II OSK 161/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ludwik Żukowski (spr.) Sędziowie sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz sędzia del. WSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 października 2006 r. sygn. akt III SA/Wr 12/06 w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (zwany dalej WSA, Sądem lub Sądem pierwszej instancji) wyrokiem z dnia 10 października 2006 r., sygn. akt III SA/Wr 12/06 oddalił skargę S. P. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania go z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego, położonego przy ul. [...] we W. W uzasadnieniu wyroku stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Orzekające w sprawie organy prawidłowo zastosowały art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm., zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności). Stosownie do tego przepisu, organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. S. P. dobrowolnie, we wrześniu 2004 r., opuścił zamieszkiwany dotychczas lokal, stanowiący jego miejsce stałego pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania. Za prawidłowością ustaleń organów przemawiały zgromadzone w toku postępowania dowody. Oświadczenia J. K. będącej najemcą lokalu i wnioskującą o wymeldowanie, z [...] lipca 2005 r., [...] września 2005 r. i [...] października 2005 r. wskazują, że S. P. opuścił udostępniany mu dotąd lokal przy ul. [...] we wrześniu 2004 r. Także sam skarżący przyznał podczas przesłuchań w dniach [...] sierpnia 2005 r. i [...] września 2005 r., że nie przebywa w mieszkaniu od stycznia 2005 r., wskazując jako przyczynę utrudnienia czynione mu przez J. K. i jej męża. Fakt opuszczenia lokalu przez S. P. wynika także z informacji uzyskanej od organu Policji oraz z zeznań świadków: A. G., A. M., T. K. i I. K. Faktu opuszczenia lokalu przez S. P. nie potwierdził wyłącznie jeden świadek – K. J. Orzekające w sprawie organy poprawnie ustaliły, że opuszczenie lokalu nastąpiło dobrowolnie, co wykazano oświadczeniami stron, zeznaniami świadków, a w szczególności oświadczeniami samego skarżącego, z których wynika, że nie podejmował on prób powrotu do lokalu przy pomocy stosownych środków prawnych. Organ odwoławczy nie odniósł się wprawdzie w decyzji do wywiadów środowiskowych przeprowadzonych przez organ pomocy społecznej, jednak uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy; nie mogło samoistnie przesądzać o uchyleniu decyzji. Za uwzględnieniem skargi nie przemawia także fakt, że S. P. nie został zawiadomiony o przesłuchaniu świadków, skoro organ końcowo umożliwił mu zapoznanie się z tymi dowodami, a sam skarżący po zapoznaniu się z całością akt sprawy, oświadczył do protokołu (20 września 2005 r.), że nie zgłasza żadnych zastrzeżeń co do zgromadzonego materiału dowodowego. Opisany wyrok WSA z dnia 10 października 2006 r., sygn. akt III SA/Wr 12/06 zaskarżony został skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez pełnomocnika skarżącego. Skargę kasacyjną oparto na zarzucie naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 77 § 1, art. 79 § 1 i 2, art. 68 § 1 i 2, art. 80 k.p.a . oraz art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U . Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a .), a także na zarzucie naruszenia prawa materialnego w postaci art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że Sąd błędnie ustalił, iż orzekające w sprawie organy nie dopuściły się naruszenia zasady prawdy materialnej (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a .). Nie ustaliły dostatecznie dokładnie stanu faktycznego sprawy, gdyż nie przeprowadziły z urzędu dowodów z zeznań świadków będących pozostałymi mieszkańcami budynku, w którym zamieszkiwał skarżący. Ponadto, oceniając stanowisko organu Policji, organy meldunkowe powinny żądać wyjaśnień, jakie czynności podjęte przez Policję pozwalały na stwierdzenie, że skarżący nie przebywa w spornym lokalu. Organy nie odniosły się także w uzasadnieniach decyzji do wywiadów środowiskowych przeprowadzonych przez organ pomocy społecznej. Udzielając natomiast wiarygodności zeznaniom wnuczki J. K. (A. G.) oraz jej znajomej (A. M.) przekroczyły zasadę swobodnej oceny dowodów, gdyż obydwie przesłuchiwane osoby znają uczestniczkę, J. K., a ponadto przebywają w spornym lokalu zbyt rzadko, by wypowiadać się o tym, czy skarżący tam zamieszkiwał. Argumenty te pozwalają stwierdzić, że organy nie dokonały właściwej oceny całokształtu materiału dowodowego, a Sąd oddalając skargę pominął wpływ tych uchybień na przedstawiony w wyroku stan sprawy, czym naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a . Naruszenie art. 79 § 1 i 2 k.p.a . polegało na tym, że skarżący nie został zawiadomiony o przeprowadzanych przez organy dowodach z zeznań świadków; nie mógł więc ustosunkować się do ich twierdzeń. Sąd nie dostrzegł tego naruszenia, co skutkowało naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a . Sąd pominął także w swoich ustaleniach naruszenie art. 68 § 1 i 2 k.p.a ., jakiego dopuścił się organ pierwszej instancji. W ocenie pełnomocnika skarżącego nie było dopuszczalne utrwalenie w jednym dokumencie protokołu z przesłuchań dwóch osób: J. K. i jej męża, T. K. Obydwa protokoły powinny być sporządzone na odrębnych kartach, zaś niedostrzeżenie tego naruszenia przez Sąd i jego przemilczenie w uzasadnieniu wyroku, naruszało art. 141 § 4 p.p.s.a . Zaskarżony wyrok wydano z naruszeniem art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, gdyż Sąd błędnie przyjął, że skarżący dobrowolnie opuścił lokal przy ul. [...] we W. Najemca lokalu, J. K. wskutek kłótni ze S. P. utrudniała mu korzystanie z mieszkania; skarżącemu odebrano klucze, co spowodowało, że utracił mieszkanie. Skarżący nie podjął wprawdzie żadnych środków prawnych umożliwiających mu powrót do mieszkania, jednakże to zachowanie najemcy wymusiło na nim opuszczenie lokalu, czego ani organy, ani Sąd nie uwzględniły. Opuszczenie lokalu bez własnej woli nie pozwalało organom na wydanie decyzji o wymeldowaniu. Naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności polegało także na tym, że Sąd nie ustalił przez jak długi okres czasu skarżącego nie było w spornym lokalu. Przepis ten w części określającej termin 3-miesięczny tworzy minimalny okres nieobecności, po jakiej organ może wydać decyzję w sprawie wymeldowania. Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wojewoda D. nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną. Uczestnik postępowania, J. K., w odpowiedzi na skargę kasacyjną stwierdziła, że S. P. dobrowolnie opuścił udostępniany mu przez nią lokal we wrześniu 2004 r. Skarżący nadużywał alkoholu i był leczony w [...] Ośrodku Leczenia Alkoholowego. Przyczyną opuszczenia lokalu przez S. P. był jego zupełny brak zainteresowania kosztami własnego pobytu w mieszkaniu i kosztami jego wyżywienia. Nie podejmował żadnej pracy, nie partycypował w opłatach za czynsz, gaz i energię elektryczną; ograniczał się do korzystania z doraźnych zasiłków z pomocy społecznej, z których również nie regulował swoich należności. Niskie emerytury skarżącej i jej męża nie pozwalały na dalsze nieodpłatne utrzymywanie kuzyna, co doprowadziło do różnicy zdań i w rezultacie do opuszczenia lokalu przez S. P. Matka skarżącego, zamieszkała w K., zadeklarowała mu pomoc w postaci udostępnienia mieszkania. J. K. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 183 § 1 zd. pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U . Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a .) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Skarga kasacyjna została sporządzona i wniesiona przez należycie umocowanego pełnomocnika skarżącego w rozumieniu art. 175 § 1 p.p.s.a . W skardze kasacyjnej sformułowano zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a . w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a . Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego, organy meldunkowe nie miały obowiązku przeprowadzania z urzędu dodatkowych dowodów, w szczególności nie były zobowiązane do wzywania w charakterze świadków wszystkich pozostałych kilkunastu mieszkańców budynku przy ul. [...] we W. Strony postępowania administracyjnego: J. K. i S. P., skorzystały z prawa żądania przeprowadzenia wszelkich dowodów, które w ich ocenie najtrafniej obrazowały stan faktyczny. Każda ze stron została zawiadomiona o wszczęciu postępowania i każdą ze stron organ pouczył o prawie wypowiadania się co do zgromadzonego materiału dowodowego, zgłaszania uwag i zastrzeżeń (zawiadomienia z 5 lipca 2005 r. i 20 września 2005 r.; k. nr 3 i 19 akt administracyjnych). Zdecydowana większość dowodów przeprowadzonych przez organy wykazywała spójność i pozwalała na wierne oraz logiczne odtworzenie stanu faktycznego sprawy. Wnioskująca o wymeldowanie J. K. stwierdziła, że S. P., jej kuzyn, wyprowadził się we wrześniu 2004 r. zabierając wszystkie swoje rzeczy i nie dopełniając obowiązku wymeldowania. J. K. wraz z mężem nie byli w stanie regulować należności obciążających skarżącego; nie partycypował on w opłatach za mieszkanie (czynsz, gaz, energię elektryczną) i wyżywienie, nigdzie nie pracował i stale naużywał alkoholu (k. nr 1, 7 i 12 akt administracyjnych). Tej samej treści zeznanie złożył mąż J. K., T. K. (k. nr 7 i 12 akt administracyjnych). Również z zeznania wnuczki J. K., A. G. wynika, że skarżący opuścił mieszkanie przy ul. [...], we wrześniu lub październiku 2004 r. Pomimo przebywania u babki kilkukrotnie w ciągu każdego tygodnia, A. G. ani razu nie widziała tam S. P., ani też żadnej z należących do niego rzeczy (k. nr 11 akt administracyjnych). Podobnie, odwiedzająca J. K., zwykle dwukrotnie w tygodniu, A. M. zeznała, że co najmniej od lutego 2005 r. nie widziała w mieszkaniu kuzyna J. K. (k. nr 10 akt administracyjnych). Również sąsiad J. K., I. K. stwierdził, że od jesieni 2004 r., pomimo odwiedzin w mieszkaniu przy ul. [...] nie widział tam skarżącego (k. nr 14 akt administracyjnych). Okoliczność opuszczenia lokalu przez skarżącego została przez organy potwierdzona dokumentem urzędowym w postaci pisma Zastępcy Komendanta Komisariatu Policji dla W.-S. M. z dnia [...] września 2005 r., w którym wskazując na wynik czynności kontrolnych przeprowadzanych w spornym mieszkaniu stwierdzono, że S. P. od dłuższego czasu w nim nie zamieszkuje i nie jest znane nowe miejsce jego pobytu (k. nr 18 akt administracyjnych). Co więcej, nawet zeznanie świadka, które w ocenie pełnomocnika skarżącego było dla niego korzystne, nie wyklucza faktu opuszczenia lokalu przez S. P., gdyż zawiera szereg wewnętrznych sprzeczności. K. J., będący jednym z sąsiadów, stwierdził wprawdzie, że S. P. zamieszkuje w spornym lokalu, ale dodał, że w lokalu tym w ogóle "nie bywa", a fakt zamieszkiwania wywnioskował dostrzegając skarżącego na klatce schodowej, w tym także podczas kłótni z J. K. (k. nr 13 akt administracyjnych). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nawet i ta ostatnia okoliczność nie wyklucza, że doszło do opuszczenia przez skarżącego lokalu z przyczyn szczegółowo wykazanych we wniosku o wymeldowanie i powtórzonych w odpowiedzi na skargę kasacyjną. Przyczynami, powszechnie znanych sąsiadom, nieporozumień pomiędzy J. K. i jej kuzynem był brak partycypacji S. P. w kosztach jego zamieszkiwania i wyżywienia w udostępnionym mu lokalu. Skarżący nadużywał alkoholu, nie podejmował żadnego zatrudnienia, nie wnosił najmniejszej nawet części opłat za czynsz, gaz i energię elektryczną; ograniczał się do doraźnego korzystania z pomocy społecznej (k. nr 78 akt sądowych pierwszej instancji i k. nr 1, 7 oraz 34-37 akt administracyjnych). Także oświadczenie skarżącego nie przedstawia większych wątpliwości, co do faktu, że od stycznia 2005 r. nie przebywał on stale w mieszkaniu i nie miał zamiaru domagać się przywrócenia mu posiadania tego lokalu, ani też występowania z jakimikolwiek innymi środkami prawnymi (k. nr 20 akt administracyjnych). Zarzut skargi kasacyjnej w zakresie nieprzeprowadzenia dowodów z wywiadów środowiskowych jest nieuprawniony, gdyż udostępnienie tego specjalnego dowodu przez organ pomocy społecznej innemu organowi, jako wyjątek od zasady określonej w art. 75 § 1 k.p.a ., wymaga wyraźnego przepisu. Przykładami takich unormowań są: art. 23 ust. 4b. ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U . z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U . Nr 86, poz. 732 ze zm.) oraz art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U . Nr 192, poz. 1378). Enumeratywne wyliczenie przypadków, w których organ niebędący organem pomocy społecznej może żądać udostępnienia mu wywiadu środowiskowego oznacza, że w rozpatrywanej sprawie organ pomocy społecznej obowiązany byłby do odmowy udostępnienia takiego wywiadu organowi meldunkowemu. Pełnomocnik skarżącego zarzucając orzekającym organom przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów nie przytacza żadnych racjonalnych argumentów, które pozwalałyby podważyć wiarygodność zeznań A. G. i A. M. Fakt, iż są to osoby bliskie J. K. (wnuczka oraz znajoma) i odwiedzają ją regularnie kilkakrotnie każdego tygodnia, nie pomniejsza wiarygodności dowodów z ich zeznań. Okoliczność istotna dla wyniku sprawy wymaga, aby źródłem dowodowym była osoba mająca częsty wstęp do mieszkania; tylko w taki sposób można naocznie się przekonać o obecności lub nieobecności danej osoby w lokalu. Pełnomocnik skarżącego nie dostrzegł jednak równocześnie, że warunku tego nie spełnia świadek, na którego zeznaniach sam opiera własne twierdzenia; wyłączną osobą twierdzącą, że skarżący nie opuścił mieszkania był K. J., który przyznał, że "nie bywa w lokalu przy ul. [...]" (k. nr 13 akt administracyjnych). Dodatkowym źródłem wątpliwości jest stopień znajomości K. J. i S. P., skoro ten pierwszy jest zaledwie "synem zmarłego kolegi" tego drugiego (k. nr 78 akt sądowych pierwszej instancji). Zasadnie ocenił Sąd pierwszej instancji, że stopień spójności wszystkich zgromadzonych przez organy dowodów był dostateczny do ustalenia, że wystąpiła przesłanka wymeldowania polegająca na opuszczeniu lokalu. Organy były uprawnione do zamknięcia postępowania dowodowego, gdyż zgromadzone dowody w jednoznacznie spójny sposób wykazywały istotne dla wyniku sprawy okoliczności. Tylko poważne rozbieżności w ustaleniach faktycznych mogły uzasadniać dalsze poszukiwanie dowodów, w tym także ukierunkowanych na pozyskanie wiedzy pozostałych sąsiadów lub wiedzy o zakresie kontroli przeprowadzonej przez organ Policji. Sąd nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a . poprzez przyjęcie stanu faktycznego sprawy ustalonego przez organy z naruszeniem zasady prawdy materialnej, skoro w świetle zebranych dowodów organom nie można zarzucić naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a . Kolejny z zarzutów skargi kasacyjnej obejmuje naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 79 § 1 i 2 k.p.a . Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego, Sąd pierwszej instancji wnikliwie rozważył, czy niepowiadomienie skarżącego przez organy o przeprowadzanych dowodach z zeznań świadków mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a . naruszenie przepisów postępowania (inne niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego) tylko wówczas może skutkować uchyleniem decyzji, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd szczegółowo ocenił, czy organy zbadały zakres zastrzeżeń skarżącego co do treści uzyskanych bez jego udziału zeznań. W oświadczeniu z dnia 20 września 2005 r. S. P. stwierdził, że zapoznał się z całymi aktami sprawy, w tym także z protokołami zeznań świadków (k. nr 20 akt administracyjnych). Został ponadto pouczony o możliwości zgłaszania uwag i zastrzeżeń co do zebranego materiału dowodowego (k. nr 19 akt administracyjnych). Skarżący nie zgłosił żadnych uwag; w szczególności nie wskazał, jakie pytania chciałby skierować do świadków i jakie ich stwierdzenia budzą jego wątpliwości. Trafnie Sąd doszedł do przekonania, że naruszenie art. 79 k.p.a . poprzez niezawiadomienie skarżącego o przeprowadzeniu dowodów z zeznań świadków nie mogło w tych okolicznościach mieć istotnego wpływu na wynik sprawy; również bowiem złożenie zeznań w obecności skarżącego doprowadziłoby do utrwalenia w stosownym protokole tej samej treści zeznań, które już od świadków odebrano. Z przedstawionych przyczyn, także i ten zarzut nie może zostać uwzględniony. W skardze kasacyjnej zawarto zarzut naruszenia art. 141 § 1 p.p.s.a . w zw. z art. 68 § 1 i 2 k.p.a . Zarzut ten sformułowano w oparciu o twierdzenie, że organ I instancji przesłuchując w dniu [...] lipca 2005 r. i [...] sierpnia 2005 r. stronę, J. K. oraz świadka, T. K., sporządził z tej czynności jeden protokół, podczas gdy obowiązany był utrwalić treść wyjaśnień i zeznania w odrębnych dokumentach. Podkreślenia wymaga, że pełnomocnik skarżącego nie podjął nawet próby wykazania, czy i w jaki sposób takie naruszenie przez organ przepisów art. 68 k.p.a . mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a . Ponadto, obydwie przesłuchiwane osoby są małżonkami prowadzącymi w spornym lokalu wspólne gospodarstwo domowe i jako emeryci są stale w mieszkaniu tym obecni. Mają więc taki sam stan wiedzy co do faktu zamieszkiwania w ich mieszkaniu S. P. oraz przyczyn opuszczenia przez niego mieszkania. Z tych względów zarzut naruszenia art. 141 § 1 p.p.s.a . w zw. z art. 68 § 1 i 2 k.p.a . nie może zostać uwzględniony. Przedmiotem zarzutu naruszenia prawa materialnego jest błędna wykładnia art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm., zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności). Zgodnie z tym unormowaniem, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Opuszczenie lokalu mieszkalnego, w którym strona dotychczas była zameldowana na pobyt stały, tylko wówczas skutkuje wymeldowaniem, jeżeli osoba opuszczająca ten lokal czyni to z własnej woli. Błędnie twierdzi pełnomocnik skarżącego, że S. P. nie można przypisać woli opuszczenia lokalu przy ul. [...] we W. Podstawą korzystania z mieszkania przez skarżącego było bezumowne uzgodnienie pomiędzy nim a najemcą, J. K. (k. nr 1 i 1a akt administracyjnych oraz k. nr 78 i 79 akt sądowych pierwszej instancji). Przyczyną nieporozumień pomiędzy J. K. i jej kuzynem, S. P było nadużywanie przez niego alkoholu oraz odstąpienie od uczestniczenia w kosztach utrzymania mieszkania (czynsz, opłaty za gaz i energię elektryczną) oraz w kosztach wyżywienia. Okoliczności te spowodowały, że skarżący wyprowadził się zabierając swoje rzeczy. Pomimo posiadanych środków i możliwości skarżący porzucił zamiar dalszego pobytu w udostępnianym mu dotąd mieszkaniu na zaproponowanych warunkach. O tym, że możliwości takie posiadał świadczą decyzje organów pomocy społecznej przyznające zasiłki na bieżące potrzeby bytowe (k. nr 34-37 akt administracyjnych) oraz zdolność do podjęcia zatrudnienia potwierdzona statusem bezrobotnego przyznanym przez organ zatrudnienia (k. nr 15 i 36 akt sądowych pierwszej instancji). Innym dowodem przemawiającym za dobrowolnym charakterem decyzji skarżącego o opuszczeniu lokalu jest jego oświadczenie z dnia 20 września 2005 r., w którym stwierdził, że nie ma zamiaru dochodzić przed jakimikolwiek organami umożliwienia mu powrotu do mieszkania J. K. (k. nr 20 akt administracyjnych). Przedstawione okoliczności pozwalają stwierdzić, że skarżącemu nie odpowiadało wspólne ponoszenie kosztów korzystania z mieszkania i nie chciał podjąć zatrudnienia. Nie przewidywał także zaprzestania nadużywania alkoholu, przez co trwale uniemożliwił zgodne prowadzenie gospodarstwa domowego w niewielkim mieszkaniu (powierzchnia mieszkaniowa lokalu wynosi 47m2; k. nr 1a akt administracyjnych). Zgromadzone przez organy dowody pozwalają stwierdzić, że S. P. świadomie i dobrowolnie opuścił udostępniane mu dotychczas mieszkanie pod adresem: ul. [...] we W. Uznał, że konieczność partycypacji w kosztach własnego utrzymania oraz ograniczenie spożywania alkoholu są warunkami korzystania z mieszkania, którym nie będzie chciał uczynić zadość. Sąd właściwie ocenił, że tak przedstawiające się motywy opuszczenia lokalu mogą być traktowane wyłącznie jako dobrowolne i rodzą przesłankę wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego, określony w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności termin 3-miesięczny nie jest minimalnym okresem nieobecności zainteresowanego w lokalu, po upływie którego organ może orzec o wymeldowaniu. Przepis ten określa dwie kategorie osób, które opuszczając bez wymeldowania miejsce dotychczasowego pobytu muszą liczyć się z decyzją o wymeldowaniu; są to: osoby opuszczające miejsce pobytu stałego oraz osoby opuszczające miejsce pobytu czasowego trwającego ponad 3 miesiące – tj. osoby opuszczające miejsce jednego z pobytów uregulowanych w art. 9 ust. 2a. ustawy o ewidencji ludności. Faktem uzasadniającym wymeldowanie osoby zameldowanej na pobyt stały jest wyłącznie opuszczenie miejsca jej dotychczasowego pobytu, bez względu na czas, jaki upłynął pomiędzy opuszczeniem lokalu a datą wydania decyzji w sprawie wymeldowania. Z przedstawionych powodów zarzut naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności nie zasługuje na uwzględnienie. Z wyłożonych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a ., wobec nieustalenia żadnego z przypadków określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a . orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.