II SA/Op 301/05
WyrokWSA w Opolu2006-01-19
Skład orzekający: Ewa Janowska, Krzysztof Bogusz, Elżbieta Naumowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił zmiany nazwiska, gdy wnioskodawca powołał się na nazwisko rodowe, ale nie przedstawił wystarczających dowodów na jego używanie i pochodzenie?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły zmiany nazwiska. Wnioskodawca nie przedstawił wystarczających dowodów na to, że nazwisko, którego nadania się domagał, było nazwiskiem jego przodków i że od wielu lat powszechnie je używał i był z nim identyfikowany w swoim środowisku. Samo podpisanie książki tym nazwiskiem zostało uznane za posłużenie się pseudonimem, a brak dokumentów i świadków uniemożliwił pozytywne rozpatrzenie wniosku.Stan faktyczny
J. K. złożył wniosek o zmianę nazwiska na nazwisko rodowe "de la [...]". Organy administracji odmówiły zmiany, uznając, że nie zachodzą ważne względy, a wnioskodawca nie wykazał, że nazwisko to było nazwiskiem rodowym ani że od lat je używa. WSA w Opolu uchylił te decyzje z powodu naruszenia przepisów postępowania. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organy ponownie odmówiły zmiany nazwiska, stwierdzając brak wystarczających dowodów. J. K. zaskarżył tę decyzję do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie: sędzia WSA Krzysztof Bogusz– spraw. asesor sądowy Elżbieta Naumowicz Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Johan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2006 roku sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zmiany nazwiska oddala skargę.
J. K. w dniu 19 grudnia 2002r. wystąpił do Starosty [...] z wnioskiem o zmianę nazwiska "na nazwisko rodowe jakie nosili jego przodkowie, to jest [...] [...] de la [...]. W uzasadnieniu wniosku J. K. podał, iż nazwiskiem de la [...] posługuje się "od dłuższego czasu i pod tym nazwiskiem wydał swoją książkę i będzie wydawał dalsze".
Decyzją z dnia 13 lutego 2003r., Nr [...], Starosta [...] działając na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1956r. o zmianie imion i nazwisk odmówił zmiany nazwiska J. K. na nazwisko [...] [...] de la [...]. W uzasadnieniu decyzji podał, że wniosek podlega uwzględnieniu wówczas, gdy jest uzasadniony ważnymi względami, które nie występują w przedmiotowej sprawie. Z korespondencji urzędowej i prywatnej otrzymywanej przez wnioskodawcę nie wynika, aby był on znany i identyfikowany w swoim środowisku pod nazwiskiem na które żąda zmiany, zaś opatrzenie wydanej książki nazwiskiem [...] nie może być zrównane z uznaniem tego nazwiska za rzeczywiste. Starosta [...] uzasadniał nadto, iż wnioskodawca nie wykazał, pomimo wezwań, że nazwisko o jakie wystąpił używali jego przodkowie, a tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia jego żądania.
Decyzją z dnia 12 marca 2003r., Nr [...], Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1956r. o zmianie imion i nazwisk (Dz. U. z 1963r., Nr 59, poz.328, z późn. zm.) dalej "ustawy", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że nie zachodzą ważne względy uzasadniające zmianę nazwiska wnioskodawcy, gdyż nie przedłożył on dokumentów, które świadczyłyby o tym, iż nazwisko "[...] [...] de la [...]" jest jego nazwiskiem rodowym. Także wydanie przez wnioskodawcę książki pod nazwiskiem "[...]" nie może być zrównane z uznaniem tego nazwiska za rzeczywiste nazwisko autora, bowiem autorzy książek często posługują się pseudonimami.
Powyższe decyzje zostały zaskarżone 19 marca 2003 r. przez J. K. skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu. Wyrokiem z 31 stycznia 2005 r. w sprawie II SA/Wr 571/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, któremu przekazano sprawę w trybie art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – O postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), uchylił zaskarżone decyzje Wojewody [...] i Starosty [...], określając, że nie podlegają one wykonaniu w całości i zasądzając od organu odwoławczego na rzecz strony zwrot kosztów postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w motywach tego wyroku podkreślił, że przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, iż nie odpowiada ona prawu. Organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania.
W szczególności Sąd ten wyraził pogląd, że organ administracji publicznej stosownie do art. 7 i art. 77 §1 KPA, w toku postępowania administracyjnego, zobowiązany jest podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Nadto to właśnie organ administracji publicznej jako podmiot kierujący postępowaniem, a nie strona postępowania, obowiązany jest, zgodnie z art. 77 KPA, w sposób wyczerpujący zebrać, a następnie rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Pod pojęciem materiał dowodowy rozumieć należy – zdaniem tamtejszego Sądu ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Postępowanie dowodowe nie może zostać zakończone dopóki organ nie ustali, czy stan faktyczny przewidziany w normie prawnej wystąpił czy też nie w rozpoznawanej sprawie a zatem w przedmiotowej sprawie nie tylko, czy zachodziły ważne względy uzasadniające żądanie zmiany nazwiska, ale także okoliczności związane z używaniem bądź nie przez wnioskodawcę od wielu lat nazwiska, którego zmiany się domaga. Postępowanie w tym zakresie nie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący.
Art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1956r. o zmianie imion i nazwisk (Dz. U. z 1963r., nr 59, poz. 328 z późn. zm.) stanowi, iż wniosek o zmianę nazwiska podlega uwzględnieniu, jeżeli jest uzasadniony ważnymi względami. Ustęp 2 tegoż artykułu wymienia okoliczności, które mogą być uznane za "ważne względy". Nie stanowią one zamkniętego katalogu okoliczności, a jedynie katalog przykładowy. Wśród tego katalogu ustawodawca przewidział, iż wniosek o zmianę nazwiska podlega uwzględnieniu, jeżeli wnioskodawca pragnie zmienić swoje nazwisko na nazwisko, którego od wielu lat. Na taką okoliczność (oprócz podnoszonej chęci zmiany nazwiska dotychczas używanego na nazwisko rodowe) powoływał się także J. K. w złożonym wniosku.
Powyższe okoliczności zatem winny podlegać wyjaśnieniu i ustaleniu. Organ winien zatem zażądać od wnioskodawcy wskazania wszystkich dowodów na poparcie twierdzenia w tym zakresie. Jako dowód w sprawie należy dopuścić bowiem wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Ograniczenie zatem postępowania dowodowego tylko do korespondencji urzędowej i powoływanie się przez organ na tę urzędową korespondencję i fakt adresowania jej przez organy administracji publicznej i samorządowej na nazwisko "K.", a nie "[...]" nie może być uznane za wystarczający dowód uzasadniający uznanie, iż wnioskodawca nie jest znany, identyfikowany i rozpoznawalny w swoim środowisku pod nazwiskiem na które domaga się zmiany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił także uwagę, iż w ramach dyspozycji art. 7 Kpa mieści się także zobowiązanie organu do jednoznacznego ustalenia treści wniosku. Organ nie wyjaśnił, czy wniosek dotyczył tylko i wyłącznie żądania zmiany nazwiska, czy także zmiany imienia pomimo, iż lektura zapisów zawartych we wniosku takie wątpliwości nasuwała.
Zasada dwuinstancyjności postępowania wymaga, aby w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest jednak, by rozstrzygnięcia te poprzedzone zostały przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzje, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których jest prowadzone. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, ale jest zobowiązany ponownie merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, a więc rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. W złożonym odwołaniu J. K. podkreślił jednoznacznie, iż jego wniosek zmierzał także do zmiany imienia z J. na [...] [...]. Organ II instancji pominął tą kwestię w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (art. 107 § 3 Kpa). Umknęła uwadze organu także i to, iż decyzja Starosty [...] nie zawiera w tym zakresie rozstrzygnięcia, pomimo, że taki przedmiot żądania wynika z treści złożonego wniosku przez skarżącego.
Końcowo Sąd poprzednio rozpoznający sprawę stwierdził, że uchybienia te miały istotny wpływ na wynik postępowania, dlatego z mocy art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zmianą) orzekł o uchyleniu zaskarżonych aktów.
Wobec zmiany ustawy z 15.11.1956 r. o zmianie imion i nazwisk (Dz. U. 1963 r. nr 59 poz. 328 ze zmianami) organami właściwymi do rozpoznania żądania strony stał się w I instancji Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego właściwy ze względu na miejsce stałego pobytu wnioskodawcy (art. 8), a organem odwoławczym Wojewoda (art. 11a ust. 4 ustawy) (porównaj ustawę z dnia 3 marca 2005 r. nowelizującą ustawę o zmianie imion i nazwisk – Dz. U. z 2005 r. nr 62, poz. 550).
W toku ponownego rozpatrywania sprawy organ I instancji pismem z 12 maja 2005 r. wezwał stronę w trybie art. 64 § 2 kpa do sprecyzowania żądania i wypowiedzenia się, czy domaga się nadania mu zmienionego imienia i nazwiska na "[...] [...] de La [...]" czy też tylko zmiany nazwiska na "de La [...]" lub na nazwisko "de La [...] von [...]", gdyż w jednym z pism strona wskazała i taką wersję nazwiska.
W odpowiedzi skarżący oświadczył, że domaga się tylko zmiany nazwiska na "de La [...]".
Ponadto organ I instancji wystąpił do strony o uzupełnienie żądania przez:
- przedłożenie wszelkich dowodów, że jego przodkowie nosili nazwisko, którego nadania obecnie się domaga,
- przedłożenie wszelkich dowodów potwierdzających, że używa on nazwiska którego nadania obecnie się domaga a tym samym, że środowisko, w którym mieszka identyfikuje go z tym nazwiskiem (w tej mierze organ wzywał stronę do wskazania danych personalnych osób, które mogłyby jako świadkowie potwierdzić, że J. K. używa nazwiska, którego nadania się domaga).
- wskazanie ewentualnych innych okoliczności z powodu, których wnosi o zmianę nazwiska.
W zakreślonym przez organ terminie skarżący powołał się na wydaną przez siebie książkę [...], którą podpisał – jak stwierdził - swoim rodowym nazwiskiem "de La [...]". Ponadto wskazał nawiązując także do swoich wcześniejszych pism, że jego ród wywodzi się z G., obszaru leżącego na terenie dzisiejszej Hiszpanii i przybył do Polski w okresie wojen religijnych w XVI wieku, przy czym "nazwisko jego przodków zostało najpierw zniemczone, a potem zrusyfikowane" i kolejne zmiany polegały na zastąpieniu litery "C" literą "K", litery "V" podwójną literą "F", które następnie zmieniono w XIX w. na pojedynczą literę "F". Skarżący wskazał także, że w okresie powojennym był identyfikowany w środowisku jako antykomunista, podlegał ciągłym prześladowaniom w PRL i w III RP, z tych względów nie obnosił się publicznie ze swoimi "prywatnymi sprawami".
Wnioskodawca zaznaczył, że jego rodzina posiadała dokumenty wykazujące pochodzenie rodowe z obszaru obecnej Hiszpanii, lecz jego ojciec przed śmiercią także wskutek "prześladowań przez Służbę Bezpieczeństwa i Urząd Bezpieczeństwa PRL" zniszczył wszelkie posiadane dowody.
W toku ponownego rozpatrywania wniosku organ sprawdził rejestry w miejscu zamieszkania strony ustalając, że brak w nich jakichkolwiek wzmianek co do nazwiska "de La [...]", które odnosiły by się do wnioskodawcy. W postępowaniu administracyjnym strona mimo wezwania nie przedłożyła także żadnych innych dokumentów, ani nie wskazała osób mogących świadczyć co do okoliczności istotnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Decyzją z [...] nr [...] Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w N. odmówił stronie zmiany noszonego nazwiska "K." na "de la [...]". W motywach orzeczenia powołując się na przepis art. 2 ustawy o zmianie imion i nazwisk wskazano, że zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia którejkolwiek z przesłanek przewidzianych w tym przepisie do uwzględnienia wniosku. Samo powołanie się i przedstawienie przez stronę książki podpisanej żądanym nazwiskiem nie stanowi dowodu na używania tego nazwiska od wielu lat, a raczej dowód tego, iż w tym wypadku J. K. posłużył się pisarskim pseudonimem. Zwrócono uwagę, że mimo zakreślenia stosowanego terminu wnioskodawca nie podał żadnych świadków, ani nie przedłożył dokumentów, które potwierdzałyby, że posługiwał się żądanym nazwiskiem, że jest znany w środowisku pod tym nazwiskiem i że jest to nazwisko rodowe. Wreszcie zwrócono uwagę, że czynności podjęte przez organ z urzędu, a dotyczące sprawdzenia dostępnych akt i rejestrów w miejscu zamieszkania strony nie potwierdzają zasadności jego roszczeń.
Wojewoda [...] rozpatrując odwołanie J. K. od decyzji organu I instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 2 ustawy o zmianie imion i nazwisk decyzją z [...], [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy ponownie rozpatrzył okoliczności sprawy odnosząc się dokładnie do ustalonego stanu faktycznego oraz przeprowadzonego postępowania dowodowego. Oceniając zgromadzony materiał na tle reguł postępowania wynikających z art. 7 kpa w związku z art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 kpa Wojewoda [...] nie stwierdził by na podstawie całokształtu okoliczności sprawy zostało wykazane istnienie przesłanek z art. 2 ustawy o zmianie imion i nazwisk do uwzględnienia wniosku.
Wskazana decyzja Wojewody [...] została zaskarżona przez J. K. do sądu administracyjnego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu podnosząc, że "decyzja nie jest przypadkowa i stanowi dowód prześladowań jakich doznaje od 40 lat". Zwrócił uwagę, że dowodem na to jest data wydania decyzji ([...]). Zarzucał, że nazwiska "de La [...]" używał już "pod koniec lat 60 – tych ubiegłego wieku" lecz "funkcjonariusze czerwonej zbrodni w PRL, jak i obecnej Trzeciej Rzeczpospolitej... wybijają mu pałkami powrót do noszenia nazwiska rodowego". Zaznaczył, że nie może zaniechać starań o zmianę nazwiska, gdyż zobowiązał go do tego przed śmiercią jego ojciec.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie z uzasadnieniem tożsamym do zawartego w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej.
Kontrola, o której mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 cytowanego artykułu). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.
Trzeba także dodać na wstępie dodać, że w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z tego ostatniego przepisu wynika ta przede wszystkim konsekwencja, że niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze sąd z urzędu bada, czy nie nastąpiło naruszenie prawa materialnego lub procesowego skutkujące koniecznością usunięcia zaskarżonego aktu z obrotu przez jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności.
Po tak zakreślonym zakresie kognicji sądu administracyjnego należy wskazać, że badanie sprawy nie dało podstaw do uwzględnienia skargi.
Rozważania dotyczące przedmiotu sprawy należy rozpocząć od odniesienia się do podstawy prawnej żądania zmiany nazwiska uregulowanej w powołanej wyżej ustawie z 15 listopada 1956 r. o zmianie imion i nazwisk. Przepisy tego aktu zgodnie z art. 1 ust. 1 regulują zasady zmiany nazwisk i imion obywateli Polski oraz tak zwanych bezpaństwowców, o ile w przypadku tej drugiej grupy dana osoba ma miejsce zamieszkania w Polsce (ust. 2).
W świetle regulacji art. 1 ust. 1 ustawy nie budzi wątpliwości, że zmiana imienia lub nazwiska obywatela polskiego pozostawiona jest inicjatywie danej osoby fizycznej. Jednak treść tego aktu prawnego wskazuje, że wola obywatela polskiego co do zmiany jego nazwiska nie stanowi przesłanki samej w sobie i nie jest wystarczającą, o ile nie jest ona poparta ważnymi względami w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy. Zwłaszcza, że ust. 2 tego artykułu przykładowo wymienia cztery wypadki tak zwanych "ważnych względów". Treść przepisów art. 2 ust. 1 i 2 ustawy przytoczył organ odwoławczy w decyzji w całości dlatego nie ma potrzeby by przesłanki te ponownie wymieniać.
Trzeba także zwrócić uwagę, że przepisy ustawy o zmianie imion i nazwisk oceniane są przez orzecznictwo NSA jako dopuszczające zmianę z polskiego brzmienia na brzmienie obce (porównaj wyrok NSA z 24 czerwca 1988 r. sygn. SA/Wr 115/88 opubl. w ONSA 1988 z. 2 poz. 73 oraz wyrok NSA z 18 stycznia 1984 r. sygn. SA/Gd 1114/93 opubl. ONSA 1995 z. 2 poz. 56.). W tym ostatnim orzeczeniu wprost stwierdzono, że ustawodawca wymieniając przykładowo jako przesłankę zmiany dotychczasowego nazwiska jego niepolskie brzmienie jednocześnie nie wprowadził zakazu zmiany odwrotnej.
Zauważyć także należy, że ustawa reguluje przypadki ustalenia pisowni lub brzmienia imienia i nazwiska. Stanowi o tym przepis art. 10, ten ostatni jednak wskazuje na przesłankę wątpliwości co do pisowni imienia lub nazwiska, a zatem inną od przesłanki ważnych względów uregulowanej w art. 2.
Z tych względów znaczenie miało prawidłowe zakwalifikowanie wniosku złożonego przez stronę i braki w tym zakresie były wcześniej jedną z podstaw uchylenia decyzji administracyjnych przez WSA w Opolu w wyroku z 31 stycznia 2005 r.
Po uzupełnieniu w trybie art. 64 § 2 kpa organy zasadnie przyjęły, że przedmiotem żądania strony jest zmiana nazwiska wnioskodawcy "K." na "de La [...]", czyli żądania opartego na art. 2 ustawy o zmianie imion i nazwisk. Pismo strony z 12 maja 2005 r. w części oznaczonej ad. 1 nie pozostawia w tym zakresie żadnych wątpliwości. Dlatego poza obecnym orzekaniem pozostała kwestia zmiany imienia.
Zatem w tym postępowaniu organy podołały wymogowi prawidłowego ustalenia treści żądania, to pozostało zbadać sprawę na gruncie przesłanek materialnoprawnych dla zmiany nazwiska, a przewidzianych w art. 2 ustawy, kierując się także dyspozycja powołanego wyżej art. 134 § 1 – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego ocenie legalności zaskarżonego aktu podlegała także procedura postępowania administracyjnego, w tym postępowanie dowodowe. Odnosząc się do treści samej skargi trzeba podkreślić, że skarżący nie podniósł zarzutów naruszenia prawa materialnego, a jego oświadczenia można sprowadzić do zarzutu braków postępowania polegających na błędnej ocenie zebranego materiału dowodowego. Takiego zarzutu nie sposób podzielić.
Prowadzone postępowanie dowodowe uwzględniło zarówno wnioski strony, jak i czynności podjęte z urzędu. Nie dały one podstaw do przyjęcia spełnienia przesłanki ważnego względu i to zarówno co do tych wymienionych w ust. 2 art. 2 ustawy, jak i innych ważnych względów.
Zdaniem Sądu skarżący miał zapewniony udział w postępowaniu, a organ w sposób wyczerpujący zebrał, a potem rozpatrzył dostępny mu materiał dowodowy sprawy. Na wyraźne wezwanie organu I instancji strona nie podała świadków, ani nie przedłożyła dokumentów, które w postępowaniu administracyjnym umożliwiałyby przyjęcie, że nazwisko "de La [...]" było nazwiskiem przodków wnioskodawcy i że wskutek historycznych uwarunkowań zostało ono zmienione, a sam wnioskodawca w okresie – jak to zaznaczył od końca lat 60 – tych XX w. używał je powszechnie i był z tym nazwiskiem identyfikowany.
Sąd w obecnym składzie podziela oczywiście wywody Sądu rozpoznającego poprzednią skargę J. K. w sprawie II SA/Wr 571/03 co do zasad rządzących postępowaniem dowodowym w szczególności wynikających z art. 7, 77 i 80 kpa. Zasadniczy "ciężar dowodzenia" spoczywa na organie. Prowadzenie postępowania dowodowego z urzędu, jako jedna z zasad postępowania uregulowanych w cytowanych przepisach kpa, nie jest jednak nieograniczona w tym sensie, że nie można nakładać na organ administracji publicznej nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów i okoliczności potwierdzających twierdzenia strony i to nie tylko gdy wnioskodawca nie wykazuje żadnej inicjatywy dowodowej, ale także i wówczas gdy przejawia ją bardzo w ograniczonym zakresie.
Prawem organów administracji jest bowiem także oczekiwanie, aby strona ubiegająca się o zmianę nazwiska podała fakty i dowody istotne dla sprawy, które oczywiście zawsze mogły być przedmiotem dalszej procesowej weryfikacji przez przeprowadzenie innych dowodów. Sprawa zmiany nazwiska jest bowiem sprawą szczególną, a motywy składania wniosków w trybie art. 2 ustawy dotyczą sfery prywatności wnioskodawcy i to on zazwyczaj ma najistotniejszą wiedzę o możliwych do przedstawienia środkach dowodowych.
Z tych względów skarga J. K. nie mogła zostać uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja nie zawiera uchybień tak co do zastosowanych przepisów prawa materialnego, jak i zasad procedury administracyjnej, które dyskwalifikowały by ją w rozumieniu art. 145 – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem z mocy art. 151 tego prawa skarga podlegała oddaleniu.
Na marginesie już tylko należy podnieść, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sąd Administracyjnego sąd administracyjny oceniając legalność zaskarżonego aktu rozważa wyłącznie prawo obowiązujące w dniu jego wydania jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji (porównaj wyrok NSA z 14 stycznia 1999 r. sygn. III SA 4731/97 opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX nr 37180). Dlatego przedłożenie przez skarżącego przy wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku kopii dokumentów dziewiętnastowiecznych wskazujących na pisownię nazwiska K. przez dwa f jest z jednej strony spóźnione, a z drugiej nie wykazuje brzmienia de La [...].
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło