II OSK 410/07
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-11-08
Skład orzekający: Zygmunt Niewiadomski, Arkadiusz Despot - Mładanowicz, Ludwik Żukowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozbawienie strony możności obrony praw następuje w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji uznał doręczenia pism sądowych za skuteczne na podstawie art. 73 PPSA, mimo że strona nie została pouczona o obowiązku informowania sądu o zmianie adresu, a następnie nie odebrała przesyłek?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że doręczenia pism sądowych dokonane na podstawie art. 73 PPSA były skuteczne, nawet jeśli strona nie została pouczona o obowiązku informowania o zmianie adresu. Sąd podkreślił, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które skutkowałoby nieważnością postępowania lub pozbawieniem strony możności obrony jej praw. Ponadto, sąd uznał, że organy administracji prawidłowo postąpiły, nie stwierdzając choroby zawodowej, gdyż jednostki orzecznicze nie rozpoznały u skarżącej schorzenia zakwalifikowanego jako choroba zawodowa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. K. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie choroby zawodowej. Skarżąca twierdziła, że organy nie uwzględniły jej stanu zdrowia w latach 1996-1998 i nie odniosły się do leczenia zapalenia [schorzenie], które uprawnia do stwierdzenia choroby zawodowej. Zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania, w tym pozbawienie jej możności obrony praw poprzez skuteczne doręczenie pism sądowych mimo braku pouczenia o obowiązku informowania o zmianie adresu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski Sędziowie: Sędzia del. WSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz (spr.) Sędzia NSA Ludwik Żukowski Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2007r., na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 października 2006 r. sygn. akt III SA/Gd 249/06 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 12 października 2006 r. sygn. akt III SA/Gd 249/06 oddalił skargę A. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia [...] nr [...] w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Wojewódzki w G. w dniu [...] orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u A. K. choroby zawodowej - przewlekłej choroby narządu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy. Organ pierwszej instancji oparł się na wywiadzie środowiskowym oraz orzeczeniach lekarskich Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w G. z dnia [...] kwietnia 2001 r. i Instytutu Medycyny Morskiej i Tropikalnej w G. z dnia [...] czerwca 2001 r. Z wywiadu środowiskowego wynikało, że strona pracowała od dnia [...] maja 1978 r. do dnia [...] czerwca 1997 r. w Państwowej Operze [...] w G. na stanowisku muzyka orkiestrowego - [...]. Praca polegała na grze na [...] podczas prób, wieczornych spektakli oraz ćwiczeń indywidualnych. Orzeczenia lekarskie nie rozpoznały u strony choroby zawodowej.
Organ odwoławczy uzupełnił materiał dowodowy o dodatkowe opinie lekarskie, a następnie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Wyrokiem z dnia 16 września 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzje organów obu instancji, stwierdzając, że orzeczenia lekarskie są lakoniczne i nie zawierają przekonywującego uzasadnienia.
Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji wystąpił do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. o przeprowadzenie badań A. K. oraz do WOMP w G. o uzupełniającą opinię lekarską.
IMP w Ł. orzeczeniem z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] nie znalazł podstaw do rozpoznania u strony choroby zawodowej, zaś WOMP w G. podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie. W związku z tym organ pierwszej instancji orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
W odwołaniu strona podniosła, że pracę w Operze i Filharmonii [...] musiała przerwać z powodu dolegliwości bólowych prawej ręki oraz krytyki jej pracy przez przełożonych. Orzeczenia i opinie wydane w sprawie odnoszą się do obecnego stanu zdrowia odwołującej się, nie uwzględniają zaś jej stanu zdrowia w latach 1997-1998.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w G. w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stwierdził, że wywiad środowiskowy i opinie jednostek medycznych nie budzą zastrzeżeń. WOMP w G. stwierdził, iż orzeczenie z dnia [...] kwietnia 2001 r. oparto na szczegółowym specjalistycznym badaniu ortopedycznym i nie rozpoznano choroby [...]. Strona nie przedstawiła jakiejkolwiek dokumentacji lekarskiej potwierdzającej wcześniejsze leczenie i rozpoznanie choroby. Na skierowaniu na badania lekarz wskazał, że wystawia je na usilną prośbę pacjentki. Sprawa głuchoty badanej nie była przedmiotem rozważań, ponieważ wcześniej nie zgłaszała takich dolegliwości. Zmiany zwyrodnieniowe [...] oraz inne stwierdzone w toku badań schorzenia nie dają podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Organ odwoławczy wskazał, że w orzeczeniu IMP w Ł. z dnia [...] maja 2005 r. nie stwierdzono u strony cech choroby [...], a zgłaszane przez nią dolegliwości należy wiązać z etiologią pozazawodową.
W sprawie trzy całkowicie zgodne opinie jednostek orzeczniczych nie rozpoznały u strony określonej choroby, a zatem organ odwoławczy nie miał podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. K. wskazała, że żaden z organów rozpatrujących sprawę nie odniósł się do jej stanu zdrowia w latach 1996-1998. W tym okresie i później leczyła się z powodu zapalenia [...], a tego typu schorzenia uprawniają do stwierdzenia choroby zawodowej. Objawy były tak silne, że nie była w stanie poprawnie grać na [...], wpadła w rozstrój nerwowy i musiała zrezygnować z pracy. Dowodem potwierdzającym jej sytuację może być historia choroby lub zaświadczenie wydane przez lekarza zakładowego. Zdaniem skarżącej kilkuletnia przerwa w graniu na [...] spowodowała poprawę jej stanu zdrowia, ale każda intensywniejsza próba powoduje nawrót objawów i konieczność leczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że stanowisko organu odwoławczego jest prawidłowe. Badania i opnie lekarskie wydane w sprawie nie pozostawiają wątpliwości. Z treści opinii uzupełniającej WOMP w G. z dnia [...] kwietnia 2001 r. wynika, że skarżąca nie przedstawiła jakiejkolwiek dokumentacji potwierdzającej wcześniejsze leczenie i rozpoznanie choroby spowodowanej warunkami pracy.
Nie rozpoznano u skarżącej choroby zawodowej [...] lub [...], a zatem brak jest podstawowej przesłanki warunkującej wydanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej.
Skarżąca sama przyznaje, że w jej stanie zdrowia nastąpiła poprawa spowodowana przerwą w grze na wiolonczeli.
Odnośnie stanu zdrowia skarżącej i jej gry na wiolonczeli w latach 1995-1997 Sąd uznał, że przyczyna złej gry nie koniecznie musiała wiązać się z chorobą [...], ale mogła być następstwem przeciążenia pracą fizyczną na działce.
A. K. od powyższego wyroku wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania - przy uwzględnieniu kosztów dotychczasowego postępowania. Jednocześnie pełnomocnik skarżącej wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej z urzędu.
Jako podstawy skargi kasacyjnej wskazano:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 1 pkt 2, § 4 pkt 1 i 2 oraz § 7 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych poprzez ich niezastosowanie i nieuwzględnienie okoliczności, że decyzje organów obu instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem tych przepisów bez oceny stopnia i czasu narażenia zawodowego, sposobu wykonywania pracy przez skarżącą, a orzeczenie IMP w Ł. z dnia [...] maja 2005 r. zostało wydane bez uzyskania informacji o zagrożeniach zawodowych i dochodzeniu w środowisku pracy, dokumentacji dotyczącej przebiegu zatrudnienia oraz pełnej dokumentacji medycznej z całego okresu leczenia;
2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegające na pozbawieniu strony możności obrony swoich praw, co skutkuje nieważnością postępowania, a to w następstwie naruszenia:
- art. 91 § 2 i art. 109 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153. poz. 1270 ze zm.) - w skrócie p.p.s.a., poprzez prowadzenie rozprawy pod nieobecność strony skarżącej i rozpoznanie sprawy pomimo braku prawidłowego powiadomienia strony o terminie rozprawy przed sądem;
- art. 75 p.p.s.a. poprzez nie doręczenie stronie skarżącej odpowiedzi na skargę,
- art. 67 § 1 i art. 73 w zw. z art. 70 § 2 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, tzw. fikcji doręczenia wobec nie podjęcia przez stronę pisma z placówki pocztowej w terminie pomimo braku wcześniejszego pouczenia strony o konieczności informowania Sądu o zmianie zamieszkania i adresu do doręczeń.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podniosła, że o zakończeniu postępowania i wydaniu wyroku oddalającego skargę w sprawie dowiedziała się dopiero w dniu 24 października 2006 r. w sekretariacie Sądu, gdy osobiście chciała uzyskać informację o terminie rozprawy. Skarżąca po złożeniu skargi w maju 2006 r. wyjechała do W. i nie przebywała pod swoim adresem zamieszkania. Początkowo pobyt w W. był planowany na 2-3 tygodnie, ale w związku z koniecznością sprawowania osobistej opieki nad ciężko chorą matką musiała pobyt przedłużyć i wróciła do miejsca zamieszkania dopiero w dniu 18 października 2006 r. Pisma sądowe m.in. wezwanie na rozprawę zostały pozostawione w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia w oparciu o art. 73 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji pominął fakt, że skarżąca występowała w postępowaniu sądowoadministracyjnym bez profesjonalnego pełnomocnika i nie zastała pouczona o obowiązku informowania Sądu o każdorazowej zmianie miejsca swojego zamieszkania lub adresu do doręczeń. Zatem nie miała ona świadomości ewentualnych negatywnych skutków niemożności odebrania pisma sądowego nadanego na jej adres stałego zamieszkania.
Skarżąca zauważyła, że Sąd postanowieniem z dnia 17 listopada 2006 r. przywrócił jej termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, uznając argumenty o braku winy w uchybieniu terminu. Sąd uwzględnił w postanowieniu, że nie została pouczona o obowiązku informowania o zmianie miejsca pobytu. Tym samym należy uznać jej nieobecność na rozprawie za usprawiedliwioną.
Opisana sytuacja spowodowała, że skarżąca została pozbawiona możliwości ustosunkowania się do odpowiedzi na skargę, której nie otrzymała, jak i ustnego zgłoszenia swoich wniosków oraz złożenia wyjaśnień.
Niezależnie od powyższego skarżąca zarzuciła Sądowi brak wnikliwego i wszechstronnego zbadania sprawy, w szczególności podważyła wiarygodność zgromadzonej dokumentacji lekarskiej. Już w wyroku z dnia 16 września 2004 r. sygn. akt 3II SA/Gd 522/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zdyskwalifikował część tych dokumentów stwierdzając, że są zbyt lakoniczne i nie zawierają przekonywującego uzasadnienia.
W wywiadzie środowiskowym z dnia [...] lutego 2001 r. lekarz zakładowy Państwowej Opery [...] w G. potwierdził, że A. K. od 1997 r. leczona była w Ambulatorium Zakładowym z powodu przewlekłego [...]. W tym świetle dla skarżącej niezrozumiałe jest stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu skarżonego wyroku, że nie przedstawiła jakiejkolwiek dokumentacji potwierdzającej wcześniejsze leczenie i rozpoznanie choroby. Istotne jest, że ten sam lekarz, który skierował ją na badania w związku z podejrzeniem choroby zawodowej na "wyraźną prośbę pacjentki", potwierdził w wywiadzie środowiskowym jej leczenie w ambulatorium zakładowym od 1997 r., a następnie wydał szereg zaświadczeń lekarskich o zdiagnozowaniu choroby [...].
Sporządzone po wyroku z dnia 16 września 2004 r. opinie lekarskie również nie mogą być uznane za wyczerpujące i rzetelne opinie biegłych. Orzeczenie IMP w Ł. z [...] maja 2005 r. jest wyjątkowo ogólnikowe i poza standardową formułką o przeanalizowaniu całości zgromadzonej dokumentacji lekarskiej nie zawiera dokładnych informacji o tej dokumentacji. Ponadto nie ma tam żadnego wyjaśnienia, czy znajdujące się w dokumentacji medycznej liczne zaświadczenia lekarskie o leczeniu skarżącej w związku z [...], stanowiły błędną diagnozę lekarską, lub czy możliwe jest ustąpienie objawów tego rodzaju schorzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W pierwszej kolejności rozważenia wymagają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Skarżąca zarzuca nieważność postępowania, gdyż w jej ocenie została pozbawiona możności obrony swych praw na skutek przyjęcia przez Sąd pierwszej instancji fikcji doręczenia pomimo braku wcześniejszego pouczenia jej o konieczności informowania sądu o zmianie zamieszkania i adresu dla doręczeń, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 67 § 1 i art. 73 w związku z art. 70 § 2 p.p.s.a., art. 75 p.p.s.a. oraz art. 91 § 2 i art. 109 p.p.s.a.
Pozbawienie możności obrony praw należy oceniać przez pryzmat konkretnych okoliczności sprawy. Analiza, czy doszło do pozbawienia strony możności działania w postępowaniu wymaga w pierwszej kolejności rozważenia, czy nastąpiło naruszenie przepisów procesowych.
Jak wynika z akt sprawy Sąd pierwszej instancji w toku całego postępowania uznawał za prawidłowe doręczenia pism, dokonywane dla skarżącej na podany przez nią adres zamieszkania, w trybie art. 73 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, jeżeli doręczenie nie może nastąpić w sposób właściwy lub zastępczy, pismo po uprzednim zawiadomieniu adresata, umieszcza się w placówce pocztowej (w sytuacji kiedy pismo jest przesyłane drogą pocztową) na okres siedmiu dni. Uwzględniając treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2006 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 268), uznającego art. 73 p.p.s.a. w zakresie, w jakim ustanawia siedmiodniowy termin przechowywania pisma procesowego i nie wymaga ponawiania zawiadomienia adresata o złożeniu tego pisma, za niezgodny z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz regulację art. 65 § 2 p.p.s.a. trzeba stwierdzić, że do doręczeń w trybie art. 73 p.p.s.a. należy stosować tryb doręczania przewidziany w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 62, poz. 697 ze zm.). Zgodnie z § 9 ust. 3 niniejszego rozrządzenia, jeżeli adresat nie zgłosi się po odbiór przesyłki w terminie siedmiu dni, pocztowa placówka oddawcza sporządza powtórne zawiadomienie o możliwości jej odbioru w terminie kolejnych siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu sporządzenia zawiadomienia, które listonosz doręcza adresatowi. Dokonanie powtórnego zawiadomienia zaznacza się na przesyłce adnotacją "awizowano powtórnie dnia" na adresowej stronie niedoręczonej przesyłki i podpisem. Przesyłkę niepodjętą pocztowa placówka oddawcza opatruje na stronie adresowej adnotacją "nie podjęto w terminie" oraz odciskiem datownika i odsyła niezwłocznie wraz z formularzem potwierdzenia odbioru organowi wysyłającemu (§ 9 ust. 8 cytowanego rozporządzenia).
W świetle powyższego należy stwierdzić, iż doręczenie odpowiadające powyższym wymogom uzasadnia przyjęcie domniemania faktycznego, że pismo dotarło do adresata po upływie powtórnego siedmiodniowego terminu do odbioru przesyłki.
W rozpatrywanej sprawie zarówno przesyłka zawierająca odpis odpowiedzi na skargę i pouczenie, o którym mowa w art. 70 § 2 p.p.s.a., jak i przesyłka zawierająca zawiadomienie o terminie rozprawy odpowiadają przedstawionym wyżej regułom doręczania w trybie art. 73 p.p.s.a. Z adnotacji poczynionych przez doręczyciela oraz pocztową placówkę oddawczą wynika przyczyna niemożności doręczenia bezpośredniego lub zastępczego, określone zostało miejsce umieszczenia zawiadomienia dla adresata oraz potwierdzony został stosownymi pieczęciami i podpisami fakt dwukrotnego awizowania przesyłek i ich zwrotu do Sądu. Wobec tego Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał niniejsze doręczenia za skuteczne, a tym samym nie naruszył przepisu art. 73 p.p.s.a. Fikcja prawna doręczenia oznacza, iż zarówno odpis odpowiedzi na skargę, pouczenie o obowiązku informowania o zmianie miejsca zamieszkania, adresu dla doręczeń jak i zawiadomienie o terminie rozprawy należało traktować, jako doręczone skarżącej.
W rozpatrywanej sprawie natomiast nie miała zastosowania instytucja pozostawienia pisma w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, o której mowa w przepisie art. 70 § 2 p.p.s.a. Przepis § 1 art. 70 p.p.s.a. wprowadza obowiązek zawiadamiania przez strony sądu o zmianie miejsca zamieszkania, adresu dla doręczeń lub siedziby. Zaniedbanie tego obowiązku skutkuje pozostawieniem pisma w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, o ile strona o tym obowiązku i skutkach jego niedopełnienia została pouczona przy pierwszym doręczeniu. Z pozostawieniem pisma w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia mamy do czynienia wówczas, gdy strona zmieniła adres wskazany w skardze bądź innym piśmie i z tego powodu nie można doręczyć przesyłki. W przypadku niemożności doręczenia przesyłki z powodów określonych w art. 70 § 2 p.p.s.a., listonosz umieszcza o tym adnotację na formularzu potwierdzenia odbioru i niezwłocznie oddaje przesyłkę pocztowej placówce oddawczej, która po umieszczeniu na niej odcisku datownika zwraca pismo organowi wysyłającemu (§ 10 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r.). Podkreślić należy, że skutek doręczenia w takim przypadku następuje z datą zarządzenia przez przewodniczącego bądź sędziego sprawozdawcę o pozostawieniu pisma w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.
Z powyższego wynika, że pozostawienie przesyłki w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia (art. 70 § 2 p.p.s.a.) i przyjęcie domniemania faktycznego doręczenia przesyłki, o którym mowa w art. 73 p.p.s.a. stanowią odrębne zasady doręczania pism w postępowaniu sądowym. Między nimi zachodzi zależność tego typu, że w przypadku zmiany adresu nie można zastosować skutecznie doręczenia z art. 73 p.p.s.a. Natomiast w sytuacji, kiedy strona nie zmieniła adresu, lecz nie można było doręczyć jej pisma osobiście lub w sposób zastępczy zastosowanie znajdzie art. 73 p.p.s.a., a nie art. 70 § 2 p.p.s.a.
Jak wynika z akt sprawy skarżąca nie zmieniła adresu zamieszkania bądź adresu dla doręczeń. Fakt, iż w związku z wyjazdem przez pewien okres czasu nie przebywała pod adresem zamieszkania nie jest równoznaczny ze zmianą miejsca zamieszkania. Z wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy wynika, iż zamieszkuje z dwójką pełnoletnich dzieci. Natomiast z treści pisma skarżącej z dnia 9 listopada 2006 r., w którym uzasadniała wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku, wynika, iż jej dzieci nie odbierały przesyłek sądowych, aby uniknąć odbioru przesyłek dotyczących eksmisji. Te okoliczności dodatkowo wskazują, że w niniejszej sprawie w ogóle nie miała miejsca sytuacja, którą należałoby uznać za zmianę miejsca zamieszkania bądź adresu do doręczeń.
Skarga kasacyjna natomiast nie zarzuca, iż nie zostały spełnione warunki konieczne do skutecznego doręczenia przez pocztę według sposobu określonego w art. 73 p.p.s.a. Pouczenie strony o obowiązku zawiadamiania o zmianie zamieszkania, adresu do doręczeń nie stanowi warunku koniecznego skutecznego doręczenia zgodnie z art. 73 p.p.s.a.
Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, iż wobec prawidłowego uznania przez Sąd pierwszej instancji, skuteczności doręczeń kierowanych do skarżącej pism w postępowaniu sądowym, znajdującego oparcie w art. 73 p.p.s.a., nie doszło do naruszenia art. 67 § 1, art. 73 w związku z art. 70 § 2 p.p.s.a. Również nie można podzielić zarzutu naruszenia art. 91 § 2 i art. 109 p.p.s.a. Skarżąca bowiem została prawidłowo powiadomiona o terminie rozprawy. Także nie można mówić o naruszeniu art. 75 p.p.s.a. skoro prawidłowo doręczono jej odpis odpowiedzi na skargę.
Przedstawiona wyżej argumentacja prowadzi do wniosku, iż o pozbawieniu strony możności obrony swych praw można mówić wówczas, gdy nie mogła ona wziąć udziału w postępowaniu wskutek uchybień procesowych. Brak tego typu uchybień nie uzasadnia przyjęcia, iż doszło do pozbawienia strony możności obrony swych praw, a co za tym idzie nie czyni postępowania nieważnym (art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.).
Reasumując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut naruszenia przepisów postępowania, prowadzący do jego nieważności, jest niezasadny.
Skarżąca zarzuciła naruszenie § 1 pkt 2, § 4 pkt 1 i 2 oraz § 7 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych poprzez ich niezastosowanie i nieuwzględnienie okoliczności wydania decyzji przez organy administracji obu instancji bez oceny stopnia i czasu narażenia zawodowego, sposobu wykonywania pracy oraz wydania orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] maja 2005 r. bez uzyskania informacji o zagrożeniach zawodowych i dochodzeniu w środowisku pracy, dokumentacji dotyczącej przebiegu zatrudnienia oraz pełnej dokumentacji medycznej z całego okresu leczenia.
Niniejszy zarzut jest bezzasadny. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na istotną okoliczność, że jednostki organizacyjne właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych nie rozpoznały u skarżącej choroby [...], a więc schorzenia zakwalifikowanego przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. jako choroba zawodowa. Wobec tego zbędne było dokonywanie oceny stopnia i czasu narażenia zawodowego oraz sposobu wykonywania pracy. Konieczność przeprowadzenia tego typu oceny zachodzi dopiero wówczas, kiedy dochodzi do rozpoznania schorzenia zaliczonego do chorób zawodowych i w związku z tym należy ustalić, czy schorzenie to zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Zatem nie można skutecznie postawić zarzutu naruszenia § 1 pkt 2 i § 4 pkt 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.
Orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] maja 2005 r. zostało wydane w oparciu o przeprowadzone badania kliniczne i dokumentację lekarską. W aktach administracyjnych znajduje się bowiem dokumentacja lekarska złożona przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego. Natomiast w sytuacji, kiedy uprawnione placówki medyczne nie stwierdziły u skarżącej cech choroby [...] nie było ich zadaniem dokonywanie analizy prawidłowości diagnozy postawionej w przeszłości przez lekarza leczącego skarżącą. Należy bowiem wskazać, że w opinii uzupełniającej z dnia [...] lipca 2005 r., stanowiącej uzupełnienie opinii z dnia [...] maja 2005 r., Instytut Medycyny Pracy w Ł. podał, że ze zgromadzonej dokumentacji lekarskiej nie wynika, na jakiej podstawie w przeszłości rozpoznano u skarżącej choroby [...].
Wobec powyższego również zarzut naruszenia § 7 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. nie mógł zostać uznany za usprawiedliwiony.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
W przedmiocie wynagrodzenia adwokata, reprezentującego skarżącą z urzędu, orzeknie Sąd pierwszej instancji, który przyznał prawo pomocy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło