III SA/Wa 1682/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek (sprawozdawca), Sędzia WSA Bożena Dziełak, Asesor WSA Artur Kot, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2006 r. sprawy ze skargi Międzyzakładowej Pracowniczej Spółdzielnii Budowlano-Mieszkaniowej [...] w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec i wrzesień 2004 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości. Decyzją z dnia [...] października 2005 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. określił Skarżącej Międzyzakładowej Pracowniczej Spółdzielnii Budowlano-Mieszkaniowej [...] w W., nadwyżkę podatku należnego nad naliczonym do wpłaty za czerwiec 2004 r., nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu za wrzesień 2004 r., ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe za te miesiące i odmówił stwierdzenia nadpłaty za czerwiec 2004 r. Przeprowadzona u Skarżącej kontrola wykazała, iż uwzględniła ona w deklaracjach VAT-7 za czerwiec i wrzesień 2004 r. jako sprzedaż zwolnioną od podatku wartość prac budowlanych wykonanych przez własne brygady, w prowadzonych przez siebie inwestycjach budowlanych w sytuacji, gdy realizacja inwestycji przez własne brygady nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Bezpośrednim usługobiorcą tych prac nie jest bowiem odrębny podmiot, lecz sama Skarżąca. Ponadto w deklaracjach VAT-7 za czerwiec i wrzesień 2004 r., Skarżąca rozliczyła jako sprzedaż opodatkowaną stawką 22%, wartość opłat eksploatacyjnych wnoszonych przez członków spółdzielni, dotyczących garaży i lokali użytkowych. Jednocześnie pismem z dnia 13 lipca 2004 r. zwróciła się o udzielenie pisemnej interpretacji o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego. W odpowiedzi organ podatkowy stwierdził, że pobieranie opłat eksploatacyjnych za lokale użytkowe oraz garaże jest czynnością zwolnioną od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej: ustawa o VAT). W konsekwencji w dniu 23 grudnia 2004 r. Skarżąca skorygowała deklaracje VAT-7 za czerwiec i wrzesień 2004 r., przy czym wartość sprzedaży zwolnionej od podatku, nie uległa zmianie. W dniu 16 marca 2005 r. Skarżąca złożyła kolejne korekty, w wyniku których zmniejszyła się wartość sprzedaży opodatkowanej stawką 22% i jednocześnie zwiększyła się o tę samą kwotę wartość dostawy towarów zwolnionej od podatku. Skarżąca wystąpiła także o "zatwierdzenie nadpłaty" w podatku od towarów i usług za czerwiec i wrzesień 2004 r. po czym, wniosek dotyczący miesiąca września anulowała. Dyrektor Izby Skarbowej w W., działając na podstawie art. 14b § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: O.p.), pismem z dnia 19 maja 2005 r. dokonał sprostowania pisemnej interpretacji, o której mowa wyżej w ten sposób, iż stwierdził, że zwolnienie od podatku od towarów i usług przewidziane w art. 43 ust. 1 pkt 11 ustawy o VAT dotyczy wyłącznie czynności związanych z lokalami mieszkalnymi. W związku z powyższym, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. stwierdził, że Skarżąca w korektach deklaracji VAT-7 za czerwiec i wrzesień 2004 r. zaniżyła wartość sprzedaży opodatkowanej stawką 22%. Organ I instancji ustalił również, że w korektach deklaracji VAT-7 za czerwiec i wrzesień 2004 r. złożonych w dniu 16 marca 2005 r. Skarżąca rozliczyła faktury, które otrzymała odpowiednio w lipcu i październiku 2004 r., czym naruszyła art. 86 ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym prawo do obniżenia podatku należnego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę albo dokument celny. Poza tym za wrzesień 2004 r. Skarżąca rozliczyła sprzedaż dotyczącą odpłatności za wodę w lokalach użytkowych i garażach, opodatkowując ją stawką 7%. W następstwie wydania pisemnej interpretacji z dnia 25 października 2004 r. Skarżąca skorygowała deklarację VAT-7 za wrzesień 2004 r. w ten sposób, że zmniejszyła wartość sprzedaży opodatkowanej stawką 7%. W związku ze sprostowaniem powołanej wyżej interpretacji organ I instancji stwierdził, że w korekcie deklaracji VAT-7 za wrzesień 2004 r. Skarżąca zaniżyła wartość sprzedaży opodatkowanej stawką 7%. Uwzględniając powyższe organ I instancji stwierdził, że wniosek Skarżącej o stwierdzenie nadpłaty za czerwiec 2005 r. jest bezzasadny. W odwołaniu od tej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 14 § 6 O.p. Podniosła, że zastosowała się do interpretacji, jaką otrzymała od organu podatkowego w zakresie opodatkowania opłat eksploatacyjnych za lokale użytkowe oraz garaże. Nie powinna być zatem obarczana należnościami, które nie powstały w wyniku jej błędu czy oszustwa, tym bardziej, że różnicę podatku od towarów i usług wynikającą z korekt deklaracji VAT-7 za czerwiec i wrzesień 2004 r. zwróciła już członkom spółdzielni. Decyzją z dnia [...] marca 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Podniósł, iż w niniejszej sprawie bezspornym jest że czynności związane z eksploatacją lokali użytkowych podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Stąd też organ I instancji miał obowiązek uwzględnić podatek należny z tego tytułu w wydanej przez siebie decyzji. Jednocześnie miał on na względzie treść art. 14a § 4 O.p., zgodnie z którym zastosowanie się przez podatnika, płatnika lub inkasenta do interpretacji prawa podatkowego nie może im szkodzić, jednakże nie zwalnia ich z zapłaty podatku. W konsekwencji organ I instancji nie ustalił dodatkowego zobowiązania podatkowego oraz nie naliczył odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej powstałej z tego tytułu. W skardze na tę decyzję Skarżąca ponowiła zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Podkreśliła, iż kwota podatku należnego w znacznym stopniu dotyczy czynności za eksploatację miejsc postojowych i lokali przewłaszczonych. Zawarcie umów ustanawiających odrębną własność nastąpiło wcześniej i było uwarunkowane spłatą wszystkich zobowiązań wobec spółdzielni. W chwili obecnej, odzyskanie kwot podatku należnego dotyczącego minionego okresu jest niemożliwe do wyegzekwowania. Skarżąca zwróciła również uwagę na to, iż stanowisko organu podatkowego wyrażone w piśmie z dnia 25 października 2004 r. poparte zostało decyzją tegoż organu z dnia 26 stycznia 2005 r. w której stwierdził on, że w deklaracji VAT-7 za maj 2004 r. Skarżąca zawyżyła kwotę podatku należnego na skutek zastosowania, do wnoszonych przez członków spółdzielni opłat eksploatacyjnych za lokale użytkowe oraz garaże, stawki 22%. Nadmieniła, że w sprawie rozliczenia za maj 2004 r. już wcześniej skierowała skargę do Sądu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodów w niej wskazanych. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.); dalej P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem uwzględnić skargę także z takich przyczyn, które nie zostały w niej podniesione. Kwestią, którą należało w rozpatrywanej sprawie rozstrzygnąć jest odpowiedź na pytanie czy czynności spółdzielni, za które pobiera ona od członków spółdzielni opłaty eksploatacyjne dotyczące garaży i lokali użytkowych stanowią sprzedaż opodatkowaną 22% stawką podatku od towarów i usług – dalej podatku VAT, czy też są zwolnione od tego podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 11 ustawy o VAT. Zdaniem składu orzekającego, czynności o których mowa wyżej są zwolnione od opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 11 ustawy o VAT. Zgodnie z treścią tego przepisu, zwalnia się czynności wykonywane na rzecz członków spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali mieszkalnych, członków spółdzielni będących właścicielami lokali mieszkalnych lub na rzecz właścicieli lokali mieszkalnych nie będących członkami spółdzielni, za które są pobierane opłaty zgodnie z art. 4 ust. 1, 2, 4 i 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2004 r., Nr 63, poz. 591). Zgodnie bowiem z treścią art. 4 ust. 1, 2, 4 i 5 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, członkowie spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali są obowiązani uczestniczyć w wydatkach związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni oraz w zobowiązaniach spółdzielni z innych tytułów przez uiszczenie opłat zgodnie z postanowieniami statutu. Członkowie spółdzielni będący właścicielami lokali są obowiązani uczestniczyć w wydatkach związanych z eksploatacją i utrzymaniem ich lokali, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości wspólnych, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni oraz w zobowiązaniach spółdzielni z innych tytułów przez uiszczanie opłat zgodnie z postanowieniami statutu. Od członka będącego właścicielem lokalu, niezależnie od jego obowiązków w zakresie pokrywania kosztów zarządu nieruchomością wspólną, spółdzielnia może żądać wpłat na fundusz remontowy. Właściciele lokali niebędących członkami spółdzielni są obowiązani uczestniczyć w wydatkach związanych z eksploatacją i utrzymaniem ich lokali, eksploatacją i utrzymaniem części wspólnych oraz w innych kosztach zarządzania tymi nieruchomościami, na takich samych zasadach jak członkowie spółdzielni. Są oni również zobowiązani uczestniczyć w wydatkach związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni, które są przeznaczone do wspólnego korzystania przez osoby zamieszkujące w określonych budynkach lub osiedlu. Członkowie spółdzielni obowiązani są również uczestniczyć w wydatkach związanych z działalnością społeczną, oświatową i kulturalną prowadzoną przez spółdzielnię. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, lokalem w rozumieniu ustawy jest samodzielny lokal mieszkalny a także lokal o innym przeznaczeniu, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 24 czerwca 1994 o własności lokali ( Dz. U. Nr 85, poz..388 ze zm.). Z kolei zgodnie z art. 2 ust. 2 i 3 ustawy o własności lokali, samodzielnym lokalem mieszkalnym w rozumieniu ustawy jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Spełnienie wymagań stwierdza starosta w formie zaświadczenia. Do lokalu mogą przynależeć jako jego części składowe pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal a w szczególności: piwnica, strych, komórka, garaż, zwane dalej " pomieszczeniami przynależnymi" – art. 2 ust. 4 ustawy o własności lokali. W świetle wyżej wskazanych regulacji, zwolnienie od podatku od towarów i usług określone w art. 43 ust. 1 pkt 11 dotyczy zdaniem Sądu nie tylko opłat pobieranych za lokale mieszkalne, lecz wszelkich opłat wymienionych w art. 4 ust. 1, 2, 4 i 5 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, tj. opłat związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni oraz w zobowiązaniach spółdzielni z innych tytułów przez uiszczanie opłat zgodnie z postanowieniami statutu, jak również z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości wspólnych i ponoszonych przez członków spółdzielni, którym: - przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu, -będących właścicielami lokali mieszkalnych, - jak również przez właścicieli lokali mieszkalnych niebędących członkami spółdzielni. Tym samym, czynności spółdzielni, za które pobiera ona od członków spółdzielni, opłaty eksploatacyjne dotyczące garaży i lokali użytkowych na podstawie przepisów art. 4 ust. 1, 2, 4 i 5 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, zwolnione są od podatku VAT. Zatem organy podatkowe obu instancji naruszyły art. 43 ust. 1 pkt 11 ustawy o VAT., co miało wpływ na wynik sprawy. Na marginesie Sąd stwierdza, że Skarżąca powołała zarzut naruszenia przepisu art. 14 § 6 O.p., który to przepis nie istnieje. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) P.p.s.a. i art. 152 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 210 § 1 P.p.s.a. Sąd nie zasądził zwrotu kosztów na rzecz Skarżącej, ponieważ nie zgłosiła ona wniosku o przyznanie należnych kosztów w skardze a na rozprawę nie stawiła się. Sąd nie mógł więc pouczyć Skarżącej o skutkach nie zgłoszenia wniosku najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia.