I SA/Wa 913/06

WyrokWSA w Warszawie2006-10-10

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Jolanta Rudnicka, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie administracyjne w przedmiocie ponownego rozpatrzenia sprawy może zostać umorzone jako bezprzedmiotowe z powodu wygaśnięcia mandatu organu reprezentującego stronę, czy też organ powinien wezwać stronę do uzupełnienia braków w zakresie reprezentacji?
Ratio decidendi
Postępowanie administracyjne nie staje się bezprzedmiotowe z powodu wygaśnięcia mandatu organu reprezentującego stronę. W takiej sytuacji organ powinien wezwać stronę do uzupełnienia braków w zakresie reprezentacji, a nie umarzać postępowanie. Umorzenie postępowania w takich okolicznościach pozbawia stronę prawa do odwołania i prawa do sądu.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie przyznania prawa własności czasowej, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ decyzja pierwotna nie została doręczona. Następnie, SKO umorzyło postępowanie w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie tej decyzji, argumentując wygaśnięciem mandatu Prezydenta W. i związanym z tym wygaśnięciem pełnomocnictw. Miasto W. zaskarżyło decyzję o umorzeniu, zarzucając naruszenie przepisów KPA i brak wezwania do uzupełnienia braków w zakresie reprezentacji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2006 r. i stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Jolanta Rudnicka (spr.) asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2006 r. sprawy ze skargi Miasta W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję. 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2006 r. , nr [...] umorzyło postępowanie w sprawie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] grudnia 1967 r., nr [...], odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy [...] w W. Podstawą do wydania decyzji umarzającej postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie przyznania prawa własności czasowej było przyjęcie przez organ, że skoro decyzja z dnia [...] grudnia 1967 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej nie została doręczona podmiotowi będącemu stroną postępowania tj. [...] S.A., to wskazuje, iż nie została ta decyzja wprowadzona do obrotu prawnego a wobec tego rozpoznanie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, której nie ma w obrocie prawnym jest bezprzedmiotowe. Skutkowało to umorzeniem postępowania nadzorczego. Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2005 r. Kierownik Działu Nieruchomości Dekretowych Skarbu Państwa, działający w imieniu W. skierował żądanie o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] grudnia 1967 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu położonego w W. przy [...]. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniesiono szereg zarzutów dotyczących zasadności umorzenia postępowania nadzorczego, a mianowicie kwestionowana w postępowaniu nadzorczym decyzja Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] sierpnia 1967 r. została doręczona podmiotowi o nazwie " [...] Zakłady [...]" a Kolegium nie poczyniło żadnych ustaleń, co do związku tego podmiotu z adresatem decyzji. Ponadto według wnioskującego o ponowne rozpatrzenie sprawy Kolegium nie zgromadziło niezbędnego materiału dowodowego, nie uwzględniło powojennych regulacji nacjonalizacyjnych w kierunku ustalenia następstwa prawnego podmiotu będącego adresatem decyzji o odmowie przyznania prawa własności czasowej, nie skorzystało z dokumentacji archiwalnej w Archiwum [...] w W. przy ul. [...]. Wnioskujący wskazał także, że w Ministerstwie Finansów toczy się aktualnie postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nacjonalizacyjnych a dokumentacja archiwalna dotycząca planów zagospodarowania przestrzennego znajduje się w Archiwum W. przy ul. [...]. W ocenie składającego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się naruszenia art.7 i 77 kpa a decyzja o umorzeniu postępowania nadzorczego jest przedwczesna. Ponadto odwołujący się kwestionował pogląd wyrażony przez Kolegium, iż nie doręczenie decyzji skutkuje uznaniem, że decyzja nie istnieje i nie rodzi skutków prawnych, jest to według odwołującego się uproszczone podejście do kwestii doręczenia decyzji. We wniosku powołano też orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2003 r. ( sygn. akt I SA 2496/02), według którego wadliwie doręczone decyzje nie powodują ich nieistnienia w obrocie prawnym. Podniesiono także, że organ nie wyjaśnił, jakie zadania miała zapisane spółka [...] w swoim statucie, w brzmieniu aktualnym na dzień wydania orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W., bowiem jeśli były to jedynie zadania związane z [...] a przedmiotowa nieruchomość nie była związana z tym zadaniem, to zachodziła negatywna przesłanka do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Zarzucono również organowi, że nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w zakresie uzyskania wypisu i wyrysu z planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dniu wydania decyzji Prezydium, bowiem w przypadku obowiązywania na tym terenie przeznaczenia nieruchomości na cele publiczne zachodziłaby również negatywna przesłanka do stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium. W konsekwencji decyzja zaskarżona, w ocenie odwołującego się, jest dotknięta wadami, niesłuszna i mogąca przynieść W. znaczne szkody. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2006 r., nr [...], na podstawie art.138 § 1 pkt 3 kpa, umorzyło postępowanie z powyższego wniosku W. o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że Prezydent W. [...] w dniu [...] grudnia 2005 r. [...], a tym samym dzień [...] grudnia 2005 r. był ostatnim dniem, w którym [...] posiadał mandat do pełnienia urzędu Prezydenta W. Wraz z wygaśnięciem mandatu [...] odwołani zostali z mocy prawa wszyscy jego zastępcy, wygasły również wszystkie pełnomocnictwa udzielone pracownikom Urzędu W. do działania w jego imieniu. W dniu złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy tj. w dniu [...] grudnia 2005 r. nie została wyznaczona osoba do pełnienia funkcji Prezydenta W. a tym samym brak jest podstaw do uznania, że wniosek w tym dniu tj. [...] grudnia 2005 r. został złożony przez organ do tego uprawniony a w konsekwencji wniosek ten nie mógł skutecznie wszcząć postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ podkreślił również, że zgodnie z art.61§ 3 kpa datą wszczęcia postępowania jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. W przedmiotowej sprawie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wprawdzie datowany [...] grudnia 2005 r. został złożony w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w dniu [...] grudnia 2005 r. i ten dzień należy traktować, jako datę wszczęcia postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało również przepisy regulujące reprezentację organów samorządu gminnego : przepisy art.11 a ust.1 pkt 2, art.26 a ust.1 , art.28 e ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz.U. z 2001 r. , Nr 142, poz.1591 ze zm.) oraz przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza, prezydenta miasta ( Dz.U. Nr 113, poz.984 ze zm.), wywodząc z tych przepisów, że gdy osoba udzielająca pełnomocnictwa z jakiejkolwiek przyczyny utraci uprawnienie do działania ( np. w wyniku wygaśnięcia mandatu), to osoba, której pełnomocnictwa udzielono do określonego działania, uprawnienia swe, nadane w drodze udzielonego pełnomocnictwa także utraci. Kolegium wyraziło ocenę, że wygaśnięcie mandatu wójta(burmistrza, prezydenta miasta) należy uznać za tożsame ze śmiercią mocodawcy, przynajmniej jeśli chodzi o skutki dla ważności udzielonych przez osobę, której mandat wygasł, pełnomocnictw do określonego działania w jego imieniu. W takiej sytuacji, zgodnie z dyspozycją art.102 kodeksu cywilnego pełnomocnik obowiązany jest zwrócić mocodawcy dokument pełnomocnictwa a oczywistym jest, że po zwróceniu pełnomocnictwa przez upoważnioną osobę osoba ta nie ma możliwości wykazania, że jej działanie znajdowało oparcie w przepisach prawa. W konsekwencji Kolegium stanęło na stanowisku, że wraz z wygaśnięciem mandatu wójta ( burmistrza, prezydenta miasta) wygasają wszelkie pełnomocnictwa do działania w imieniu osoby, której mandat jako wójta ( burmistrza, prezydenta miasta ) wygasł. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W., jako właściciel nieruchomości, której dotyczy postępowanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...]. W uzasadnieniu skargi wskazano, że W., jako gmina o statusie miasta na prawach powiatu, ma prawo złożyć skargę na każde orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. uchylające lub zmieniające orzeczenie Prezydenta W., działającego jako organ pierwszej instancji w sprawach, których przedmiotem jest majątek tego miasta. Prawa gminy do sądu mogą być ograniczone tylko i wyłącznie w drodze ustawy i w sposób bezpośrednio z niej wynikający. Skarżąca zarzuciła Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu, iż nieprawidłowo orzekł o umorzeniu postępowania, bowiem w sytuacji powzięcia wątpliwości co do zakresu pełnomocnictwa osoby podpisującej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Kolegium było zobowiązane do wezwania strony do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie prawidłowego pełnomocnictwa a w sytuacji, gdy Kolegium doszło do wniosku, że pełnomocnictwo Kierownika Działu Spraw Dekretowych Skarbu Państwa, działającego w imieniu Prezydenta W. wygasło na skutek rezygnacji Prezydenta ze sprawowanej funkcji, to powinno zawiesić postępowanie w trybie art. 97§1 pkt 3 kpa, a nie je umarzać. Ponadto skarżąca zarzuciła obu decyzjom wydanym w przedmiotowej sprawie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszenie przepisów art.7,10,28, 77 , 80 i 105 kpa. przez wadliwe zgromadzenie materiału dowodowego, w szczególności polegające na braku wyczerpujących ustaleń odnoszących się do doręczenia decyzji Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] sierpnia 1967 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej, braku ustaleń odnoszących się do zadań statutowych spółki [...] S.A. oraz braku ustaleń, co do przeznaczenia przedmiotowego terenu w planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dniu 16 sierpnia 1967 r. Skarżąca podniosła także, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zawiadomiło jej o toczącym się postępowaniu przed wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r., chociaż zgodnie a z art.61§ 4 kpa, było do tego zobowiązane. Dodatkowo w skardze podniesione zostały zarzuty wcześniej już podane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wnosiło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uczestnik postępowania [...] S.A. w piśmie z dnia 11 lipca 2006 r. wnosił o oddalenie skargi i zasądzenia kosztów postępowania. Uczestnik podzielił pogląd wyrażony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., iż w dacie [...] grudnia 2005 r. nie było osoby mogącej skutecznie reprezentować stronę tj. W. wobec wygaśnięcia mandatu Prezydenta W. i związanym z tym wygaśnięciem wszelkich pełnomocnictw przez niego udzielonych. Wskazany przez skarżącą art.97§1 pkt 3 kpa nie mógł mieć, w ocenie uczestnika, zastosowania w niniejszej sprawie. W piśmie podniesiono, że skoro Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło ponad wszelką wątpliwość, że orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] sierpnia 1967 r. nie zostało doręczone adresatowi decyzji, to prawidłowo też przyjęto, że decyzja taka nie weszła do obrotu prawnego, co tym samym skutkowało umorzeniem postępowania. Podkreślono także, że w aktach własnościowych, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie ma żadnych dowodów doręczenia przedmiotowego orzeczenia [...] Zakładom [...] a podmiot ten nawet nie został wymieniony w rozdzielniku tego orzeczenia. Na rozprawie w dniu 2 października 2006 r. uczestnik postępowania złożył załącznik do protokołu, a w ustnym wystąpieniu zmodyfikował stanowisko, zawarte w piśmie z dnia 11 lipca 2006 r., wnosząc o odrzucenie skargi lub jej oddalenie. Uczestnik podniósł, że skargę złożyła nieuprawniona osoba, która nie jest prezydentem miasta i powołał się w tej kwestii na pogląd wyrażony w monografii "Samorząd Gminny" autorstwa A. Szewca, G. Jyża, Z. Pławeckiego, gdzie stwierdza się, że osoba wyznaczona przez Prezesa Rady Ministrów nie jest prezydentem miasta a jej mandat nie pochodzi z wyboru i dlatego nie będą do niej miały zastosowania przepisy dotyczące wójta, burmistrza, prezydenta miasta, jako pracownika samorządowego. W związku z powyższym, uczestnik wywodził, iż pełnomocnik skarżącego jest nienależycie umocowany, gdyż nie legitymuje się pełnomocnictwem udzielonym przez Prezydenta W., lecz p.o. Prezydenta W. Wskazano również, iż zgodnie z art.11 a ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca o samorządzie gminnym organem gminy jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta a nie osoba pełniąca obowiązki odpowiednio wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Zatem I. O., p.o. Zastępcy Dyrektora Biura Gospodarki Nieruchomościami W. nie może być upoważniona do samodzielnego działania w imieniu Prezydenta. W., jak napisano w pełnomocnictwie. W odniesieniu do skargi uczestnik podał także, że wplatanie do sprawy wątków dotyczących nacjonalizacji przedsiębiorstwa spółki [...] S.A. jest zupełnie niezrozumiałe a ponadto, że dysponuje ekspertyzą biegłych powołanych przez Główną Komisję do Spraw Upaństwowienia Przedsiębiorstw, w której jednoznacznie stwierdza się, że nieruchomość przy [...] była składnikiem majątkowym Spółki, nie była natomiast składnikiem jej przedsiębiorstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. W pierwszej kolejności Sąd rozpatrywał dopuszczalność skargi w związku z podnoszonym przez uczestnika postępowania zarzutem złożenia jej przez podmiot nieuprawniony. Uczestnik argumentował powyższe stanowisko faktem, iż składająca skargę, w imieniu W., nie była należycie umocowana, gdyż nie była upoważniona do samodzielnego działania w imieniu Prezydenta W., którego mandat wygasł z dniem [...] grudnia 2005 r. Należy w tym miejscu wskazać, iż istotnie w okresie od [...] grudnia 2005 r. do dnia [...] lutego 2006 r. nie została wyznaczona osoba do pełnienia obowiązków Prezydenta W. Stan ten uległ zmianie w dniu [...] lutego 2006r., w którym Prezes Rady Ministrów wyznaczył do pełnienia funkcji Prezydenta W. [...]. Podstawę prawną wyznaczenia [...] do pełnienia funkcji Prezydenta W. stanowił art.28 f ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Stosownie do tego przepisu - " W przypadku wygaśnięcia mandatu wójta przed upływem kadencji jego funkcję, do czasu objęcia obowiązków przez nowo wybranego wójta, pełni osoba wyznaczona przez Prezesa Rady Ministrów ." Ilekroć w powołanej ustawie jest mowa o wójcie, należy przez to rozumieć także prezydenta miasta ( art.11 a ust.3 ustawy o samorządzie gminnym). W przedmiotowej sprawie skarga została złożona do Sądu w dniu 25 kwietnia 2006 r. , podpisana przez I. O. pełniąca obowiązki Zastępcy Dyrektora [...] W. W aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo z dnia 22 marca 2006 r. podpisane przez [...] dla I. O. do samodzielnego działania w imieniu Prezydenta W. we wszystkich sprawach z zakresu gospodarowania nieruchomościami W. oraz Skarbu Państwa, do składania wniosków, oświadczeń, pism procesowych, kierowanych do sądów i organów administracji. Skarga została wniesiona po dniu [...] lutego 2006 r. tj. po dniu wyznaczenia [...] do pełnienia funkcji Prezydenta W. W ocenie Sądu pogląd prezentowany przez uczestnika, iż osoba pełniąca funkcję Prezydenta W., nie będąc prezydentem z mandatu wyborców nie może skutecznie upoważniać do występowania w imieniu prezydenta miasta, jest nietrafny. Gdyby bowiem podzielić ten pogląd bezprzedmiotowy byłby zapis art. 28 f ustawy o samorządzie gminnym. Tymczasem ustawodawca wprowadził ten przepis do omawianej ustawy, po to aby zapobiec sytuacji, iż w okresie między wygaśnięciem mandatu dotychczasowego prezydenta a powołaniem nowego prezydenta jednostka samorządu terytorialnego nie mogłaby funkcjonować, nie mając organu wykonawczego powołanego do jej reprezentacji. Według Sądu orzekającego osoba pełniąca funkcje prezydenta miasta, wyznaczona przez Prezesa Rady Ministrów, pełni obowiązki wymienione w ustawie o samorządzie gminy, w tym również kieruje bieżącymi sprawami gminy i reprezentuje ja na zewnątrz ( art.31 ustawy o samorządzie gminnym), wydaje decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej oraz może upoważnić swoich zastępców lub innych pracowników do wydawania decyzji, w imieniu prezydenta ( art.39ust.1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym). W tym stanie rzeczy wniosek uczestnika postępowania o odrzucenie skargi jest niezasadny. Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego wydana przez organ właściwy do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podstawą prawną podjęcia decyzji o umorzeniu postępowania, wskazaną przez organ, jest art.138 §1 pkt 3 kpa. W świetle tego przepisu postępowanie odwoławcze może zakończyć się decyzją o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. Przepis art.138 §1 pkt 3 kpa nie określa przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego, wobec czego w każdej indywidualnej sprawie administracyjnej należy oceniać, czy zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, mając na uwadze treść art.105 § 1 kpa. Stosownie do art.105 § 1 kpa : " Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji państwowej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania". Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z różnych przyczyn, które można podzielić na podmiotowe i przedmiotowe. Przyczyny te mogą powstać na skutek faktów naturalnych lub zdarzeń prawnych. W literaturze wymienia się przykładowo: śmierć osoby fizycznej, ustanie bytu prawnego osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej, zmianę tytułu własności rzeczy, jej zniszczenie, zniesienie uprawnień lub obowiązków, uchylenie podstaw prawnych do działania administracji publicznej w formach władczych w określonych sprawach ( " Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Prof. Barbara Adamiak. Prof. Janusz Borkowski. Wydawnictwo C.H. Beck. Warszawa 1996 r., str. 462). W postępowaniu odwoławczym nie zawsze bezprzedmiotowość może skutkować umorzeniem postępowania, bowiem w tym postępowaniu niektóre przyczyny powodujące bezprzedmiotowość skutkować będą uchyleniem decyzji i umorzeniem postępowania w pierwszej instancji. Bezspornie umorzenie postępowania odwoławczego może być następstwem cofnięcia odwołania, ale już nie może nastąpić w sytuacji, gdy strona nie utraciła bytu prawnego, lecz zachodzą przemijające przeszkody w zakresie jej reprezentacji. Z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania. Należy stwierdzić, iż słusznie wskazał organ wydający zaskarżoną decyzję, iż z datą [...] Prezydenta W. wygasły udzielone przez niego pełnomocnictwa, lecz z faktu tego nie można wnioskować, iż postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniesionego w terminie do jego złożenia, stało się bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością z przyczyn podmiotowych mogłoby bowiem dojść w sytuacji ustania bytu prawnego osoby prawnej, jednostki organizacyjnej lub jednostki samorządu terytorialnego. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w niniejszej sprawie. Jednostka samorządu terytorialnego W. nie utraciła przecież bytu prawnego przez sam fakt, iż przez pewien okres czasu nie było organu uprawnionego do jej reprezentacji. Sam fakt braków w reprezentacji podmiotu nie może skutkować uznaniem istnienia bezprzedmiotowości " podmiotowej". Prezydent W. jest jedynie organem reprezentującym W., upoważnionym do udzielania swoim zastępcom i pracownikom urzędu pełnomocnictw. Fakt rezygnacji z urzędu prezydenta gminy (miasta) i związane z tą rezygnacją wygaśnięcie pełnomocnictw, nie skutkuje utratą bytu prawnego jednostki samorządu terytorialnego, czy też utratą statusu strony w postępowaniu administracyjnym. Nie można też przyjąć, że z chwilą wygaśnięcia pełnomocnictw osób reprezentujących jednostkę samorządu terytorialnego utraciła ona zdolność do czynności prawnych. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, iż zaistniała sytuacja jest analogiczna do śmierci osoby fizycznej. Ale nawet w przypadku śmierci osoby fizycznej, tylko w sytuacji, gdy postępowanie toczy się w sprawie praw lub obowiązków osobistych, które nie przechodzą na następców prawnych, bo są związane z określoną osobą, jej kwalifikacjami osobistymi, działalnością prowadzoną osobiście, śmierć strony daje podstawę do umorzenia postępowania. Należy jednak nadmienić, że nawet ten pogląd był kwestionowany w literaturze przedmiotu. Nie czyniąc dalszych rozważań w kwestii skutków śmierci osoby fizycznej należy stwierdzić jedynie, że regułą jest w przypadku śmierci strony obligatoryjne zawieszanie postępowania administracyjnego na podstawie art.97 § 1 pkt 1 kpa. Dodatkowo w rozpoznawanej sprawie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został sporządzony w dacie [...] grudnia 2005 r., czyli w dacie, kiedy osoba je sporządzająca posiała do tego umocowanie. Ta okoliczność jest bezsporna. Natomiast w dniu następnym, czyli w dniu [...] grudnia 2005 r. w dacie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w ocenie organu, pełnomocnictwo osoby działającej w imieniu strony składającej wniosek, wygasło. Organ odwoławczy błędnie ocenił, iż zachodzi przypadek bezprzedmiotowości postępowania. Należało bowiem wezwać osobę składającą wniosek do przedłożenia upoważnienia i zakreślić termin do uzupełnienia braku pod rygorem zawieszenia postępowania. Stanowisko organu odwoławczego w istocie pozbawiło stronę prawa do odwołania i w dalszej konsekwencji prawa do Sądu. Odnosząc rozważania i czyniąc analogię do przepisów postępowania cywilnego, co podnosi uczestnik postępowania, należy stwierdzić, że w postępowaniu cywilnym wprawdzie z chwilą śmierci strony wygasają pełnomocnictwa, lecz pełnomocnik procesowy działa do czasu zawieszenia postępowania, zaś następcy prawni wstępują w miejsce zmarłego. Tak samo w przypadku osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych w sytuacji, gdy zachodzą braki w składzie organów uniemożliwiających działanie Sąd zawiesza postępowanie. Organ odwoławczy czyniąc zatem analogię do postępowania cywilnego wyciąga nietrafne wnioski, bowiem w postępowaniu cywilnym w takim przypadku, jak sprawa niniejsza, postępowanie ulega zawieszeniu a strona nie ponosi ujemnych skutków z powodu braku należytej reprezentacji, sprowadzających się do umarzania postępowań odwoławczych. Przenosząc dalsze rozważania na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy jednoznacznie, że obowiązkiem organu było wezwanie strony do uzupełnienia braków w zakresie reprezentacji przed podjęciem dalszych czynności w sprawie. Zdaniem Sądu w okolicznościach tej sprawy nie było podstaw do umorzenia postępowania odwoławczego, zaś podane przez organ przyczyny nie stanowią o jego bezprzedmiotowości. Stosownie do art.7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W świetle zaś art.9 kpa są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, jak również czuwają nad tym aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody i udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organ umarzając postępowanie spowodował, że podmiot postępowania, który nie utracił bytu prawnego został pozbawiony prawa do odwołania. Sąd nie rozpatrywał zarzutów skarżącej dotyczących decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2005 r., gdyż nie został rozpoznany wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy a zatem rozstrzygnięcie Sądu dotyczące tej decyzji byłoby przedwczesne i naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego ( art.15 kpa). Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm. ) orzekł, jak w wyroku. Orzeczenie z punktu 2 wyroku znajduje uzasadnienie w art. 152 powyższej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło