I SA/Go 2308/05
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2006-10-10
Skład orzekający: Joanna Wierchowicz, Krystyna Skowrońska-Pastuszko, Alina Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny prawidłowo zastosował stawkę celną autonomiczną podwyższoną o 100% zamiast stawki konwencyjnej, gdy przedstawione świadectwo pochodzenia towaru okazało się nieautentyczne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy celne prawidłowo zastosowały stawkę celną autonomiczną podwyższoną o 100%. Skoro importowany towar znajdował się w Wykazie nr 3 rozporządzenia, jego pochodzenie musiało być udokumentowane świadectwem. Przedłożone świadectwo okazało się nieautentyczne (sfałszowane), co uniemożliwiło zastosowanie stawki konwencyjnej. W sytuacji, gdy nie można ustalić kraju lub regionu pochodzenia towaru, właściwe jest zastosowanie stawki celnej autonomicznej podwyższonej o 100%. Nieautentyczność dokumentu jest oceniana niezależnie od winy importera.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Spedycji wniosło skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego dotyczącą określenia kwoty długu celnego i podatku VAT. Spór dotyczył zastosowanej stawki celnej – skarżący domagał się stawki konwencyjnej, podczas gdy organy celne zastosowały stawkę autonomiczną podwyższoną o 100% z uwagi na nieautentyczność przedstawionego świadectwa pochodzenia towaru. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak możliwości udokumentowania pochodzenia towaru.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Asesor WSA Alina Rzepecka (spr.) Protokolant sekr. sąd. Monika Hładki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2006r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Spedycji [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz podatku od towarów i usług oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2005r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...].06.2005r. W uzasadnieniu wskazał, iż w dniu 20.06.2003r. działająca z upoważnienia Strony Agencja Celna [...] dokonała w ramach procedury uproszczonej wpis do rejestru nr 361- nr [...], wnosząc o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu męskie koszulki bawełniane, (zgłoszenie celne uzupełniające Jednolity Dokument Administracyjny SAD Nr [...] z dnia [...].07.2003 roku). Jako stawkę celną zadeklarowano na podstawie świadectwa pochodzenia nr [...] wystawionego w Chinach z dnia stawkę celną konwencyjną w wysokości 18%.
W toku postępowania weryfikacyjnego, wydano decyzję z dnia [...].09.2003 roku nr [...] uznającą zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru i kwoty długu celnego, dokonując ponownego ich obliczenia. Orzeczenia tego nie zaskarżono, stąd stało się ostateczne. W dniu [...] czerwca 2004r. Naczelnik Urzędu Celnego wydał postanowienie nr [...] o wznowieniu z urzędu postępowania celnego zakończonego wyżej wymienioną decyzją, bowiem, wzięto pod uwagę zawartą odpowiedź Hang Yiging - wiceprezesa Niższej Rady ccpit Xiamen zgodnie z którą świadectwo pochodzenia nr [...] załączone do przedmiotowego zgłoszenia celnego jest nieprawidłowe.
Decyzją nr [...] z dnia [...].09.2004r. Naczelnik Urzędu Celnego uchylił w części decyzję ostateczną nr [...] w zakresie zastosowanej: stawki celnej, kwoty należnego cła -orzekając o jego niedoborze, oraz podstawy opodatkowania podatku VAT. Stwierdził, iż w świetle zebranego materiału, opierając się na dokumentach załączonych do zgłoszenia celnego, oraz w wyniku weryfikacji świadectwa pochodzenia, na obecny stan dowodowy, jedyną możliwą do zastosowania stawką celną dla towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym w ramach procedury uproszczonej jest stawka celna autonomiczna. Agencja złożyła w ustawowym terminie od wyżej wymienionego rozstrzygnięcia odwołanie wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, lub ewentualnie o uchylenie lub zmianę zaskarżonej decyzji w części dotyczącej stawki celnej i wymiaru długu celnego oraz zawieszenie postępowania do czasu przedłożenia nowego świadectwa pochodzenia i jego weryfikacji lub o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy. W wyniku postępowania odwoławczego Dyrektor IC uchylił decyzją z [...].01.2005r.nr [...] w całości w/w rozstrzygnięcie z uwagi na konieczność ustalenia kraju pochodzenia towarów, gdyż przedłożone świadectwo okazało się nieautentyczne - przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W kolejnej decyzji nr [...] z [...].06.2005 roku Naczelnik UC , uchylił decyzję z [...].09.2003 roku nr [...], w części dotyczącej kraju pochodzenia, kodu kraju pochodzenia oraz zastosowania stawki celnej oraz określił kwotę długu celnego i należnego podatku VAT. Stwierdził, iż w świetle zebranego materiału, opierając się na dokumentach załączonych do zgłoszenia celnego, oraz w wyniku weryfikacji świadectwa pochodzenia, na obecny stan dowodowy, jedyną możliwą do zastosowania stawką celną dla towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym w ramach procedury uproszczonej jest stawka celna autonomiczna, podwyższona o 100%. Rozstrzygniecie, to zostało zaskarżone zarówno przez importera [...], jak Agencje Celną [...] Naczelnik Urzędu Celnego 1 lipca 2005roku wydał postanowienie o sprostowaniu błędu rachunkowego w wydanej przez siebie decyzji z nr [...] z [...] czerwca 2005roku. W uzasadnieniu wskazał, iż motywem wydania postanowienia było dwukrotne wliczenia do podstawy opodatkowania podatkiem VAT krajowych kosztów transportu.
Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] września 2005 roku Dyrektor Izby Celnej odnosząc się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, w tym wskazując przesłanki, które uniemożliwiają zastosowanie stawki celnej konwencyjnej w wysokości 18% wartości celnej towaru, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł przedstawiciel importera Przedsiębiorstwo Spedycji [...], zarzucając:
- naruszenie przepisów proceduralnych mających wpływ na wynik postępowania, tj. art.121 § 1, art.122 , art.124, art.187 § 1, art.188, art.191 i art.210 §1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 , póz. 926 ze zm.);
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art.15 , art.16-19 , art.65 § 4 pkt 2b, art.85 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, póz. 802 ze zm.) oraz art.6 ust.7 , art.11c ust.4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, póz. 50 ze zm.) z uwagi na uznanie, iż przedstawiony towar do odprawy celnej w ramach procedury uproszczonej nie posiadał dostatecznie udokumentowanego pochodzenia, w wyniku którego mógł korzystać z konwencyjnej stawki celnej.
-naruszenie §3 oraz §5 ust.3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia29sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych (Dz.U. Nr 155, póz. 1515) z uwagi na niezgodne z prawem naliczenie odsetek wyrównawczych,
-niewłaściwe zastosowanie wobec spornego towaru stawki celnej autonomicznej podwyższonej o 100%
Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów postępowania skarżąca Spółka podniosła w szczególności, iż w trakcie prowadzonego postępowania dowodowego organ celny l instancji ograniczył się jedynie do analizy zweryfikowanego świadectwa pochodzenia nie umożliwiając stronie przedłożenia prawidłowego dowodu pochodzenia. Zarzuciła, iż organ wydając zaskarżoną decyzję nie zebrał oraz w sposób wyczerpujący nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, wskazując w szczególności na atest nr AO3122 z 27 czerwca 2003 roku. W celu należytego wykonywania dyspozycji art. 122 Ordynacji podatkowej organ celny jest obowiązany z mocy art. 187 §1 Ordynacji podatkowej w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że cło określono zgodnie z art.13 §1 Kodeksu celnego, na podstawie taryfy celnej, która obejmuje m.in. stawki celne, sposób, warunki i zakres ich stosowania. Natomiast pochodzenia towaru ustalono stosownie do art.19 §1 Kodeksu celnego, na podstawie dowodu pochodzenia. W przypadku wątpliwości co do pochodzenia, organ celny został umocowany do żądania dodatkowych dowodów pochodzenia(art.19 §2 Kodeksu celnego). Przy czym Rada Ministrów wykonując delegację ustawową wynikającą z treści art. 19 §3 Kodeksu celnego, rozporządzeniem z 15.10.97 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr130, póz.851 ze zmianami) - zwanego dalej rozporządzeniem RM, określiła także listę towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia.
W myśl §11 ust.1 rozporządzenia RM towary wymienione w Wykazie nr3 przywożone na polski obszar celny muszą być udokumentowane świadectwem pochodzenia prawidłowo wystawionym w kraju, z którego dokonano wywozu towaru. W wyniku sprawdzenia autentyczności świadectw przedłożonych przez importera okazało się, że nie są one autentyczne.
Został przeprowadzony przeciwdowód w rozumieniu art.194 §1 Ordynacji podatkowej, zatem administracja celna była uprawniona do nieuznania faktów stwierdzonych w dokumentach urzędowych - świadectwach pochodzenia dołączonych do zgłoszenia celnego, na podstawie których zastosowano stawkę celną konwencyjną, zamiast 18% autonomiczną.
Dyrektor Izby Celnej stwierdził również, bezzasadność zarzutu importera dotyczącego naruszenia: art.19 ust.2, §12 ust.2 rozporządzenia RM - poprzez jego niezastosowanie, przez co zaniechano przeprowadzenia wszystkich koniecznych czynności dowodowych w sprawie, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik postępowania. Po pierwsze, jak stwierdził, sporny towar znajduje się w wykazie towarów, których przywóz musi być udokumentowany świadectwem pochodzenia, po drugie- ilość i rodzaj towaru jednoznaczne wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej, a zatem nie zachodziła okoliczność przewidziana w przepisie §11 ust.3 powołanego rozporządzenia, gdyż tylko w sytuacji gdy ilość i lub rodzaj towaru nie wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej pochodzenie towarów wymienionych w wykazie 3 nie musi być udokumentowane. W ocenie organu, okoliczności sprawy i unormowania prawne mające w sprawie zastosowanie dowodzą, iż na organie w żadnej mierze nie spoczywała powinność zastosowania §12 tegoż rozporządzenia.
W dniu 10 października 2006roku pełnomocnik importera [...] prowadzącego Firmę Handlową [...] podniósł naruszenie art. 15 Kodeksu celnego, oraz art. 210 Ordynacji podatkowej, zastosowanie przepisów Rozporządzenia Ministra Finansów z 29 sierpnia 2003 roku, nie obowiązującego w dacie zgłoszenia celnego. Zarzucił organom celnym uchybienie obowiązkowi prowadzenia postępowania w celu weryfikacji świadectwa pochodzenia towaru, a także, iż nie wydano postanowienia o wszczęciu postępowania celnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Spór między stronami dotyczy zastosowanej przez organy celne stawki celnej autonomicznej, podczas gdy zdaniem skarżącej z uwagi na niepreferencyjne pochodzenie towaru, winna być zastosowana stawka konwencyjna.
Zgodnie z art.13 § l Kodeksu celnego cła określa się na podstawie taryfy celnej oraz innych środków taryfowych, przy czym sama taryfa celna obejmuje m.in. stawki celne, sposób, warunki i zakres ich stosowania, co podniesiono w przepisie art.13 §3 pkt 2 ustawy.
Taryfę celną ustala Rada Ministrów w drodze rozporządzenia ( art.13 § 6), a klasyfikację towaru określa kod taryfy celnej ( art. 13 § 5). W postanowieniach wstępnych taryfy celnej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 w sprawie ustanowienia Taryfy Celne ((Dz. U. nr 226, póz. 1885) wskazano, że taryfa celna określa stawki celne konwencyjne, autonomiczne, preferencyjne, obniżone oraz ryczałtowe oraz zasady ich stosowania. W punkcie 10 wskazano, iż do towarów wymienionych w Wykazie 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 (Dz.U. nr 130, póz. 851, ze zm.), których pochodzenie nie zostało udokumentowane, należy stosować stawkę celną autonomiczną lub stawkę celną konwencyjną, jeśli ta jest wyższa od autonomicznej.
Bezspornym w sprawie jest, iż importowany przez skarżącego towar wymieniony jest w Wykazie nr 3 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenia musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr 130, póz. 851 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem RM, To między innymi w tym akcie wykonawczym w znacznej mierze uregulowana jest problematyka reguł pochodzenia towaru. Rozporządzenie wydane zostało na podstawie art. 19 § 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. - Kodeks celny (Dz. U. nr 23, póz. 117, nr 64 ze zm.).
Zgodnie z §11 ust.1 rozporządzenia RM pochodzenie towarów wymienionych w Wykazie nr 3 musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. Świadectwo pochodzenia towaru jest podstawą zastosowania właściwej stawki celnej w związku ze zróżnicowaniem stawek taryfy celnej. Warunkiem skorzystania przez skarżącego ze stawki konwencyjnej było zatem udokumentowanie pochodzenia towaru świadectwem pochodzenia. Świadectwo to winno, w myśl §13 ust.1 rozporządzenia, spełniać łącznie warunki wymienione w tym przepisie tj: być sporządzone przez organ upoważniony w danym kraju do wydawania świadectw pochodzenia oraz dający gwarancję rzetelności kontroli pochodzenia towarów, zawierać dane niezbędne do identyfikacji towaru objętego świadectwem, w szczególności: dane nadawcy lub osoby wywożącej towar, określenie rodzaju towaru, masę brutto lub netto towaru, liczbę, rodzaj, znaki i numery opakowań i poświadczać, że towar, którego świadectwo dotyczy, pochodzi z określonego kraju. Tak, prawidłowo, wystawione świadectwo pochodzenia w kraju z którego dokonano wywozu towaru jest uznawane przez organ celny za dowód pochodzenia towarów.
Na podstawie art.83 Kodeksu celnego organ celny po zwolnieniu towaru, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, może w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, zaś w myśl § 20a ust.1 cytowanego powyżej rozporządzenia RM w celu sprawdzenia autentyczności świadectwa pochodzenia towarów lub prawidłowości danych w nim zawartych organ celny może skierować je do weryfikacji do organu wystawiającego świadectwo. W oparciu o powyższe, w wyniku czynności weryfikujących okazało się, iż przedstawione przez skarżącą świadectwo pochodzenia nie jest autentyczne, ponieważ sfałszowane zostały na nim pieczęcie i podpisy, a miejsce i eksporter na nim wymieniony nie należy do regionu administracyjnego Xiamen. Przedmiotowe świadectwo zostało wystawione przez Chińską Radę Promocji Handlu Zagranicznego Niższą Radę Xiamen, która jest upoważniona jedynie do wystawiania niepreferencyjnych certyfikatów pochodzenia w okręgu Xiamen, a tylko Biuro Inspekcji i Kwarantanny Wjazdowej i Wyjazdowej jest upoważnione do wystawiania certyfikatów na formularzu A - takim jak przedstawiony do weryfikacji.
Konsekwencją tych ustaleń było uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i zastosowanie przez Naczelnika Urzędu Celnego decyzją z dnia 22 września 2004 r. stawki autonomicznej w miejsce dotychczasowej konwencyjnej. Po uchyleniu tej decyzji przez organ odwoławczy i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji, organ ten wydał w dniu 1 czerwca 2005 r. decyzję, w której stawkę konwencyjną podwyższył o 100%, zgodnie z pkt11 postanowień wstępnych taryfy celnej, który stanowi, iż do towarów, dla których nie można ustalić kraju lub regionu pochodzenia towaru, stosuje się stawkę celną autonomiczną, podwyższoną o 100 % lub stawkę celną konwencyjną podwyższoną o 100 %, jeżeli jest wyższa od stawki celnej autonomicznej. Należy zgodzić się z organami celnymi orzekającymi w niniejszej sprawie, iż na podstawie przedłożonych przez skarżącą dokumentów nie można ustalić kraju lub regionu pochodzenia sprowadzonego towaru. W rejestrze towarów w pozycji 434 wpisane są tylko dane dostawcy towaru i jego odbiorcy, a z zapisu wskazującego, iż dostawcą towaru była firma chińska nie wynika, że krajem pochodzenia towaru, w rozumieniu przepisów art. 16 i 17 Kodeksu celnego, są Chiny. Podobnie przedstawia się sytuacja w pozostałych dokumentach przedłożonych w niniejszej sprawie - ani z faktury, rachunku czy listu przewozowego nie wynika kraj pochodzenia towaru. Nie wynika on też z przedłożonego w sprawie świadectwa pochodzenia, ponieważ zostało ono sfałszowane. Zatem zastosowanie przez organ celny stawki autonomicznej podwyższonej o 100 % należy uznać za prawidłowe w świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy.
Dyrektor Izby Celnej słusznie przyjął, iż przepis § 11 ust. 1 rozporządzenia, w sposób niezależny od jakiegokolwiek uznania administracji celnej, wymaga dla udokumentowania pochodzenia towaru wymienionego w Wykazie nr 3 świadectwa pochodzenia. Takiego świadectwa strona nie przedłożyła, gdyż przedłożony dokument nie posiadał cech określonych §13 ust.1 rozporządzenia, a wskazanych wyżej. Z tych samych powodów należy uznać za bezzasadny zarzut naruszenia art. 19 §2 Kodeksu celnego, zgodnie z którym w wypadku wątpliwości co do pochodzenia towarów, organ celny może żądać dodatkowych dowodów potwierdzających pochodzenie towarów. Organ celny związany był treścią §13 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów stanowiącego, iż tylko prawidłowo wystawione świadectwo pochodzenia jest uznawane za dowód pochodzenia towaru wymienionego w Wykazie nr 3. Stąd też bez znaczenia dla rozstrzygnięcia są argumenty skarżącej, iż nawet gdyby uznać, że w zgłoszeniu celnym podała dane nieprawidłowe lub niekompletne, to było to spowodowane szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi ze świadomego działania strony lub jej zaniedbania. Ocena skutków nieautentyczności dokumentu jest niezależna od tego, czy importer ponosi winę za przedłożenie wadliwego dowodu pochodzenia. Istotne bowiem jest, by dokument odpowiadał wymogom przewidzianym w przepisach prawa celnego. Słusznie też zauważył w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Celnej , że prowadzący postępowanie nie może domagać się od organów kraju eksportera udowodnienia, że weryfikacja świadectwa pochodzenia przeprowadzona została zgodnie z prawem. Pomijając już fakt autonomii organów państw obcych, stwierdzić trzeba, że nadesłany dokument stwierdzający nieautentyczność załączonych świadectw jest dokumentem urzędowym i stosownie do art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, póz. 926 z późn. zm.) korzysta z domniemania prawdziwości tego co urzędowo zostało w nim stwierdzone. Powyższe domniemanie oznacza, że dokument urzędowy nie podlega swobodnej ocenie dokonywanej przez organ celny, gdyż za udowodnione należy przyjąć to, co wprost wynika z dokumentu. Treść tych dokumentów była jednoznaczna: stwierdzała mianowicie, że świadectwo pochodzenia dołączone przez skarżącą do zgłoszenia celnego zostało sfałszowane. Skarżącą i uczestnika postępowania obciążał obowiązek obalenia domniemania prawdziwości tego dokumentu, czego nie uczynili. Błędne jest także i sprzeczne z treścią § 13 ust.3 cyt. wyżej rozporządzenia stwierdzenie, że importer ma prawo przedkładania innego świadectwa pochodzenia, dopóki organ celny nie uzna go za autentyczne. W sferze zobowiązań publicznoprawnych obowiązuje zasada, iż dozwolone jest tylko to, co prawo przewiduje. W myśl ostatnio powołanego przepisu tylko w wypadku kradzieży, utraty lub zniszczenia oryginału świadectwa pochodzenia organ celny uznaje duplikat takiego dokumentu wystawiony prawidłowo przez upoważniony organ. Skarżąca nie utraciła, nie zniszczyła ani nie ukradziono jej dokumentu tylko przedłożyła dokument nieautentyczny, a więc nie spełniający cech, od których zależy zastosowanie korzystniejszej dla importera stawki celnej. Zasadnie więc uznał organ celny, że nie może ono stanowić podstawy do zastosowania stawki celnej konwencyjnej. Ponadto zauważyć trzeba, że skarżący nie posiadając autentycznego świadectwa pochodzenia nie mógł przedłożyć jego duplikatu, gdyż duplikat to odpis, kopia, wtórnik, drugi egzemplarz dokumentu (W. Kopaliński: Słownik wyrazów obcych. Warszawa, 1994). Jej żądania "wstrzymania się" organu celnego z wydaniem decyzji nie miały zatem żadnej podstawy prawnej, ani nie znajdowały uzasadnienia w okolicznościach sprawy.
Niezasadny jest również zarzut strony skarżącej dotyczący naruszenia §3 i §5 ust.3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 roku w sprawie odsetek wyrównawczych, z uwagi na niezgodne z prawem naliczenie odsetek wyrównawczych. Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, iż podstawa do pobierania odsetek wyrównawczych wynika z art.222 §4 Kodeksu celnego, przy czym w brzmieniu obowiązującym od 10 sierpnia 2003 roku, co wynika z art. 3 ustawy z dnia 23.04.2003r. wprowadzającej nowelizację do kodeksu celnego ( Dz. U. Nr 120 póz.1122 z 2003r.) nakazującej jedynie stosowanie dotychczasowych przepisów kodeksu celnego do postępowań wszczętych i niezakończonych ostatecznie przed dniem wejścia w życie nowelizacji, z zastrzeżeniem ust.2 art.3. Zgodnie z art.222 §4 Kodeksu celnego w wypadku przesunięcia daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu, organ celny pobiera odsetki wyrównawcze, liczone przy zastosowaniu stawki określonej w przepisach dotyczących pobierania odsetek za zwłokę od należności podatkowych. W §5 w brzmieniu obowiązującym od 10 sierpnia 2003 roku określono, iż Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi w drodze rozporządzenia sposób naliczenia odsetek wyrównawczych, biorąc pod uwagę okoliczności przesunięcia daty powstania długu celnego oraz zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu. Na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z art.222 §5 Kodeksu celnego, Minister Finansów wydał rozporządzenie z dnia 29 sierpnia 2003 roku w sprawie odsetek wyrównawczych ( Dz. U. z 2003, Nr155, póz. 1515). To nowe rozporządzenie na podstawie art. 3, 4 ustawy nowelizującej z dnia 23.04.2003r. ma w rozpoznawanej sprawie zastosowanie. Zgodnie z §3 tego rozporządzenia w wypadku, gdy kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, odsetki wyrównawcze nalicza się od kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą należną a kwotą pobraną. Sposób obliczania odsetek reguluje §4 ust.5 tego rozporządzenia. Podniesiony przez stronę § 5 ust.3 stwierdza, że nie pobiera się odsetek wyrównawczych mimo, że kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, w wypadku gdy dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Z przepisu tego wynika, że ciężar wykazania tych okoliczności obciąża nie organy celne, ale osobę będącą dłużnikiem, przy czym muszą być to "szczególne okoliczności", a nie dotyczące podawania danych i przedstawiania dokumentów przez nią otrzymanych. Takie działania strony skarżącej są normalnymi czynnościami. "Szczególne okoliczności", to natomiast takie, które charakteryzują się czymś osobliwym, niezwykłym, czy wyjątkowym. Organy celne słusznie zwróciły uwagę, iż w tym aspekcie należy również brać pod uwagę fakt, zawodowy charakter prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej.
W rozpoznawanej sprawie prawidłowo orzeczono w kwestii odsetek wyrównawczych, albowiem, kwota długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych danych (świadectwo pochodzenia towaru nie było autentyczne). Odsetki zostały policzone od cła, wyliczone na podstawie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych.
Podobnie niezasadny jest argument braku upoważnienia organów celnych do występowania z wnioskiem o weryfikację świadectwa pochodzenia. Upoważnienie to wynika z przepisu art. 20a ust. 1 cyt. wyżej rozporządzenia z dnia 15 października 1997 r. wydanego w oparciu o delegację u stawową za wartą w art. 19 § 3 Kodeksu celnego. W świetle powyższych rozważań dotyczących świadectwa pochodzenia w odniesieniu do towarów wskazanych w Wykazie nr 3, nie sposób zgodzić się z uczestnikiem postępowania, iż organy celne winny same weryfikować autentyczność świadectwa pochodzenia (np. poprzez opinię biegłego). Art. 70 Kodeksu celnego dotyczy bowiem weryfikacji zgłoszenia celnego, a nie świadectwa pochodzenia towaru, którego sposób weryfikowania ściśle precyzują omawiane wyżej przepisy.
Za chybiony należy również uznać pogląd, iż rozstrzygnięcie pierwszej instancji (wydane po wznowieniu) zostało wydane z naruszeniem art.165 §2 i §3 Ordynacji podatkowej. W ocenie pełnomocnika organ celny pierwszej instancji prowadził postępowanie celne bez wydania i doręczenia Stronie postanowienia o wszczęciu postępowania celnego. Niewątpliwie, sprawa będąca przedmiotem niniejszej kontroli sądowej związana jest z tzw. nadzwyczajnym trybem wzruszania decyzji - którym jest wznowienie postępowania. Stosownie do treści art.244 w/w ustawy organem właściwym do orzekania w sprawie po wznowieniu postępowania jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji. Bezspornie organem tym jest w niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego . On jest autorem decyzji z dnia [...] września 2003 roku nr [...] uznającej zgłoszenie celne nr [...] za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej, oraz kwoty długu celnego.
Będąc więc właściwym do wznowienia postępowania, działając w trybie art. 243§1 i §2 w związku z art. 240§1 pkt5 wydał on 1 czerwca 2004 roku stosowne postanowienie wznawiające postępowanie. Dodatkowo wyjaśniając, należy podkreślić, iż w instytucji wznowienia postępowania występują dwa różne co do charakteru prawnego akty administracyjne. Pierwszy to postanowienie o wszczęciu postępowania, a drugi to decyzja o odmowie wznowienia postępowania. Pozytywne rozstrzygnięcie ma formę postanowienia, negatywne - decyzji. Pozytywne rozstrzygnięcie postanowieniem o wznowieniu postępowania może, w zależności od charakteru sprawy, doprowadzić zarówno do kontynuowania postępowania wznowionego, jak i do zakończenia sprawy decyzją o odmowie wznowienia postępowania. Podkreślenia wymaga, iż to postanowienie jest właśnie aktem wszczynającym postępowanie. Nie powinno ono zawierać innych treści niż tylko te, które wskazują na przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania (wyrok NSA z dnia 13 listopada 1987 r., l SA 1326/86, ONSA 1987, nr 2, póz. 80). W niniejszej sprawie, motywem uzasadniającym wznowienie postępowania był, jak wynika z treści uzasadnienia przedmiotowego postanowienia, negatywny wynik weryfikacji przez Koreańską Izbę Handlową świadectwa pochodzenia nr 137025 i w związku z tym konieczność przeprowadzenia postępowania mającego na celu prawidłowe ustalenie stawki celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego. Należy mieć na uwadze, że wznowienie postępowania rozpoczyna nowe postępowanie administracyjne w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym (instancyjnym) (uchwała SN z dnia 19 lipca 1991 r., III AZP 4/91, ONSA 1993, nr 4, póz. 92). Istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. W wyniku wznowienia postępowania następuje badanie dwóch połączonych ze sobą spraw, tj. jednej dotyczącej przyczyn wznowienia oraz drugiej co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Z uwagi na powyższe, zarzut nie wydania przez organy postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego w trybie art.165 Ordynacji podatkowej, i podnoszoną w związku z tym argumentację pełnomocnika należało uznać za bezpodstawne.
Za zasadny z kolei wypada uznać zarzut podnoszony przez pełnomocnika, iż zaskarżona decyzja w podstawie prawnej nie wskazuje w sposób precyzyjny art.15 Kodeksu celnego. Należy zgodzić się z twierdzeniem, iż orzecznictwo słusznie wymaga, aby podstawa prawna decyzji była podana w sposób dokładny, z określeniem odpowiedniego ustępu lub punktu artykułu, lub innej jednostki systematyzacyjnej aktu prawnego, albowiem bez sprecyzowania odpowiedniego ustępu (punktu) artykułu nie sposób ustalić podstawy prawnej decyzji. Z drugiej jednak strony, w orzecznictwie wyraża się również pogląd, iż nie wszystkie nieprawidłowości, polegające na niewskazaniu materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia lub wskazaniu jej błędnie, powinny wywoływać negatywne skutki prawne. Niektóre z nich nie mają bowiem wpływu na wynik sprawy (wyrok NSA z dnia 15 grudnia 1995 r., SA/Łd 2951/94). Wytknięta przez pełnomocnika nieprawidłowość należy właśnie do tego typu uchybień. Przepis art.15 Kodeksu celnego rozpoczyna Dział II "Pochodzenie towarów" zawiera ogólne unormowania zagadnienia niepreferencyjnego pochodzenia towaru. W myśl §1 powyższej normy, niepreferencyjne pochodzenie określa się w celu stosowania taryfy celnej (pktl), środków polityki handlowej (pkt2), oraz sporządzania i wydawania świadectw pochodzenia (pkt.3). Paragraf 2 tego przepisu z kolei wprost wskazuje, iż reguły ustalania i wydawania świadectw potwierdzających pochodzenie towarów określają art. 16-19 Kodeksu celnego. Analiza treści decyzji wskazuje, iż bezspornym pozostaje, iż art.15 Kodeksu Celnego nie był, ani jedyną, ani zasadniczą podstawą prawną wydanej decyzji. Uchybienie to jako nie mające wpływu na wynik sprawy, nie może więc skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Na zakończenie należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 262 Kodeksu celnego do postępowań w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137 póz. 926 z późniejszymi zmianami) z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Postępowanie w sprawach celnych nie ma odrębnej regulacji proceduralnej. Przyjęto bowiem, że powinno ono być prowadzone na zasadach ogólnych procedury podatkowej, ale z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów Kodeksu celnego, gdyż to te normy powinny być stosowane w pierwszej kolejności. Termin "odpowiednio " oznacza, że dopiero gdy brak jest w ustawie stosownych postanowień, znajdują zastosowanie przepisy działu IV Ordynacji podatkowej - " Postępowanie podatkowe". Bezwątpienia, co do problematyki pochodzenia towaru w pierwszej kolejności zastosowanie mają regulacje zawarte w Dziale II Kodeksu celnego, ze wszystkimi wynikającymi z. tego konsekwencjami.
W świetle przedstawionych zważeń należy stwierdzić, iż z akt sprawy poddanej badaniu przez Sąd pod względem zgodności z prawem w zakresie, o którym mowa w art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 , póz. 1270 ze zm.) nie wynika, by zostało naruszone prawo materialne , które miało wpływ na wynik sprawy, ani też przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w związku z powyższym skargę jako niezasadną , na podstawie art. 151 tej ustawy należało oddalić, co Sąd orzekł w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło