III SA/Wa 1352/06

WyrokWSA w Warszawie2006-10-02

Skład orzekający: Małgorzata Długosz-Szyjko, Marek Wroczyński, Hieronim Sęk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nie badając zarzutu sfałszowania podpisu na zeznaniu podatkowym, mimo że zarzut ten podważał możliwość wspólnego rozliczenia małżonków?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, naruszył przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej i zupełności materiału dowodowego. Nie zbadał on bowiem zarzutu sfałszowania podpisu na zeznaniu podatkowym, który miał kluczowe znaczenie dla oceny, czy istniały podstawy do wspólnego rozliczenia małżonków. Brak takich ustaleń czyni zaskarżoną decyzję wadliwą.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok dla małżonków G. Organ pierwszej instancji określił zobowiązanie, nie uznając odliczeń z tytułu darowizny i remontu lokalu mieszkalnego z powodu braku dokumentów. Skarżący G. G. w odwołaniu podniósł zarzut sfałszowania jego podpisu na zeznaniu podatkowym, co miało wpływać na możliwość wspólnego rozliczenia. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nie badając zarzutu sfałszowania podpisu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., stwierdził, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński (spr.), Asesor WSA Hieronim Sęk, Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2006 r. sprawy ze skargi G.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz skarżącego 151 zł (słownie: sto pięćdziesiąt jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] listopada 2005 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. biorąc za podstawę art.207 , art.21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa / tekst jednolity DZ.U nr 8 z 2005 roku , poz.60 z póź. zmianami / , art.45 ust.6 w związku z art.3 ,art.6 ust.2 ,art.9 ust.1,2,3 ,art.10 ust.1 ,art.11ust.1 , art.12 ust.1 ,art.22 ust.2 ,art.26 ust.1 pkt 2 i 3 ,art.27 ust.1 pkt 1 lit .g pkt.3 lit.f , ust.3 pkt 3 lit.b ust.5,6 pkt 1, ust.7 pkt 1 ,3 ,ust.8 ,ust.10 ,ust.16 i art. 27b ustawy z 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych [ DZ.U nr 14 z 2000 roku poz.176 póżniejszymi zmianami w brzmieniu obowiązującym w 2001 roku ] określił wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie 3 765 ,40 zł / do odpisu 275 ,90 zł ] W. G. i G. G. za rok 2001. Po przeprowadzonym postępowaniu organ ustalił : G. i W. małżonkowie G. w dniu [...] marca 2002 roku złożyli do Urzędu Skarbowego w P. zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w podatku dochodowym od osób fizycznych - PIT -37 w roku podatkowym 2001 . Ze złożonego zeznania wynikało , że - W. G. - przychód -wynagrodzenie ze stosunku pracy - 15 983,90 zł - koszty uzyskania przychodu - 1 110 ,72 zł - dochód - 14 873,18 zł - pobrana zaliczka - 772,50 zł G. G. - przychód - wynagrodzenie ze stosunku pracy - 51 474,39 zł - koszty uzyskania przychodu - 1 110,72 zł - pobrana zaliczka - 4 083,00 zł - odliczenia od dochodu - składki podatnika na ubezpieczenie społeczne 2 913,25 zł ; składki małżonka na ubezpieczenie społeczne - 9 403,44 zł ; PIT / O - 50 zł ; - łączne dochody po odliczeniach - 52 870,16 zł - podstawa opodatkowania - 26 435,00 zł - podatek według skali 9 058,66 zł - odliczenia od podatku - składki podatnika na ubezpieczenia zdrowotne 1 007,04 zł ; składki małżonka podatnika na ubezpieczenie zdrowotne - 3 206,28 zł - odliczenia 3 206 ,28 zł - PIT/O -741,00 zł - PIT-D - 63,02 zł - podatek należny 4 041 ,30 zł - suma zaliczek pobranych przez płatników 4 855,50 zł - kwota do zwrotu - 814,20 zł . W związku z wpłynięciem doniesienia G. G. o sprawdzenie prawidłowości rozliczenia W. G. w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2000-2004 została ona wezwana do złożenia dokumentów potwierdzających dokonane odliczenia od dochodu i podatku w zeznaniach PIT- 37 . W. G. złożyła następujące dokumenty : zaświadczenie z Wyższej Szkoły im. P. W. o wysokości poniesionego wydatku dotyczącego opłat wpłacanego czesnego za studia ; zaświadczenie wystawione przez Samodzielny Zespół Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej potwierdzające wysokość zapłaconej składki na Izbę Pielęgniarską .Kwota poniesionego wydatku wynosiła 94 ,08 zł .Podatniczka nie dokonała odliczeń z tytułu przedmiotowej ulgi . Pismem z dnia [...] sierpnia 2005 roku poinformowała o swojej sytuacji rodzinnej .Nadto złożyła ustne oświadczenie iż nie posiada żadnych rachunków dotyczących odliczenia wydatków związanych z remontem lokalu mieszkalnego za lata 2000 i 2001 , ponieważ najprawdopodobniej zabrał je jej były mąż . G. G. w dniu [...] września 2005 roku zgłosił się do Urzędu Skarbowego w P. i oświadczył , że nie posiada żadnych dokumentów za lata 2000-2001 dotyczących odliczeń , ponieważ pełna dokumentacja rozliczeń pozostała pod adresem stałego pobytu tj. przy ulicy J. [...] a on od [...] lutego 2003 roku nie przebywa pod wskazanym adresem . Mając powyższe na uwadze Urząd Skarbowy w P. nie uznał do odliczenia od podatku kwoty wykazanej w zeznaniu z tytułu remontu lokalu mieszkalnego w wysokości 300 zł w złożonym zeznaniu podatkowym PIT-37 za 2000 rok / rozliczenie wspólne małżonków / , ponieważ nie spełniono wymogów art.27 a ust.1 pkt 1 lit.g ,ust.3 pkt 3 lit.a ,ust.6 pkt .1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych , który stanowi ,że wysokość wydatków na cele określone w ust.1 ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie , z tym ,że wydatki na cele wymienione w ust.1 pkt 1 lit .b i d-g ; pkt.3 lit.b , z wyjątkiem na zakup wydawnictw fachowych , ustala się na podstawie faktury lub rachunku , wystawionych wyłącznie przez podatnika od towarów i usług , nie korzystającego ze zwolnienia z tego podatku lub dowodu wpłaty na wyodrębniony fundusz remontowy wspólnoty mieszkaniowej na podstawie dowodu tej wpłaty . W złożonym zeznaniu PIT -37 i załączniku PIT/0 W. G. odliczyła od dochodu kwotę 50 zł tytułem darowizny .Na potwierdzenie tego odliczenia podatniczka nie przedstawiła żadnego dokumentu .Brak udokumentowania darowizny spowodował do odliczenia kwoty 50 zł tytułem darowizny . Biorąc powyższe pod uwagę określono podatnikom wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001 przyjmując kwoty przychodu i dochodu z dochodu z wynagrodzenia za pracę wynikające ze złożonych w Urzędzie Skarbowym informacji o uzyskanych przez podatników dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za okres od 1 stycznia 2001 roku do 31 grudnia 2001 roku , oraz dokonane odliczenia od dochodu i podatku na podstawie dokumentów potwierdzających ich poniesienie . Odwołanie od tej decyzji wniósł G. G. podnosił iż faktycznie wyrażał zgodę na wspólne opodatkowanie z W. G. za 2001 rok w podatku dochodowym od osób fizycznych . Jego zdaniem na złożonym formularzu zeznania podatkowego PIT-37 był wpisany numer jego konta bankowego , na które organ miałby zwrócić ewentualną nadpłatę .W związku z tym w jego ocenie zachodzi podejrzenie , że doszło do sfałszowania jego podpisu przez W. G. na zeznaniu podatkowym . W uzupełnionym odwołaniu wnosił o : - uchylenie błędnie wystawionych decyzji przez Urząd Skarbowy w P. w przedmiocie zwrotu zobowiązania podatkowego w łącznej kwocie 648 ,30 zł , którą w całości powinna zapłacić W. G. - zobowiązać W. G. do zwrotu na jego rzecz połowy przypadających na niego zobowiązań za okres od 2000-2005 roku .W uzasadnieniu uzupełnienia odwołujący się podnosił , że W. G. rozliczała się wspólnie z nim do 2005 roku pomimo , że nie zamieszkuje z nią od [...] lutego 2003 roku .W tym czasie korzystała z wszelkich ulg , między innymi remontowej , z tytułu opłat za studia , dodatku pielęgniarskiego i otrzymywała zwroty nadpłaty podatku dochodowego a on musiał dopłacać różne kwoty na rzecz Urzędu Skarbowego w P. Oświadczył, że przez cały czas trwania związku małżeńskiego żona dokonywała wszystkich rozliczeń bez uzgodnienia z nim .Podpisywała również za mnie zeznania podatkowe . Podnosił również , że miało miejsce podrobienie podpisu przez jego żonę na umowie z Towarzystwem Ubezpieczeniowym . Decyzją z dnia [...] lutego 2006 roku Dyrektor Izby Skarbowej w W. działając na podstawie art.233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa / tekst jednolity DZ.U z 2005 roku nr 8 ,poz.60 ze zmianami / po rozpatrzeniu odwołania G. G. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 7 listopada 2005 roku w sprawie określenia W. G. i G. G. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od osób fizycznych za 2001 rok w kwocie 3 765,40 zł utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji . W uzasadnieniu swojej decyzji organ drugiej instancji podnosił , że były podstawy do wspólnego rozliczenia małżonków G. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok .Spełniali łącznie wymagane warunki- podlegali nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu , przez cały rok byli małżeństwem , istniała między nimi wspólność majątkowa , żaden ze współmałżonków nie uzyskał dochodów / przychodów/ opodatkowanych ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych albo kartą podatkową oraz złożyli wniosek o wspólne opodatkowanie . Odnosząc się do zarzutów odwołania organ podnosił , że G. G. w odwołaniu potwierdził , że wyraził zgodę na wspólne opodatkowanie a kwota nadpłaty została przekazana na konto podane w NIP-3 W. G. Analiza zeznania podatkowego za 2001 rok -PIT -37 wykazała ,że nie było na nim żadnej adnotacji na czyje konto należy dokonać zwrotu nadpłaty .W polu zeznania "uwagi "podatnik mógł wskazać numer konta , na które należy dokonać zwrotu nadpłaty Dlatego też zgodnie z ogólnie przyjętą zasadą Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał zwrotu nadpłaty na konto osobiste W. G.,bowiem to W. G. w zeznaniu PIT-37 za 2001 rok widniej jako pierwsza . Prawidłowo w ocenie organu odwoławczego została określona wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok przyjmując kwoty przychodu i dochodu z wynagrodzenia za pracę wynikające ze złożonych informacji o uzyskanych przez podatników dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2001 roku oraz dokonał odliczeń od dochodu i od podatku na podstawie dokumentów potwierdzających ich poniesienie . W związku z tym , że podatnicy nie udokumentowali wydatków związanych z dokonaną darowizną , ani wydatków związanych z remontem lokalu mieszkalnego prawidłowo te wydatki nie mogły być podstawą do odliczeń . Skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2006 roku złożył G. G. W swojej skardze wnosił o : - uchylenie zaskarżonej decyzji w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok i obciążenie określoną kwotą w wysokości 3 765,40 zł W. G. w całości - zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kosztów postępowania . W uzasadnieniu skargi G. G. podnosił , że zaskarżona decyzja nie odniosła się do prawidłowości rozliczenia podatkowego W. G. w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2000-2004 . Zdaniem skarżącego nieprawidłowo Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał zwrotu nadpłaty na konto osobiste W. G. ponieważ on osiągnął wyższy dochód , a ponadto podał numer konta osobistego , na które Urząd Skarbowy miał zwrócić nadpłatę podatku . W ocenie skarżącego W. G. posiadając pełną dokumentację związaną z remontem lokalu mieszkalnego posłużyła się tą dokumentacją w latach następnych przy składaniu zeznań podatkowych oszukując Urząd Skarbowy. Z tego względu jego zdaniem winny być wydane odrębne decyzje w sprawie prawidłowości rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych w latach 2002 -2004 przez W. G. Wojewódzki Sąd administracyjny zważył co następuje : Uprawnienia wojewódzkich sadów administracyjnych , określone przepisami między innymi art.1§1 i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych [ DZ.U nr 153 ,poz.1269 ] oraz art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [ DZ.U nr 153 ,poz.1270 ze zmianami ] zwanej dalej P.p.s.a , sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego , a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego . Sąd , kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy , nie będąc jednak związanym stosownie do art.134 P.p.s.a - zarzutami i wnioskami skargi , uwzględnił skargę uznając , że zaskarżona decyzja narusza prawo . Zgodnie z art.187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa / tekst jednolity DZ.U z 2005 roku nr 8 ,poz.60 ze zmianami / organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy . Przepis ten konkretyzuje i rozwija zasadę prawdy obiektywnej wynikająca z art. 122 Ordynacji podatkowej w ten sposób, że formułuje regułę przeprowadzenia postępowania dowodowego - zasada zupełności .Materiał dowodowy jest zupełny jeśli zebrano i rozpatrzono wszystkie dowody , rozpoznano wnioski dowodowe , a udowodniony stan faktyczny stanowi pełną , spójną i logiczną całość . Podstawą niewadliwej decyzji administracyjnej w sprawie może być tylko ocena zgromadzonego przez organ podatkowy pełnego materiału dowodowego . Zgodnie z art.6 ust.2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych [ według stanu prawnego obowiązującego na koniec roku 2001 małżonkowie podlegający obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, między którymi istnieje wspólność majątkowa, pozostający w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, mogą być jednak, z zastrzeżeniem ust. 8, na wniosek wyrażony we wspólnym zeznaniu rocznym opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów określonych zgodnie z art. 9 ust. 1, po uprzednim odliczeniu, odrębnie przez każdego z małżonków, kwot określonych w art. 26; w tym przypadku podatek określa się na imię obojga małżonków w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków, z tym że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w tej ustawie . Jednym z zarzutów jaki stawiał w swoim odwołaniu G. G. decyzji organu pierwszej instancji był zarzut iż doszło do sfałszowania jego podpisu na złożonym zeznaniu podatkowym PIT-37 za rok podatkowy 2001 . Zgodnie z art.127 Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne .Oznacza to , że organy odwoławcze powinny działać tak jak organy pierwszej instancji .Powinny zatem przeprowadzić postępowanie i wydać powtórnie decyzję w tej samej sprawie .W drugiej instancji nie można ograniczyć się tylko do kontroli czy też rozpatrzenia zasadności argumentów organu pierwszej instancji . Istotą dwuinstancyjności jest bowiem wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego , a nie jedynie formalna kontrola decyzji . W związku ze zgłoszonym przez skarżącego zarzutem o sfałszowaniu jego podpisu na druku zeznania podatkowego -PIT-37 za 2001 złożonego przez małżonków G. to organ w tym zakresie powinien poczynić ustalenia co do prawdziwości tego zarzutu . Brak takich ustaleń w tym zakresie spowodował , że dokonane ustalenia faktyczne w sprawie należy uznać za wadliwe . Organ nie mógł uznać tej kwestii za dostatecznie wyjaśnioną tylko na podstawie stanowiska skarżącego , że wyrażał zgodę na wspólne opodatkowanie z żoną W. G., w sytuacji gdy jednocześnie podnosił , że jego podpis na zeznaniu podatkowym został sfałszowany . O tym czy został przez małżonków G. złożony wniosek o wspólne opodatkowanie dochodów w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok świadczyć będzie autentyczność podpisów na złożonym zeznaniu podatkowym . W sytuacji gdyby zarzut stawiany przez skarżącego okazał się prawdziwy ,nie było by podstaw do wspólnego rozliczenia małżonków G. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok . W związku z powyższym należy uznać , że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art.122 , 187 § 1 , 210 §1 pkt 6 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa / tekst jednolity DZ.U z 2005 roku nr 8 ,poz.60 ze zmianami/ . Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien poczynić ustalenia czy złożone zeznanie podatkowe PIT -37 w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok przez małżonków G. i W. G. zawiera wniosek G. G. o wspólne opodatkowanie dochodów małżonków . Dopiero prawidłowe ustalenie w tym zakresie będzie mógło być podstawą do oceny prawidłowości złożonego zeznania podatkowego przez małżonków w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok . Z tych też względów na podstawie art.145 § 1 pkt1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi [ DZ.U z 2002 roku nr 153 poz.1270 ze zmianami ] orzeczono jak w sentencji . Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art.200 i 205 § 1 wyżej powołanej ustawy a na podstawie art. 152 wskazanej ustawy stwierdzono, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło