika. Z uwagi na to organ potraktował przewóz, jako transport drogowy, który wymagał posiadania odpowiedniej licencji. Zgodnie z wyjaśnieniami strony, iż nie posiada ona licencji na wykonywanie transportu rzeczy, a dysponuje jedynie zaświadczeniem na przewozy drogowe na potrzeby własne, organ nałożył ww. karę.
Od powyższego rozstrzygnięcia organu I instancji strona dnia [...] sierpnia 2005 r. złożyła odwołanie, w którym zaskarżyła ww. decyzję w całości, na podstawie art. 127 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98, poz. 1071), cytowana dalej jako k.p.a., i wniosła o jej uchylenie w całości oraz wstrzymanie wykonania do czasu rozpoznania odwołania. W uzasadnieniu strona podniosła, że w myśl ustawowej definicji zawartej w art. 4 pkt 4 t.d., za przewóz na potrzeby własne należy rozumieć transport wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie warunki określone w ustawie, w tym pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników (...). Wobec tego w ocenie strony transport wykonywany w dniu kontroli był prowadzony na potrzeby spółki P. w związku z podstawową jej działalnością gospodarczą i w tym zakresie spółka działała zgodnie z przepisami zawartymi ustawy o transporcie drogowym.
Strona nie zgodziła się także z przyjętą przez organu I instancji interpretacją pojęcia "pracownika", dokonaną na podstawie przepisów kodeksu pracy (tekst jednolity: Dz. U. Nr 21, poz. 94 ze zm.), cytowany dalej k.p.. W ocenie spółki nie ma w ustawie o transporcie drogowym odesłania do k.p., zatem wykładnia ww. pojęcia mogła być dokonywana w oparciu o cały system prawa, w szczególności z uwzględnieniem ratio lego przepisu t.d.. Wojewódzki Inspektor zastosowawszy taką wykładnię miał na celu - w ocenie strony, wyeliminowanie uznania za transport własny transportu świadczonego usługowo, tj. przez osobę, która tego samego rodzaju świadczenia wykonuje także na rzecz innych osób.
Spółka wskazała także, że obowiązki G. K. były obowiązkami typowo pracowniczymi i w ich wykonywaniu był on poddany pracowniczym rygorom. Ponadto strona podniosła, że zatrudnienie pracownika nie musi mieć charakteru pracowniczego, a o formie umowy decydują same strony w ramach swobody zawierania umów, zatem umowa zlecenie zawarta [...] lutego 2005 r. między stronami, w opinii spółki stanowi podstawę do uznania G. K. jej pracownikiem, a w konsekwencji uznanie przewozu wykonywanego w dniu kontroli za transport na potrzeby własne.
Wobec powyższego strona stanęła na stanowisku, że pogląd, jaki przyjął Wojewódzki Inspektor sprzeciwia się logice i zasadom wykładni prawa oraz celowi przepisu i nie jest niczym innym, jak przejawem nadmiernego formalizmu polegającego na trzymaniu się wyłącznie litery prawa, z pominięciem ich ducha i celu.
Strona podniosła również, że w dniu kontroli spełnione były warunki zakreślone w zezwoleniu na przewozy drogowe na potrzeby własne, w tym nie przekroczono przewidzianej masy tj. 3,5 ton d.m.c..
Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpoznaniu ww. odwołania wydał [...] października 2005 r., w oparciu o ww. przepisy oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2005 r.. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że bezsprzecznym jest fakt nie okazania w dniu kontroli przez kierowcę wykresówek z dni [...] lutego 2005 r. oraz z ostatniego dnia poprzedniego tygodnia, w którym prowadził kontrolowany pojazd, do czego zobowiązywał go przepis art. 87 ust. 1 t.d.. Kierowca nie okazała także żadnego dokumentu potwierdzającego, że w tych dniach nie prowadził pojazdu. To oznacza, że rozstrzygnięcie organu I instancji w zakresie nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej w kwocie 600 złotych (po 200 złotych za każdą wykresówkę) było prawidłowe. Ponadto jednoznacznie z materiału dowodowego sprawy wynika również to, że w okazanej do kontroli wykresówce z dnia [...] lutego 2005 r. nie zostało wpisane imię kierowcy, za co słusznie Wojewódzki Inspektor nałożył karę w kwocie 50 złotych. W ocenie organu odwoławczego doszło także do naruszenia przepisów t.d., polegającego na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganej licencji, co wypełniało dyspozycję art. 92 ust. 1 t.d. w zw. z lp. 1.1.1. załącznika do t.d. i skutkowało nałożeniem kary w kwocie 8.000 złotych.
Ustosunkowując się zaś do zarzutów strony zawartych w odwołaniu Główny Inspektor uznał je za bezzasadne, wobec bezsprzecznego naruszenia w dniu kontroli przepisów prawa o transporcie drogowym i czasie pracy kierowców. Organ II instancji nie podzielił argumentacji strony, że kierowca G. K. w dniu kontroli ([...] lutego 2005 r.) był pracownikiem P. Sp. z o.o. z siedzibą w O., wobec czego transport wykonywany w dniu kontroli został zakwalifikowany, w oparciu o przepis art. 4 pkt 3 t.d., jako transport drogowy, a nie przewóz na potrzeby własne. Organ wskazał, że umowa o pracę pomiędzy stroną a G. K. zawarta została dopiero dnia [...] marca 2005 r., a zatem, wbrew twierdzeniu spółki, w chwili kontroli nie był on jej pracownikiem w myśl przepisów ustawy o transporcie drogowym. Ponadto, co podkreślił Główny Inspektor, wskazanie przez stronę na ciągły charakter usług wykonywanych przez kontrolowanego kierowcę na jej rzecz, nie stanowi o istnieniu między nimi stosunku pracy, w konsekwencji nie może także stanowić, że przewóz był wykonywany na potrzeby własne. W rozpoznawanym przypadku organ II instancji stwierdził także (tak, jak organ I instancji), że wobec braku definicji pojęcia "pracownik" w ustawie o transporcie drogowym należało zastosować definicje prawną zawartą w k.p., która za pracownika uznaje jedynie osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, powołania, mianowania, wyboru lub spółdzielczej umowy o pracę.
Od powyższej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciwszy skarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 4 pkt 4 t.d., poprzez niewłaściwe jego zastosowanie do przedmiotu postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy oraz art. 8 k.p.a., wniosła o jego uchylenie w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w kwocie 8.000 złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Uzasadniając swoje żądanie skarżąca spółka podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie, że organy obu instancji niewłaściwie przyjęły, że strona nie spełniła jednej z przesłanek przewidzianych w przepisie art. 4 pkt 4 lit. a t.d. tzn. pojazd nie był prowadzony przez przedsiębiorcę ani przez jego pracownika, bowiem stwierdziły brak związku o charakterze pracowniczym pomiędzy kontrolowanym kierowcą G. K., a stroną postępowania - spółką P..
Strona zarzuciła również, że Główny Inspektor prowadząc postępowanie administracyjne naruszył zasadę wynikającą z art. 8 k.p.a., tj. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz ich kultury prawnej. Powołując treść orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2002 r. sygn. akt IISA/Wr 2356/00 spółka podniosła, że jeżeli Starosta w L. stwierdził, że transport wykonywany samochodami ciężarowymi powyżej 3,5,t d.m.c. w ramach przedsiębiorstwa P. jest transportem drogowym na potrzeby własne, to nie była dopuszczalna zmiana tego stanowiska przez Głównego Inspektora, który zmieniając je naruszył, w ocenie strony ww. zasadę ogólną k.p.a..
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z treścią z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną (postanowienie, akt, lub inną czynność z zakresu administracji publicznej) z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego rozstrzygnięcia.
Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), cytowanej dalej jako p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje nie naruszają prawa materialnego i procesowego w stopniu, uzasadniającym ich uchylenia.
W przedmiotowej sprawie organy obu instancji uznały, iż wykonywany w dniu kontroli, tj. [...] lutego 2005 r. transport drogowy rzeczy pojazdem marki [...] o nr rej [...], prowadzonym przez kierowcę G. K., a będącym własnością P. Sp. z o.o. z siedzibą w O., nie spełniał przesłanek niezarobkowego przewozu na potrzeby własne określonych w art. 4 ust. 4 t.d. i z tego tytułu obciążyły skarżącą spółkę karą pieniężną w wysokości 8.000 złotych, za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.
Zgodnie z treścią powołanego przepisu niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne, to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo, w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:
a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,
b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,
c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione, albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,
d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.
Zatem dla uznania transportu za przejazd na potrzeby własne konieczne jest spełnienie łącznie wszystkich wskazanych powyżej przesłanek.
W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, iż wykonywany w dniu [...] lutego 2005 r. transport samochodem, stanowiącym własność skarżącej spółki miał charakter pomocniczy w stosunku do jej podstawowej działalności gospodarczej, a wynikającej z KRS - u.
Istotę sporu w mniejszej sprawie stanowi wyjaśnienie, czy w zaistniałych okolicznościach prowadzenie pojazdu przez kierowcę zatrudnionego na podstawie umowy cywilnoprawnej – umowy zlecenia, wypełnia dyspozycję art. 4 ust. 4 lit. a t.d., tj. prowadzenia pojazdu przez pracownika przedsiębiorcy, a co za tym idzie, czy pozwala na przyjęcie, iż wykonywany w dniu [...] lutego 2005 r. transport spełniał wszystkie ww. warunki, dla uznania go za niezarobkowy przewóz na potrzeby własne.
Zarówno organ I, jak i II instancji definiując pojęcie "pracownika" odwołał się do definicji zawartej w art. 2 k.p., zgodnie z którą pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Tym samym, zdaniem organów, zatrudnienie kierowcy G. K. na podstawie umowy zlecenie, a więc umowy cywilnoprawnej, nie pozwala na przyjęcie, iż w dniu kontroli był on pracownikiem skarżącej spółki, a co za tym idzie, że przewóz dokonywany tego dnia stanowił przewóz na potrzeby własne.
W ocenie Sądu w sytuacji, gdy w ustawie o transporcie drogowym brak jest definicji pojęcia "pracownika", organy prawidłowo odwołały się do legalnej definicji tego pojęcia, zawartej w k.p., jako specyficznego źródła - gałęzi prawa, dla tego pojęcia. Na takim samym stanowisku stoi również Sąd Najwyższy, który w orzeczeniu z dnia 9 czerwca 1976 r. (sygn. akt VI KZP 13/75/, OSNKW 1976/7-8/86) wskazał wprost, że w przypadku braku definicji danego pojęcia w danym akcie normatywnym lub danej gałęzi prawa, a jest ono zdefiniowane w innej specyficznej gałęzi prawa, to sąd powinien oprzeć się na takiej właśnie legalnej definicji. Natomiast Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 18 października 1994 r. (sygn. akt K 2/94; OTK 1994/2/36) podkreślił, iż kodeksom przysługuje szczególne miejsce w systemie prawa ustawowego i dlatego terminy i pojęcia używane przez kodeksy traktuje się, jako wzorcowe i istnieje domniemanie, iż inne ustawy nadają im takie samo znaczenie. Jest niesporne, że zarówno aksjologia, jak i technika tworzenia prawa, traktuje kodeksy w sposób szczególny. Również Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 15 stycznia 1993 r. (sygn. akt III ARN 89/32, POP 1393/4/70) wyraził pogląd, że "uznaną regułą wykładni jest odstępowanie od potocznego znaczenia słów i pojęć, gdy ustawodawca słowa lub pojęcia (terminy) definiuje w języku prawnym, tworząc tzw. definicje normatywne".
W konsekwencji powyższych stwierdzeń wskazać należy, że interpretacja, jakiej dokonały w niniejszej sprawie organy administracji publicznej jest w ocenie Sądu zgodna z celem regulacji prawnej określonej w art. 4 t.d.. Tak precyzyjne określenie warunków w cytowanym przepisie, jakim ma odpowiadać przewóz na potrzeby własne, ma na celu z jednej strony opisanie sytuacji, w której przedsiębiorstwo realizuje przewóz nieodpłatnie na własne potrzeby, jako działalność pomocniczą w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej, nie wykonując go w celach zarobkowych i dlatego nie musi ubiegać się o licencję na wykonywanie transportu drogowego, z drugiej natomiast zapobiec sytuacjom, gdy przedsiębiorca pod pozorem wykonywania przewozów na potrzeby własne, w rzeczywistości świadczy usługi transportowe. Tym samym przyjąć należy, iż również na przedsiębiorcy, który bez konieczności uzyskiwania licencji może przewozić wyprodukowane, wynajęte, wydzierżawione, czy też przez siebie zakupione towary - ciąży obowiązek szczególnego przestrzegania warunków, jakim ustawodawca obwarował wykonywanie przewozów na potrzeby własne.
Wskazać także trzeba, iż w innych przepisach zawartych w ustawie o transporcie drogowym, ustawodawca posługuje się pojęciami szerszymi, tj. zatrudnieni kierowcy, zatrudnione osoby, co jednoznacznie wskazuje na zamierzone użycie w art. 4 pkt 4 lit a t.d. pojęcia "pracownik". Przewóz na potrzeby własne to rodzaj przewozu drogowego korzystający z przywileju braku obowiązku posiadania licencji, a zatem warunki jego wykonywania muszą być ściśle określone i przestrzegane przez podmioty go wykonujące. Gdyby ustawodawca chciał dopuścić do wykonywania tego przewozu nie tylko pracowników przedsiębiorcy, to zapewne użyłby sformułowań wykorzystywanych w innych przepisach cytowanej ustawy. Zatem to, że ustawodawca zabiegu takiego nie dokonał, nie może być uznane za przypadkowe i obojętne w procesie wykładni prawa.
Strona skarżąca podnosiła, iż mimo zawarcia z kierowcą umowy zlecenie strony faktycznie łączył stosunek pracy w rozumieniu art. 22 k.p., albowiem kierowca G. K. wykonywał te same czynności, co pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę. W okresie zlecenia pozostawał on w dyspozycji skarżącej spółki, przewóz dokonywał na ściśle określonej trasie i czynił to pod nadzorem strony skarżącej. Odnosząc się do powyższego podkreślić należy, iż Sąd nie przesądza, jaki faktycznie rodzaj stosunku prawnego łączył skarżącą i kierowcę, albowiem jak podkreśla się w orzecznictwie "zasada swobody umów, obowiązująca także w prawie pracy zgodnie z art. 3531 k.c. w związku z art. 300 k.p., pozwala stronom swobodnie ukształtować stosunek prawny, w ramach którego ma być wykonana praca. O rodzaju zawartej umowy rozstrzyga więc przede wszystkim zgodna wola stron" - wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2004 r., sygn. akt II PK 29/04, OSNP 2005/7/97 (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2000 r., sygn. akt I PKN 594/99, OSNP 2001/21/637). Jednakże ocena charakteru stosunku prawnego łączącego strony, która musi być poprzedzona ustaleniem zarówno treści oświadczeń woli, złożonych przez strony przy zawieraniu umowy, jak i celu oraz zamiaru, a także treści ukształtowanego w ten sposób stosunku prawnego nie należy do właściwości organu administracji publicznej, powołanego do kontroli przestrzegania przepisów w zakresie transportu drogowego.
Nie można zatem postawić organowi zarzutu, iż wydając zaskarżoną decyzję pominął przywołane przez stronę okoliczności i ich ocenę, albowiem nie jest on powołany do ich dokonywania. Ocena charakteru stosunku łączącego strony, w przypadku sporu należy do właściwości sądu powszechnego, czy też innego powołanego do tego organu, a nie organów inspekcji transportu drogowego. Nie ulega wątpliwości, że przedsiębiorca ma prawo dowolnie kształtować politykę zatrudnienia i nie jest ograniczony w wyborze formy tegoż zatrudnienia, lecz jeżeli chce skorzystać z przywilejów, jakie przewidział ustawodawca na potrzeby wykonywania przewozu na potrzeby własne, musi się zastosować do warunków postawionych dla tego rodzaju przejazdu, w tym wypadku wynikających z dyspozycji art. 4 pkt 4 t.d..
Mając powyższe względy na uwadze, w ocenie Sądu – skoro w art. 4 ust. 4 t.d. ustawodawca posłużył się pojęciem "pracownika", nie zaś osoby zatrudnionej, nie można uznać, iż wykonywany w dniu kontroli przejazd pojazdem stanowiącym własność skarżącej spełniał warunki, o których mowa w ustawie o transporcie drogowym, a zatem zasadne było nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Dlatego też Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji orzeczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło