I SA/Wa 596/06
WyrokWSA w Warszawie2006-10-05
Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Maria Tarnowska, Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zły stan techniczny obiektu zabytkowego, wynikający z zaniedbań właściciela, może stanowić podstawę do jego skreślenia z rejestru zabytków, jeśli obiekt ten nie utracił wartości historycznej, artystycznej lub naukowej?Ratio decidendi
Zły stan techniczny zabytku, nawet jeśli jest znaczący i wynika z zaniedbań właściciela, nie jest wystarczającą przesłanką do jego skreślenia z rejestru zabytków, jeśli obiekt nie utracił swojej wartości historycznej, artystycznej lub naukowej. Obowiązkiem właściciela jest zabezpieczenie i utrzymanie zabytku w jak najlepszym stanie, a koszty remontu nie są czynnikiem decydującym o skreśleniu.Stan faktyczny
Fundacja, właściciel zespołu folwarcznego, wniosła o skreślenie domu z rejestru zabytków, argumentując jego zły stan techniczny i brak potwierdzonych naukowo wartości. Minister Kultury odmówił skreślenia, uznając, że mimo złego stanu technicznego, dom nie utracił wartości zabytkowych, a jego remont jest możliwy. Fundacja zaskarżyła decyzję, zarzucając organowi naruszenie przepisów proceduralnych i merytorycznych, w tym pominięcie istotnych dowodów. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie WSA Maria Tarnowska asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2006 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wykreślenia obiektu z rejestru zabytków oddala skargę. .
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosku Fundacji [...] z siedzibą w W. o ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymał w mocy decyzję Ministra Kultury z dnia [...] marca 2005 r., nr [...] odmawiającą skreślenia z rejestru zabytków domu [...] wchodzącego w skład zespołu folwarcznego w B.
Decyzja została oparta na następująco ustalonym stanie faktycznym sprawy:
Na mocy decyzji [...] Konserwatora Zabytków w P. z dnia [...] maja 1988 r., nr [...] wpisano do rejestru zabytków pod nr [...] zespół folwarczny w B. gmina [...], składający się ze [...], [...], dawnego domu [...], [...], [...] oraz istniejącego na tym terenie drzewostanu ([...]). W uzasadnieniu wskazano, że zabytkowy zespół folwarczny powiązany jest historycznie i stylistycznie z zabytkowym założeniem pałacowo-parkowym w B., stanowiącym cenne dobro kultury na terenie województwa [...]. Jednorodny architektonicznie zespół zbudowany został w końcu XIX wieku, rozbudowany w latach dwudziestych XX wieku, ciągnie się wzdłuż wschodniej granicy zabytkowego parku. Naruszenie jego substancji spowodowałoby nieodwracalne szkody dla całego założenia [...].
Wnioskiem z dnia [...] lipca 2004 r. Fundacja [...], będąca właścicielem zespołu folwarcznego w B., wystąpiła o skreślenie z rejestru zabytków domu [...] wchodzącego w skład tego zespołu. Właściciel podniósł, że wpis domu [...] do rejestru zabytków nastąpił bez potwierdzenia ustaleniami naukowymi o jego wartości historycznej lub artystycznej. Obiekt ten uległ ponadto zniszczeniu w stopniu powodującym utratę wartości historycznej lub artystycznej. Stan techniczny obiektu wymaga wymiany murów nad łękami jarzmowymi piwnic, filarów i pilastrów, wszystkich stropów, pokrycia i konstrukcji dachu, stolarki okiennej i drzwiowej, gzymsów ceglanych, odtworzenia ganku, nadproży okiennych oraz wykonania izolacji przeciwwilgociowej. Oznacza to, że substancja oryginalna zachowana będzie w szczątkowym zakresie, a zważywszy, że walory architektoniczne domu [...] są stosunkowo niewielkie ze względu na przeprowadzoną przebudowę w latach dwudziestych XX wieku obiekt ten winien być skreślony z rejestru zabytków.
Minister Kultury decyzją z dnia [...] marca 2005 r., nr [...] odmówił skreślenia z rejestru zabytków domu [...] wchodzącego w skład zespołu folwarcznego w B.
W uzasadnieniu organ wskazał, że dom [...] będący przedmiotem niniejszego postępowania wchodzi w skład zachowanego w B. założenia pałacowo-parkowo-folwarcznego, pochodzącego z przełomu XVIII i XIX wieku. W centralnej części całego założenia znajduje się park pochodzący z końca [...] wieku, przekształcony w XIX wieku na park krajobrazowy. Po [...] stronie parku usytuowany jest pałac zbudowany w latach trzydziestych XIX wieku, a w jego pobliżu [...]. Z przeciwnej, [...] strony parku, znajduje się zespół folwarczny. Podwórze folwarczne wraz z zabudowaniami zlokalizowane zostało po [...] stronie drogi prowadzącej na teren folwarku, natomiast po jej [...] stronie dom [...].
[...] znajduje się w odległości około 40 m od podwórza folwarcznego, na skraju parku, przy drodze prowadzącej do [...]. W jej bezpośrednim otoczeniu położona jest [...] i [...]. [...] zbudowana około połowy XIX wieku, pełni istotną funkcję w rozplanowaniu przestrzennym całego zespołu, ponieważ stanowi "łącznik" między pałacem a folwarkiem. Ponadto usytuowana jest na osi widokowej z pałacu w kierunku [...]. Obecną formę architektoniczną otrzymała w wyniku przebudowy, która miała miejsce zapewne na początku XX wieku. Jest to budynek murowany, otynkowany, założony na rzucie prostokąta z dostawionym od frontu gankiem, jednokondygnacyjny z poddaszem użytkowym, nakryty stromym dachem dwuspadowym krytym dachówką ceramiczną.
Z dokumentacji technicznej przedmiotowego obiektu opracowanej we wrześniu 2000 r. przez inż. S. Z. oraz z opinii specjalistycznej wykonanej przez Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków w W. z dnia [...] stycznia 2005 r. wynika, że obiekt jest w złym stanie technicznym, lecz zarówno ściany zewnętrzne, jak więźba i pokrycie dachowe są zachowane. Ściany zewnętrzne są jednakże zawilgocone, a cegły częściowo uszkodzone. Na znacznej powierzchni ścian nastąpiło odspojenie tynków zewnętrznych. Więźba dachowa i stropy zawilgocone i skorodowane biologicznie; część stropów straciła nośność lub uległa zawaleniu, podobnie jak część sklepień nad piwnicami. Na dachu częściowo brakuje pokrycia, a w części południowo-zachodniej, na skutek uszkodzenia krokwi, nastąpiło ugięcie dachu. W formie szczątkowej znajduje się ganek (brak dachu, ściany frontowej oraz stolarki okiennej i drzwiowej).
Opisany wyżej stan techniczny domu [...] jest wynikiem wieloletnich zaniedbań właściciela zabytkowego zespołu. Zgodnie z przepisem art. 5 pkt 2, 3 i 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003r., Nr 162, poz. 1568 ze zm.), opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela polega w szczególności na prowadzeniu prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych, na zabezpieczeniu i utrzymaniu zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie oraz korzystaniu z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości. Tymczasem właściciel zespołu pałacowo-parkowo-folwarcznego w B. – Fundacja [...] nie wywiązywała się z tych obowiązków. W dniu [...] kwietnia 1997 r. [...] Konserwator Zabytków w P. nakazał Fundacji przeprowadzenie remontu [...]. Następnie w 2002 r. Fundacja otrzymała zezwolenie na prowadzenie prac konserwatorskich przy zabytku. Fundacja jednakże prac tych nie wykonała, lecz wystąpiła z wnioskiem o skreślenie domu [...] z rejestru zabytków.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 powołanej ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zabytek wpisany do rejestru, który uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej, zostaje skreślony z rejestru zabytków.
W ocenie organu pomimo złego stanu technicznego przedmiotowego budynku, jego remont nadal jest możliwy do wykonania. Odbudowa zniszczonych elementów konstrukcyjnych oraz konieczna wymiana materiałów budowlanych nie spowoduje utraty wartości zabytkowej [...]. Nie jest zatem możliwe zdaniem organu częściowe skreślenie z rejestru zabytków zespołu folwarcznego w B. obejmujące dom [...] wchodzący w jego skład.
Wnioskiem z dnia [...] marca 2005 r. Fundacja [...] wystąpiła o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu podniesiono, iż "zniszczenie obiektu jest tak znaczące, że tylko w drodze "odbudowy" możliwe jest zachowanie obiektu", w związku z tym, zachodzą przesłanki określone w art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami pozwalające na jego skreślenie z rejestru zabytków.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 2005 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w ramach postępowania odwoławczego, [...] Urząd Ochrony Zabytków w P. w dniu [...] czerwca 2005 r. dokonał oględzin zabytku, z udziałem przedstawicieli właściciela. Wówczas stwierdzono, że stan techniczny [...] nie uległ znacznemu pogorszeniu w stosunku do stanu sprzed wydania decyzji Ministra Kultury, z wyjątkiem ganku, którego ściana boczna uległa zawaleniu i prawego narożnika gzymsu na elewacji tylnej, gdzie część rolki ceglanej wykruszyła się. Opisany wyżej stan techniczny został potwierdzony dokumentacją fotograficzną dołączoną do protokołu z oględzin.
Organ podniósł ponadto, że określenie wartości zabytkowej domu [...] zostało dokonane przez wojewódzkiego konserwatora zabytków w postępowaniu o wpisanie przedmiotowego obiektu do rejestru zabytków, natomiast postępowanie o skreślenie zabytku z tego rejestru ma na celu stwierdzenie, czy zachodzą przesłanki określone w przepisie art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, pozwalające na jego skreślenie z tego rejestru.
Zdaniem organu [...] istotnie znajduje się w złym stanie technicznym, jednakże z tego powodu obiekt nie utracił wartości zabytkowych, z uwagi na które został wpisany do rejestru zabytków. Stan techniczny w pełni kwalifikuje budynek do przeprowadzenia pilnego remontu, natomiast z całą pewnością budynek nie kwalifikuje się do rozbiórki.
Na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Fundacja [...] złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 7 kpa poprzez nie wyjaśnienie dokładnie stanu faktycznego w zakresie możliwej do zachowania substancji budynku, art. 77 kpa poprzez nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego, w tym "Studium historyczno-architektonicznego zespołu pałacowego w B." autorstwa M. S., naruszenie art. 89 kpa poprzez odmowę przeprowadzenia rozprawy i wyjaśnienia sprawy przy udziale strony i świadków oraz naruszenie § 2 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), jak również naruszenie art. 13 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że stwierdzenie, iż przedmiotowy budynek nie utracił wartości zabytkowych a jego stan techniczny w pełni kwalifikuje budynek do przeprowadzenia remontu, jest dowolne gdyż nie jest poparte ekspertyzą. Powołana opinia z dnia [...] stycznia 2005 r. sporządzona została w oparciu o wizję lokalną i dokumentację fotograficzną, a powołana dokumentacja techniczna obiektu opracowana była ponad 5 lat temu. Skarżąca podniosła, że w procesie budowlanym pozwolenia na budowę tracą ważność po upływie 2 lata. Zatem dokumentacja sprzed 5 lat straciła swą ważność. Pomimo tego faktu zaniechano bardziej szczegółowych badań jak chociażby wykonanie badań spójności, trwałości ścian, które mogłoby dać obiektywny obraz stanu budynku. Stanowi to naruszenie art. 7 kpa. Faktycznie zdaniem skarżącego budynek nie nadaje się do remontu w rozumieniu prawa budowlanego, a tylko do odbudowy co uniemożliwia zachowanie jakichkolwiek oryginalnych elementów architektonicznych. Ponadto organ nie odniósł się do powołanego przez stronę jako materiału dowodowego "Studium" sporządzonego przez M. S. na zlecenie [...] Konserwatora Zabytków w P. Wedle "Studium" dom [...] "został z pewnością zbudowany w początkach XX wieku" i nie wskazano ani ciekawych dekoracji architektonicznych ani wartości zabytkowych. Pominięcie przez organ przy rozpatrywaniu sprawy powołanego dowodu stanowi naruszenie art. 77 kpa.
Nadto zdaniem skarżącej nie jest możliwa odbudowa tego obiektu w granicach rozsądku ekonomicznego z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w szczególności § 2 ust. 2 w związku z art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane.
W ocenie skarżącej odmowa skreślenia domu [...] z rejestru zabytków narusza art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, ponieważ nie ustalono stopnia zniszczenia budynku w sposób szczegółowy i obiektywny a dowody powołane przez skarżącą zostały pominięte przy wydawaniu decyzji.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia "Studium historyczno-architektonicznego zespołu pałacowego w B." autorstwa M. S., organ wskazał, iż wskazana opinia została sporządzona przed wpisaniem do rejestru zabytków zespołu folwarcznego w B. i służyła jako materiał dowodowy w tamtym postępowaniu. W związku z tym, informacje w niej zawarte były znane organowi konserwatorskiemu przed wpisaniem przedmiotowego obiektu do rejestru zabytków, tym samym opinia ta nie może być obecnie podstawą do skreślenia obiektu z rejestru zabytków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Przede wszystkim należy zaznaczyć, ze zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa. W ramach sprawowanej kontroli Sąd dokonuje oceny, czy organy administracji przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga jest nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.), zabytek wpisany do rejestru, który uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej albo wartość będąca podstawą wydania decyzji o wpisie do rejestru nie została potwierdzona w nowych ustaleniach naukowych, zostaje skreślony z rejestru zabytków. Przepis ten stosuje się odpowiednio do skreślenia z rejestru części zabytku. Dokonując oceny, czy zachodzą wymienione w powyższym przepisie przesłanki do wykreślenia zabytku z rejestru, należy mieć na uwadze, że dobra kultury wpisane do rejestru zabytków podlegają szczególnej ochronie prawnej przewidzianej w powołanej ustawie.
W rozpoznawanej sprawie Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zasadnie zdaniem Sądu odmówił skreślenia z rejestru zbytków domu [...] wchodzącego w skład zachowanego w B. zespołu folwarcznego, będącego obecnie własnością Fundacji [...]. Rozstrzygnięcie to, jak wynika z uzasadnienia decyzji, organ oparł na ustaleniach zawartych w dokumentacji technicznej obiektu, opracowanej we wrześniu 2000 r. przez inż. S. Z. oraz opinii specjalistycznej wykonanej przez Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków w W. z dnia [...] stycznia 2005 r., jak również na ustaleniach zawartych w protokole oględzin obiektu w dniu [...] czerwca 2005 r. oraz dokumentacji fotograficznej.
W aktach sprawy znajduje się również karta ewidencyjna zabytków architektury i budownictwa dotycząca przedmiotowego obiektu. Dokumentacja ta zawiera między innymi historię obiektu, jego opis, stan zachowania, postulaty konserwatorskie, bibliografię, źródła ikonograficzne i fotograficzne.
Dokumentacja techniczna opracowana we wrześniu 2000 r. przez inż. S. Z. dotyczyła projektu budowlanego zabezpieczenia trwałego domu [...]. Opracowanie to obejmowało podstawowy zakres robót, który miał na celu wzmocnienie substancji zabytkowej oraz zwiększenie ogólnej sztywności przestrzennej obiektu. Wykonanie określonych w tym opracowaniu robót gwarantowało również zabezpieczenie go przed ujemnym działaniem czynników destrukcyjnych. Jak wynika z treści opracowania podstawowym czynnikiem obniżającym wartość techniczną obiektu jest wilgoć pochodzenia atmosferycznego oraz wilgoć kapilarna, pochodzenia gruntowego. Długotrwałe działanie wilgoci przy jednoczesnym braku izolacji przeciwwilgociowej w murach piwnic były podstawowymi czynnikami wpływającymi na zabytkowy obiekt.
Opinia specjalistyczna w sprawie skreślenia z rejestru zabytków przedmiotowego obiektu została sporządzona na zlecenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (pismo z dnia [...] października 2004 r.). Wydanie opinii zostało poprzedzone wizją lokalną przeprowadzoną w dniu [...] grudnia 2004 r. z udziałem przedstawicieli Fundacji [...]. W trakcie wizji wykonano dokumentację fotograficzną obiektu oraz sporządzono protokół. Zgodnie z treścią opinii sporządzonej w dniu [...] stycznia 2005 r. przez Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków w W., wieś B. w XIX wieku stała się własnością rodziny M., którzy w latach trzydziestych XIX wieku wybudowali pałac i zabudowania folwarczne. Dom [...] powstał prawdopodobnie w połowie XIX wieku, a następnie został przebudowany w latach dwudziestych XX wieku. Wzniesiony jest na planie prostokąta z dostawionym od frontu gankiem ceglanym, jednokondygnacyjny z poddaszem użytkowym, podpiwniczony. Budynek posiada duże wartości estetyczne i zabytkowe. Jest ważnym elementem zespołu pałacowo-folwarcznego. W konkluzji z opinii tej wynika, że stan techniczny obiektu, spowodowany wieloletnim brakiem zabezpieczenia przed czynnikami atmosferycznymi, jest zły, jednak istnieje możliwość odbudowy zniszczonych elementów, która nie spowodowałaby utraty jego wartości zabytkowych.
W związku z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Ministra Kultury z dnia [...] marca 2005 r., organ zlecił dokonanie wizji lokalnej oględzin przedmiotowego obiektu w celu stwierdzenia, czy zaszły nowe okoliczności faktyczne lub prawne w sprawie (pismo z dnia [...] marca 2005 r.). Oględziny przeprowadzono w dniu [...] czerwca 2005 r. O terminie ich przeprowadzenia zawiadomiono Fundację [...], stosownie do wymogów art. 79 kpa. Z oględzin sporządzono protokół. W wyniku oględzin ustalono, że stan techniczny budynku [...] nie uległ znacznemu pogorszeniu, jednak nastąpiły pewne zmiany w stosunku do stanu zachowania budynku opisanego w piśmie Ministerstwa Kultury z dnia [...] stycznia 2005 r. Zmiany te dotyczą ganku, w którym zawaliła się całkowicie jedna ze ścian, po której pozostał tylko słup oraz części gzymsu na elewacji tylnej, w prawym narożniku, która uległa wykruszeniu i wypadła część rolki ceglanej.
Powyższe wskazuje jednoznacznie, że dom [...] stanowiący część zespołu folwarcznego w B., pomimo złego stanu technicznego i konieczności pilnego zabezpieczenia oraz podjęcia robót budowlanych i prac konserwatorskich, nie utracił swojej wartości historycznej i naukowej. Jako zabytek architektury i budownictwa stanowiący część układu urbanistycznego, ruralistycznego i zespołu budowlanego podlega ochronie i opiece, bez względu na stan zachowania (art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b i lit. c powołanej ustawy). Wskazać również należy, że stan techniczny budynku wynika z braku jego zabezpieczenia przed szkodliwym działaniem czynników atmosferycznych, do którego zobowiązany jest jego właściciel. Zgodnie bowiem z art. 5 pkt 2 i 3 powołanej ustawy, opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela polega w szczególności na zapewnieniu warunków prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku oraz zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie. Właściciel zabytku nie może uchylać się od powyższego obowiązku poprzez dążenie do jego wykreślenia z rejestru, zwłaszcza że w przedmiotowej sprawie obiekt został wpisany do rejestru zabytków w 1988 r., a jego właściciel nie uczynił nic aby go zabezpieczyć przed zniszczeniem.
W świetle powyższych ustaleń Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zasadnie przyjął, że w rozpoznawanej sprawie nie ma żadnych dowodów wskazujących na wystąpienie przesłanki uzasadniającej skreślenie z rejestru zabytków domu [...] wchodzącego w skład zachowanego w B. zespołu folwarcznego. Takim dowodem nie może być powoływane przez stronę skarżącą "Studium historyczno-architektoniczne zespołu pałacowego w B." autorstwa M. S. Opinia ta została sporządzona przed wpisaniem do rejestru zabytków zespołu folwarcznego w B. i służyła jako materiał dowodowy w postępowaniu o wpis do rejestru zabytków. W związku z tym, nie zawiera ona ustaleń, które mogłyby być obecnie podstawą do skreślenia obiektu z rejestru. Niezasadny jest tym samym zarzut pominięcia przez organ tej opinii przy rozpatrywaniu sprawy.
Wskazać ponadto należy, iż przy ocenie czy zachodzą przesłanki, określone w art. 13 ust. 1 powołanej ustawy, pozwalające na skreślenie zabytku z rejestru nie bierze się pod uwagę czynnika ekonomicznego (np. kosztów prac konserwatorskich i budowlanych). Zgodnie z art. 71 ust. 1 powołanej ustawy w zakresie sprawowania opieki nad zabytkami osoba fizyczna lub jednostka organizacyjna posiadająca tytuł prawny do zabytku wynikający z prawa własności finansuje prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy tym zabytku. W związku z tym, iż w postępowaniu o skreślenie z rejestru zabytków nie mają zastosowania także przepisy prawa budowlanego, nie można zarzucić organowi naruszenia przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75 poz. 690). Na marginesie podkreślić należy, że powołany w skardze przepis § 2 ust. 3 powyższego rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. został uchylony przez § 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 109, poz. 1156) zmieniające to rozporządzenie z dniem 27 maja 2004 r.
Nie można również podzielić zarzutów strony skarżącej, że obowiązkiem organu było przeprowadzenie w rozpatrywanej sprawie rozprawy administracyjnej. Organ administracji publicznej jest obowiązany do jej przeprowadzenia, gdy wpłynie ona przyspieszenie lub uproszczenie postępowania, bądź osiągnięcie celu wychowawczego. Ocena, czy przeprowadzenie rozprawy przyczyni się do przyspieszenia lub uproszczenia postępowania należy do organu prowadzącego postępowanie. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego prawidłowo przyjął, że nie było podstaw do przeprowadzenia rozprawy. Należy bowiem mieć na uwadze, że wniosek o jej przeprowadzenie Fundacja [...] złożyła w dniu [...] czerwca 2005 r., w toku oględzin domu [...], a więc już po zgromadzeniu całego materiału dowodowego, który zdaniem Sądu nie budził wątpliwości.
W trakcie prowadzonego postępowania zachowana została także procedura przewidziana w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz kodeksie postępowania administracyjnego, jak również uprawnienia strony skarżącej. Nie można zatem zarzucić zaskarżonej decyzji naruszenia prawa, uzasadniającego jej uchylenie.
Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło