I FZ 288/06

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Michała B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 maja 2006 r. I SA/Rz 88/04 w zakresie odmowy przyznania adwokatowi Michałowi B. wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi Haliny Z.-P. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Rz. z dnia 25 lutego 2004 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2001 r. oraz styczeń, luty, marzec, kwiecień 2002 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez WSA w Rzeszowie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 maja 2006 r., I SA/Rz 88/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił przyznania adwokatowi Michałowi B. wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej. W motywach orzeczenia podniesiono, że Halina Z.-P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od opłaty kancelaryjnej i ustanowienie adwokata, w związku z oddaleniem, wyrokiem z dnia 3 listopada 2005 r. jej skarg na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Rz. w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2001 r. oraz styczeń, luty, marzec, kwiecień 2002 r. Postanowieniem z dnia 25 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przyznał skarżącej prawo pomocy w żądanym zakresie. Okręgowa Rada Adwokacka w Rz. pismem z dnia 15 grudnia 2005 r. wyznaczyła skarżącej adwokata Michała B.. Wyznaczony adwokat sporządził opinię z dnia 16 stycznia 2006 r. o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Opinia wraz z wnioskiem o wyznaczenie innego adwokata została przesłana do wiadomości Okręgowej Radzie Adwokackiej oraz skarżącej. Opinia ta została przesłana także do Sądu wraz z wnioskiem z dnia 25 stycznia 2006 r., o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu i załączoną do tego wniosku fakturą VAT. W związku ze złożonym wnioskiem Sąd, pismem z dnia 2 marca 2006 r., wezwał wyznaczonego adwokata do nadesłania pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej. W odpowiedzi na to wezwanie adwokat Michał B. wskazał, iż nie może przedłożyć pełnomocnictwa udzielonego przez Halinę Z.-P., ponieważ takowe nie zostało mu przez nią udzielone. Zaznaczył, iż skarżąca zwróciła się do Okręgowej Rady Adwokackiej z prośbą o wyznaczenie innego pełnomocnika. W odpowiedzi Rada pismem z dnia 7 lutego 2006 r. poinformowała, że nie ma podstaw do wyznaczenia innego pełnomocnika i pełnomocnikiem pozostaje dotychczasowy adwokat. Michał B. podkreślił także, że wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej przysługuje mu na podstawie przepisów art. 250 i art. 253 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./. Zdaniem wnioskodawcy, na podstawie wskazanych przepisów, wynagrodzenie przysługuje wyznaczonemu adwokatowi a nie adwokatowi, któremu strona udzieliła pełnomocnictwa. Wydając zaskarżone rozstrzygnięcie Sąd wyjaśnił, że z art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że wyznaczony adwokat ma prawo do wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków, również w przypadku sporządzenia tylko opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Art. 244 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wymaga jednak udzielenia przez stronę takiemu adwokatowi pełnomocnictwa. W postępowaniu sądowoadministracyjnym nie przyjęto regulacji analogicznej do art. 118 Kpc, gdzie już samo ustanowienie dla strony pełnomocnika przez sąd zastępuje pełnomocnictwo. Stąd też wyznaczonemu w rozpoznawanej sprawie adwokatowi nie przysługuje wynagrodzenie za sporządzenie opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Nie został on bowiem umocowany przez stronę. Po wyznaczeniu przez Okręgową Radę Adwokacką, adwokat powinien w pierwszej kolejności - zgodnie z pouczeniem zawartym w piśmie wyznaczającym - uzyskać pełnomocnictwo od strony do występowania w jej imieniu. Pełnomocnictwa tego /pochodzącego od strony/ nie można domniemywać. Dopiero po uzyskaniu pełnomocnictwa adwokat powinien podejmować w sprawie stosowne czynności. Sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej bez uzyskania pełnomocnictwa od strony było przedwczesne, wobec czego nie ma podstawy do przyznania adwokatowi żądanego wynagrodzenia. W zażaleniu na powyższe orzeczenie Michał B. wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia i przyznanie żądanego wynagrodzenia.