II GSK 112/08

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-05-15

Skład orzekający: Stanisław Biernat, Cezary Pryca, Maria Jagielska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym jest dopuszczalne za naruszenie przepisów rozporządzeń Rady EWG nr 3820/85 i 3821/85, które nie zostały wprost wymienione w tym przepisie jako umowy międzynarodowe?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że przepisy rozporządzeń Rady EWG nr 3820/85 i 3821/85, jako prawo wspólnotowe bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich, mogą być traktowane jako część umowy międzynarodowej wiążącej Rzeczpospolitą Polską w rozumieniu art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym. W związku z tym, naruszenie tych przepisów uzasadnia nałożenie kary pieniężnej.
Stan faktyczny
W wyniku kontroli stwierdzono naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i prawidłowego użytkowania tachografów przez kierowców przedsiębiorcy. Organ I instancji nałożył karę pieniężną, którą organ II instancji utrzymał w zmienionej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przedsiębiorcy, uznając zasadność nałożenia kary. Skarżący kasacyjnie zarzucił błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów, twierdząc, że kary nie można było nałożyć za naruszenie przepisów wspólnotowych, które nie były wprost wymienione w ustawie o transporcie drogowym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Biernat Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Maria Jagielska (spr.) Protokolant Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. K. - F.U.H.P. "J.-R." w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 2 października 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1963/05 w sprawie ze skargi R. K. - F.U.H.P. "J.-R." w R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oraz przepisów o czasie pracy kierowców oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 2 października 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1963/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę R. K. na decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym: W wyniku kontroli przeprowadzonej dnia [...] lipca 2004 r. w przedsiębiorstwie R. K., prowadzącego działalność gospodarczą w R. pod nazwą P. "J. R.", stwierdzono, że analiza 274 wykresówek z okresu lipiec 2003 r. – czerwiec 2004 r. wykazała naruszenia przepisów związanych z czasem pracy kierowców. Szczegółowy wykaz naruszeń opisany został w załączniku do protokołu. Z okazanych wykresówek wynikał: - brak wymaganych wpisów, - nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego - wykresówka z danego dnia była zbyt długo zapisywana, - przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne, - przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne, - skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne, - nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego - przełącznik grup czasowych nie był używany lub był używany nieprawidłowo. Skarżący pismem z dnia 23 września 2004 r. złożył wyjaśnienia do protokołu kontroli i stwierdził, że za naruszenia przepisów związanych z użytkowaniem przyrządu kontrolnego i zapisów na wykresówkach, odpowiadają wyłącznie jego kierowcy, którzy zostali przeszkoleni w zakresie wykonywanych obowiązków. Organ I instancji, nie uznając argumentów strony, decyzją z dnia [...] września 2004 r. na podstawie art. 93 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 pkt 2, 4 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) – dalej utd. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 23.200,00 złotych. Organ II instancji, po ponownym rozpoznaniu sprawy wskutek złożonego przez skarżącego odwołania, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy w zakresie nałożenia kary pieniężnej ale wskutek ponownej analizy wymierzył ją w łącznej wysokości 22.600,00 złotych. W uzasadnieniu GITD wyjaśnił nałożenie poszczególnych kar i tak: 1. na okazanych przez przedsiębiorcę wykresówkach brak było wymaganych wpisów m.in. brak było imienia kierowcy i w tym zakresie kara 5.150,00 zł była uzasadniona, brak wymaganych wpisów - miejsca i daty końcowej używania wykresówki. Brak wskazanych wpisów stwierdzono również na wykresówkach z dnia 24 i 28 czerwca 2004 r. przypisanych do kierowcy Jana Rusinka. Łącznie stwierdzono brak 71 wymaganych wpisów, co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości 3.550,00 zł. zaś co do braku wpisu numeru rejestracyjnego pojazdu decyzję w tej części uchylono (200,00zł) i nałożono karę 100,00 zł. 2. za nieprawidłowe używanie przyrządu kontrolnego polegające na tym, że wykresówka z danego dnia była zbyt długo zapisywana, w odniesieniu do wykresówek kierowcy F. należało uchylić karę pieniężną w wysokości 3.200,00 zł. i nałożyć karę w wysokości 3.100,00 zł oraz w odniesieniu do kierowcy R. należało uchylić karę 3.200,00 zł , nałożyć 3.100,00 zł i ograniczyć ją do wysokości 1.000,00 zł. Kara 1.200,00 zł i 1.600,00 zł za zbyt długi zapis wykresówki wskutek czego kontrola czasu pracy była utrudniona, zaś w przypadku jednej wykresówki niemożliwa, została nałożona prawidłowo. 4. w związku ze stwierdzonym przekroczeniem maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy, przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne organ odwoławczy ostatecznie utrzymał karę w wysokości 3150 złotych. 5. za skrócenie dziennego czasu odpoczynku, przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne. Po dokonaniu ponownej analizy wykresówek przypisanych do kierowcy F. wykresówki: (z 29 lipca 2003 r., skrócenie odpoczynku dziennego o 4 godziny w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym; z 4 sierpnia 2003 o 4 godziny i 25 minuty w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym; z 25 sierpnia 2003 o 3 godziny w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym; z 11 września 2003 r., o 4 godziny i 25 minuty w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym; z 24 września 2003 r., o 3 godziny i 20 minut w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym; 1 grudnia 2003 r., o 3 godziny i 30 minut w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym; 2 grudnia 2003 r., o 4 godziny i 10 minut w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym; z 13 stycznia 2004 r, o 2 godziny i 48 minut w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym; z 15 stycznia 2004 r., o 4 godziny i 30 minut w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym; 1 lutego 2004 r, o 2 godziny w 24- godzinnym okresie rozliczeniowym; z 1 marca 2004 r., o 5 godzin i 24 minuty w 24-godzinnym okresie rozliczeniowym) kara pieniężna wyniosła 2.600,00 zł. 6. za przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia, przy wykonywaniu transportu drogowego, po analizie wykresówek kierowcy F. (z 4/5 sierpnia 2003 r. za przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o 3 godziny i 40 minut; z 15/16/17 września 2003 r. i następne, za przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o 12 godzin i 20 minut; 24/25/26 września 2003 r. i następne, za przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o 10 godzin i 20 minut; 2 grudnia 2003 r. i następne, za przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o 1 godzinę i 10 minut; 13 stycznia 2004 r. i następne, za przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o I godzinę i 10 minut; z 15 stycznia 2004 r. i następne, 1 godzinę i 10 minut; z 1 marca 2004 r. i następne, za przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia o 11 godzin i 20 minut) za prawidłowe uznano nałożenie kary pieniężnej w wysokości 4.250,00 zł. wreszcie 7. organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie kary pieniężnej w wysokości 500 złotych za nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego polegające na tym, że przełącznik grup czasowych nie był używany lub był używany nieprawidłowo, jeżeli nie ma wątpliwości co do zapisów na wykresówce i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że w chwili wykonywania przewozów w krajowym transporcie drogowym przez przedsiębiorcę do dnia 1 maja 2004 r. zastosowanie miała ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 123, póz. 1354 ze zm.). Organ wskazał, że z chwilą przystąpienia Polski do struktur Unii Europejskiej, przejęliśmy ustawodawstwo unijne i jako członek wspólnoty jesteśmy zobligowani do jego przestrzegania i stosowania m.in. rozporządzeń Rady EWG nr 3820/85 i 3821/85. W skardze do sądu skarżący nie kwestionował ustaleń z kontroli, lecz podnosił, że nie może ponosić odpowiedzialności za działania należycie wyszkolonych i wyposażonych w wymagane dokumenty oraz urządzenia kierowców. Wskazał także, że zachowanie kierowców powinno być oceniane przez pryzmat jakości dróg i możliwości poruszania się po nich. Ponadto wskazał, iż podstawą prawną rozstrzygnięcia nie może być rozporządzenie nr 3821/85 oraz ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, bowiem obowiązują one od dnia 1 maja 2004 r. natomiast kontrolą objęty był okres sprzed wejścia Polski do Unii Europejskiej. Rozpatrując skargę WSA zauważył, iż stan faktyczny nie jest kwestionowany, nie jest też kwestionowane zastosowanie powołanych przez organ przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz wysokość nałożonej kary, a skarżący podnosi zarzut błędnego zastosowania przepisów będących podstawą ukarania, skierowanie decyzji do podmiotu nie będącego stroną w sprawie oraz naruszenie art. 15 Kpa. poprzez nie rozpatrzenie wszystkich zarzutów odwołania. Sąd wskazał, że unormowanie określone w art. 5 ust 1 pkt 4 utd. zastrzega od ubiegającego się o licencję transportową spełnianie wszelkich wymagań określonych w przepisach ustawy o transporcie, ustawy o ruchu drogowym oraz w innych przepisach określających wymagania w stosunku do kierowców bez względu na to, czy przewozy będzie wykonywał przedsiębiorca osobiście, czy będą to robić zatrudnieni przez niego kierowcy lub inne osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę, lecz wykonujące osobiście przewozy na jego rzecz. Zasada wskazana w tym przepisie jednocześnie statuuje odpowiedzialność przewoźnika za osoby którymi posługuje się w wykonywaniu licencjonowanej działalności, bez względu na rozróżnienie ich sytuacji prawnej, czy jako zatrudnionych kierowców czy innych osób niezatrudnionych, ale wykonujących osobiście na jego rzecz przewozy. Sąd wskazał, że konsekwencją ustawowego ukształtowania odpowiedzialności podmiotów wykonujących transport drogowy za naruszenia obowiązujących norm są nie tylko kary pieniężne przewidziane w art. 92 ustawy jak i w załączniku do niej, ale również inne kary - włącznie z cofnięciem licencji. Sąd podzielił wyrażony przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego pogląd, iż adresatem norm objętych ustawą o transporcie drogowym - w dacie kontroli pojazdu - był skarżący, bowiem zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 utd. karze pieniężnej podlegał podmiot, który wykonywał transport drogowy w dniu 10 czerwca 2004 r. - naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, należało odrzucić argumenty strony dotyczące skierowania decyzji do niewłaściwego podmiotu. Sąd podzielił także argumentację organu w zakresie nałożenia kary pieniężnej za poszczególne naruszenia i uznał, że podstawą prawną nałożenia kar pieniężnych był art. 92 ust. 1 utd., który stanowi, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów: ustawy o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych, ustawy o czasie pracy kierowców, ustawy o odpadach, ustawy o ochronie zwierząt, ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz w zakresie ochrony środowiska, okresowych ograniczeń ruchu pojazdów na drogach lub zakazu ruchu niektórych ich rodzajów, wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych - podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Konsekwencją powyższego rozwiązania jest załącznik do ustawy o transporcie drogowym określający kary pieniężne za poszczególne naruszenia. Zdaniem Sądu I instancji, przewozy objęte przepisami ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców - stosowanej do wykonywania krajowego transportu drogowego i umowy AETR - dotyczącej międzynarodowego transportu drogowego "mogły być badane pod kątem norm dotyczących okresów prowadzenia, obowiązkowych przerw oraz odpoczynków dziennych i tygodniowych". Oba akty ustanawiały obowiązek instalowania i użytkowania przyrządów kontrolnych, czyli tachografów samochodowych, w pojazdach niewyłączonych spod działania tych aktów. Jak stwierdził WSA ustawa z 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców, po nowelizacji z 28 września 2003 r. (por. ustawę z 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. nr 149, poz. 1452), wdrożyła do polskiego porządku prawnego przepisy w/w rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji (...). Zgodnie z art. 35 ust. 1 tej ustawy, w pojazdach samochodowych używanych do przewozu osób (pasażerów) i rzeczy, z wyłączeniem pojazdów wymienionych w art. 5 oraz z zastrzeżeniem art. 34, należy instalować i użytkować przyrządy kontrolne. Konstrukcję, instalację, działanie i kontrolę przyrządów kontrolnych określają odrębne przepisy. Obowiązek umieszczenia określonych informacji na wykresówkach istniał przed dniem 1 maja 2004 r. na gruncie rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 13 grudnia 2002 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać tachografy samochodowe oraz wykresówki (Dz. U. Nr 230, poz. 1929 ze zm.). Tak więc w ocenie Sądu organy uprawnione były do powołania się na przepisy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i nr 3820/85. Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. R. K. P. "J. – R..." z R. zaskarżył w całości skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie, rozpoznanie sprawy i uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego a mianowicie: 1.) błędną wykładnię art. 92 ust. 1 pkt 6 utd. w zw. z Ip. 1.11.11 ust. 4, Ip. 1.11.4., Ip.) ust. 2, lit a, b, c, Ip. 1.11.1., Ip. 1.11.5, Ip. 1.11.9 ust. 3, załącznika do tej ustawy, poprzez uznanie, iż organ administracji zasadnie przyjął, że na podstawie w/w przepisów dopuszczalne jest nałożenie kary pieniężnej za naruszenie art. 6, 7, 8 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985) oraz art. 3, art. 13, art. 14, art. 15 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985), - niewłaściwe zastosowanie Rozporządzeń Rady (EWG), nr 3820/85 i 3821/85 poprzez przyjęcie, iż stanowią one wiążącą RP umowę międzynarodową, - niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 92 ust. 1 pkt 6 utd., poprzez zastosowanie jego wykładni rozszerzającej i przyjęcie, że hipoteza tego przepisu obejmuje również Rozporządzenia Rady (EWG). W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że w art. 92 ust, 1 utd. ustawodawca nie wymienił przepisów wspólnotowych (rozporządzeń Rady EWG) wśród przepisów, których naruszenie uzasadniałoby jego ukaranie. Jego zdaniem art. 92 ust. 1 utd. zawiera enumeratywną listę aktów prawnych, których naruszenie uzasadnia ukaranie, a przepis ten ma charakter funkcjonalny i w żadnym wypadku nie może być interpretowany rozszerzająco. Ukaranie na podstawie art. 92 ust. 1 utd. za naruszenie wskazanych Rozporządzeń Rady stanowi, zdaniem skarżącego, ukaranie bez podstawy prawnej i narusza fundamentalną zasadę państwa prawnego nullum crirnen sine lege. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występuje żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Jak stanowi art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na naruszeniu prawa procesowego, jeżeli uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna w rozpatrywanej sprawie oparta została na zarzutach naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 92 ust. 1 pkt 6 utd. i jego wadliwe zastosowanie, a ich istota sprowadza się do podważenia możliwości postawienia skarżącemu zarzutów naruszenia rozporządzeń Rady (EWG ) Nr 3820/85 oraz Nr 3821/85 i w konsekwencji zastosowania sankcji przewidzianej wskazanym przepisem, a to z powodu, iż wskazane rozporządzenia Rady (EWG ) nie stanowią wiążącej Rzeczypospolitą Polską umowy międzynarodowej, a więc nie mieszczą się w dyspozycji art. 92 ust. 1 pkt 6 utd. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, przepis art. 92 ust. 1 utd. na dzień wydania decyzji ostatecznej zawierał enumeratywną listę aktów prawnych, których naruszenie uzasadniało nałożenie kary pieniężnej i w żadnym razie niedopuszczalne było dokonanie wykładni rozszerzającej tego przepisu i ukaranie za naruszenie obowiązków nałożonych przepisami rozporządzeń Rady (EWG), które stanowią prawo wspólnotowe nie przewidziane sankcyjnym przepisem art. 92 ust. 1 utd. Za bezzasadne uznał kasator utożsamienie przepisów wspólnotowych z umową międzynarodową. Dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia pod względem legalności i ograniczając tę kontrolę do wskazanych podstaw i zarzutów kasacyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną uzasadnionych podstaw, a stanowisko kasatora dotyczące braku podstaw do nałożenia kary pieniężnej za błędne. Do stwierdzonego i niekwestionowanego stanu faktycznego, jaki miał miejsce w rozpatrywanej sprawie, w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie określonych przepisów zastosowanie znajdował przepis art. 92 ust. 1 utd. w brzmieniu: "Kto wykonuje transport drogowy (...), naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów: 1) (...), 2) ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie prawy kierowców (Dz. U. Nr 123, poz. 1354 oraz z 2002 r. Nr 155, poz. 1286),(...), 6) wiążących Rzeczypospolitą Polską umów międzynarodowych – podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych". W świetle cyt. przepisu nie jest uzasadnione twierdzenie, iż normy rozporządzeń wspólnotowych nie mieszczą się w pkt 6 powołanego artykułu. Na podstawie podpisanego w dniu 16 kwietnia 2003 r. w Atenach Traktatu Akcesyjnego, po spełnieniu szeregu warunków, Polska stała się członkiem Unii Europejskiej i stroną traktatów stanowiących podstawę Unii, zmienionych i uzupełnionych. Traktat akcesyjny został ratyfikowany przez Prezydenta RP w dniu 23 lipca 2003 r. (po uzyskaniu zgody wyrażonej w ogólnokrajowym referendum) i ogłoszony w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 kwietnia 2004 r. Nr 90, poz. 864. Stosownie do art. 91 ust. 2 i 3 Konstytucji RP umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową, a ponadto gdy wynika to z ratyfikowanej umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami. Taką umową jest Traktat podpisany w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. między Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej a Rzeczpospolitą Polską, dotyczący przystąpienia Rzeczypospolitej Polski do Unii Europejskiej (Dz. U. Nr 90, poz. 894). Jego art. 2 stanowi, że od dnia przystąpienia nowe państwa członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot. Przyjmuje się w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, że zgodnie z tym przepisem, zarówno pierwotne, jak i wtórne prawo wspólnotowe obowiązuje nowe państwa członkowskie od dnia akcesji, jeżeli przepisy szczególne Traktatu Akcesyjnego nie przewidują odmiennych rozwiązań. Stosownie do art. 249 Traktatu, dla wykonywania swoich zadań "Parlament Europejski i Rada wspólnie, Rada i Komisja wydają rozporządzenia, dyrektywy i decyzje, zalecenia lub zajmują stanowisko. Rozporządzenie wspólnotowe jest zgodnie z art. 249 Traktatu o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej "bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich". Bezpośredniość obowiązywania rozporządzeń oznacza, że są one wiążące z chwilą ich wejścia w życie. Nie jest konieczny dla uzyskania przez nie mocy wiążącej akt inkorporacji zawartych w nich treści do prawa wewnętrznego państw członkowskich. Europejski Trybunał Sprawiedliwości wielokrotnie wręcz podkreślał, że rozporządzenie "ze swej istoty prawnej i funkcji spełnianej w systemie źródeł prawa Wspólnot Europejskich wywołuje skutek bezpośredni i jako takie jest właściwą formą konstruowania praw podmiotowych, których ochrona należy do sądów krajowych" ( wyrok z 14 grudnia 1971r Politi s.a.s .v. Ministry for Finance of the Italian Republic 43-71, ECR 1971 s.01039 za: A. Wróbel, Źródła prawa Wspólnot Europejskich i Prawa Unii Europejskiej w :Stosowanie prawa Unii Europejskiej przez sądy, pod red. A. Wróbla,, Zakamycze 2005r s. 47). Dotyczy to także obowiązków. Zwrot, iż rozporządzenie "wiąże... i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich" ma bowiem doniosłe konsekwencje. Oznacza, że rozporządzenia są wiążące nie tylko dla państw członkowskich, jak ma to miejsce w przypadku dyrektyw, lecz są skierowane także do obywateli tych państw. (por. tamże s. 50). Rozporządzenia wspólnotowe mają taką samą moc obowiązującą we wszystkich państwach członkowskich i są zintegrowane z systemami prawnymi państw członkowskich. Ich obowiązywanie zależy jedynie od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Oba rozporządzenia Rady (EWG): Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych, odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U.UE.L.85.370.1) i Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U.UE.L.85.370.8) należy traktować jako przyjęte do polskiego stanu prawnego i jako stanowiące część umowy międzynarodowej, którą jest Traktat. Mając powyższe na względzie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że na gruncie niekwestionowanego stanu faktycznego niniejszej sprawy organy I i II instancji prawidłowo zastosowały Rozporządzenie Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985 r. Nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego obowiązujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej od 1 maja 2004 r. Odnosząc się do argumentacji skargi kasacyjnej dotyczącej orzecznictwa NSA traktującego Rozporządzenia Rady (EWG) jako wyłącznie prawo wspólnotowe nie wymienione, w dacie wydania decyzji, w art. 92 ust. 1 utd. i uchylającego wyroki uchylające decyzje o nałożeniu kar wydane na tej podstawie, stwierdzić należy, że źródłem rozbieżności było dodanie do art. 92 ust. 1 u.t.d. nowego pkt 8 na podstawie art. 1 pkt 29 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180, poz. 1497). W wyniku zmiany wprowadzono dodatkowy tytuł nakładania kar pieniężnych za wykonywanie przewozu drogowego lub innych czynności związanych z tym przewozem, w postaci naruszenia obowiązków lub warunków wynikających z przepisów "wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych", obok już istniejącego tytułu − naruszenia "wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych". Traktując rozłącznie oba wymienione tytuły przyjmowano w orzeczeniach, na które powołano się w motywach zaskarżonego wyroku, że dopiero od dnia 21 grudnia 2005 r. przy wymierzaniu takich kar można było stosować przepisy wspólnotowe będące "innym prawem", niż wynikające z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych (odpowiednio art. 92 ust. 1 pkt 8 i 7 u.t.d.). Ten kierunek orzecznictwa, z przyczyn wyżej opisanych, uległ zmianie, poczynając od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 570/06. Jak wynika z uzasadnienia projektu wymienionej ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., miała ona na celu "doprecyzowanie" art. 92 ust. 1 u.t.d. przez odesłanie do przepisów wspólnotowych, które w rozumieniu teorii źródeł prawa nie było potrzebne jako dotyczące już unormowanej sfery wiążących Polskę umów międzynarodowych (druk sejmowy Nr 3930 z dnia 17 lutego 2005 r., s. 26). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło