II FSK 1788/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Grzegorz Krzymień, Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak, Sędzia NSA Jerzy Rypina (sprawozdawca), Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej F. D. sp. z o. o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 października 2006 r. sygn. akt I SA/Wr 1286/06 w sprawie ze skargi F. D. sp. z o. o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 30 czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie określenia straty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 r. postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 października 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę F. D. spółki z o.o. we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 30 czerwca 2006 r. w przedmiocie określenia strat w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zgodnie z treścią art. 230 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej u.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, zaś § 2 art. 230 u.p.s.a wskazuje, iż pismami tymi są: skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Natomiast art. 221 u.p.s.a określa, że pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania do uiszczenia opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Dodatkowo wskazał, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 7 marca 2006 r. o sygn. akt SK 11/05 (Dz.U. Nr 45, poz. 322) orzekł, że § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 24 grudnia 2003 r. Nr 221, poz. 2193) określający, iż wpis stały od skargi wnoszonej przez adwokata lub radcę prawnego uiszcza się na wezwanie w sposób określony w ust. 1, po przekazaniu skargi sądowi, jest niezgodny z art. 221 u.p.s.a oraz z art. 2 Konstytucji RP, orzekając jednocześnie, że art. 219 § 2 u.p.s.a i art. 221 u.p.s.a oraz art. 180 u.p.s.a są zgodne z Konstytucją RP. W rozpoznawanej sprawie skarga została opłacona wpisem stałym w wysokości 200 zł, gdy tymczasem wpis stały od spraw, w których przedmiotem jest m.in. określenie straty podatkowej, zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 12 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów, wynosi 500 zł. W skardze kasacyjnej spółka F. D. zaskarżyła w całości postanowienie Sądu pierwszej instancji i zarzuciłam mu: A. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 5 Ordynacji podatkowej w związku z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, poprzez brak jego zastosowania i pominięcie powyższego przepisu o charakterze materialnym zawierającym definicje pojęcia "zobowiązania podatkowego" i niezastosowanie go przy interpretacji przepisów § 2 ust. 3 pkt 12 i § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, iż skarga na decyzję określającą stratę w podatku dochodowym od osób prawnych podlega opłaceniu wpisem stałym w wysokości 500 zł a nie 200 zł., B. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 2 ust. 3 pkt 12 i § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz w związku z art. 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, poprzez bezzasadne odrzucenie skargi wniesionej przez stronę reprezentowaną przez adwokata w sytuacji, gdy strona skarżąca należycie uiściła przy wnoszeniu skargi należny wpis stały w prawidłowej wysokości obliczonej zgodnie z treścią § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, - art. 220 § 1 i § 3 w związku z art. 219 § 1, art. 54 § 1 i § 2, art. 221 i art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z § 2 ust. 3 pkt 12 i § 2 ust. 6 oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r.w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z § 32 ust. 1 i § 57 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych oraz w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r., poprzez pominięcie obowiązku wezwania strony skarżącej do uiszczenia wpisu stałego od skargi wnoszonej przez pełnomocnika będącego adwokatem i bezzasadne odrzucenie skargi bez zachowania powyższego wymogu, - art. 141 § 4 w związku z art. 166 i art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez brak wskazania przesłanek jakimi kierował się Sąd stwierdzając, iż w sprawie zaistniały przesłanki do odrzucenia skargi w oparciu o art. 221 powołanej ustawy, a w szczególności brak wyjaśnienia przesłanek jakimi kierował się Sąd pierwszej instancji uznając, iż w sprawie skargi na decyzję określającą stratę w podatku dochodowym od osób prawnych wpis stały powinien być uiszczony zgodnie z treścią § 2 ust. 3 pkt 12, a nie § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. 4) Powołując się na obie podstawy skargi kasacyjnej wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. 5) W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzi, że przedmiotem decyzji organu podatkowego nie jest zobowiązanie podatkowe lecz strata podatkowa. W przypadku straty podatkowej nie powstaje zobowiązanie podatkowe. Wobec tego, w ocenie autora skargi kasacyjnej, w sprawie nie mógł mieć zastosowanie § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu (...), a jedynie § 2 ust. 6 cytowanego rozporządzenia mający zastosowanie we wszystkich innych sprawach gdzie skarga podlega wpisowi stałemu, a które to sprawy nie zostały wymienione w § 2 ust. 1-5 cytowanego rozporządzenia. Podniósł, że Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił na jakiej podstawie przyjął, że w sprawie zaistniały przesłanki do odrzucenia skargi. Twierdzi, że żaden przepis nie daje podstaw do przyjęcia, iż w przypadku skargi na decyzję składaną do Sądu za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżona decyzję, wpis stały od skargi wnoszony przez pełnomocnika, będącego adwokatem lub radcą prawnym, powinien zostać wniesiony wraz ze złożeniem skargi, a nie dopiero na wezwanie sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. 6) Przedmiotem zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji decyzji było określenie straty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 r. tj. określenie nadwyżki sumy kosztów uzyskania przychodu nad przychodami związanymi z określonym źródłem przychodu. Wystąpienie straty z określonego źródła przychodów, podobnie jak osiągnięcie dochodu, nie jest obojętne z punktu widzenia opodatkowania. Określenie straty umożliwia obniżenie wysokości podatku w latach następnych. Zobowiązanie podatkowe jest płatnością na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonym przepisami prawa podatkowego. Wobec tego przedmiot postępowania zmierzający do określenia straty w podatku dochodowym w swojej istocie jest postępowaniem w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym (art. 5 Ordynacji podatkowej i art. 7 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych). Decyzja będąca przedmiotem skargi nie nakłada na skarżącego określonych zobowiązań pieniężnych ani ich nie ustala. Odnosiła się do sposobu ich spłaty. Wobec tego zasadne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki przewidziane w § 2 ust. 3 pkt 12 cytowanego rozporządzenia a mianowicie, że sprawa dotyczy zobowiązania podatkowego, nieobjętego wpisem stosunkowym. 7) Zgodnie z art. 231 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały. 8) Stosownie do § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniach przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 221, poz. 2193) wpis stały w sprawach skarg nieobjętych wpisem stosunkowym z zakresu zobowiązań podatkowych wynosi 500 zł. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem postępowania podatkowego objętego skargą była właśnie sprawa z zakresu zobowiązań podatkowych. 9) W myśl art. 221 u.p.p.s.a, pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należnie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Z ustaleń, których autor skargi kasacyjnej nie kwestionuje, wynika, że wpis sądowy nie został uiszczony w kwocie odpowiadającej wysokości wpisu stałego od wniesionej skargi. Oznacza to, że skarga nie została należycie opłacona a wobec tego, w myśl art. 221 u.p.p.s.a., skarga podlegała odrzuceniu. W tym miejscu należy nadmienić, iż to czy pisma wnosi się bezpośrednio czy też pośrednio do sądu, nie ma znaczenia. Stanowi o tym wprost gramatyczna wykładnia art. 221 u.p.p.s.a. Fakt, że w § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. akcie podustawowym wskazano, że przy uiszczaniu wpisu należy wskazać między innymi "sygnaturę akt sądowych" nie może i nie zmienia wynikającej z art. 221 u.p.p.s.a zasady. Wynika to zarówno z hierarchii obu przepisów, jak też instrukcyjnego charakteru przepisu rozporządzenia. 10) W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut skargi kasacyjnej dotyczący braku wskazań przez Sąd pierwszej instancji przesłanek jakimi kierował się odrzucając skargę złożoną w imieniu podatnika przez profesjonalnego pełnomocnika jest oczywiście bezzasadny. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu postanowienia w sposób zwięzły przedstawił stan sprawy, podał podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz ją wyjaśnił. Fakt, że stanowisko Sądu nie jest zbieżne z oczekiwaniami skarżącego, nie oznacza istnienia wad z art. 141 § 4 u.p.p.s.a. 11) Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 166 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.