I SA/Wa 1600/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka Sędziowie : sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Agnieszka Kozik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2006 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania nadzorczego oddala skargę. ISA/WA 1600/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...].08.2006r. nr [...] Minister Budownictwa po rozpatrzeniu wniosku A. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Budownictwa nr [...]z dnia [...] czerwca 2006 r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r., sprostowanej postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2006 r., dotyczącej stwierdzenia nabycia przez Uniwersytet [...] w K. prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha w obrębie [...] P., położonej w K. przy ul. [...] - w części dotyczącej b. działki nr [...] - utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2006 r. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2006r, stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 września 2005 r. przez Uniwersytet [...] w K. prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha w obrębie [...] P., położonej w K. przy ul. [...]. Wojewoda [...] podniósł, że zgodnie z art. 256 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 165 poz. 1365) z dniem wejścia w życie ustawy tj. z dniem 1 września 2005 r. grunty Skarbu Państwa pozostające w użytkowaniu wieczystym uczelni publicznej stają się jej własnością, a nabycie prawa własności stwierdza w drodze decyzji wojewoda. W księdze wieczystej nr Kw [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla K. P. w K. ujawniono działkę nr [...] o pow. [...] ha obr. [...]. Z odpisu z powołanej księgi wieczystej sporządzonym na dzień 26 października 2005 r. wynika, że przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym Uniwersytetu [...] w K. (do dnia 27 września 2089 r.). Właścicielem posadowionych na nieruchomości budynków jest użytkownik wieczysty. Po rozpatrzeniu wniosku A. S. o stwierdzenie nieważności powołanej decyzji Wojewody [...], w części dotyczącej b. działki nr [...], Minister Budownictwa decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2006r., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie nieważność decyzji organu wojewódzkiego, w powyższej części. Organ pierwszej instancji wskazał, że w myśl art. 157 § 2 Kpa wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje na wniosek strony, w rozumieniu art. 28 Kpa lub z urzędu. Stroną postępowania administracyjnego jest podmiot posiadający interes prawny lub obowiązek . Materiał zgromadzony w aktach postępowania administracyjnego wskazuje, że działka nr [...] (wchodząca w skład działki nr [...] wymienionej w decyzji) wywodzi się z parceli [...], przejętej aktem notarialnym z dnia 7 grudnia 1962 r. w trybie przepisów wywłaszczeniowych. Spadkobiercy byłych właścicieli S. C. i J. P. tj: A. S., S. C., J. C. oraz B. T. w dniu 27 marca 2000 r. wystąpili z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej parceli [...]. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...].04.2001 r., utrzymaną w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...].05.2001 r., odmówił zwrotu przedmiotowej działki gruntu. Organ wskazał, że skoro skarżąca nie posiada żadnych praw rzeczowych do działki nr [...] lub jej części, uznać zatem należy, że nie wykazała interesu prawnego w przedmiotowej sprawie. Skargę na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...].08.2006r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. S. Wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podnosiła, że organ powinien z urzędu stwierdzić nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...].02.2006r. dotyczącej stwierdzenia nabycia przez Uniwersytet [...] w K. prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa, w części dotyczącej b. działki nr [...]. W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania Zgodnie z przepisem art.157 § 2 Kpa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może skutecznie domagać się strona, a więc stosownie do przepisu art.28 Kpa tylko taka osoba, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy zakwestionowana decyzja. W świetle utrwalonego orzecznictwa sądowego stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego kwestionowaną decyzją, lecz także każdy podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy to postępowanie. W przedmiotowej sprawie przejęcie nieruchomości poprzedników prawnych skarżącej A. S. nastąpiło w trybie art.6 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, w oparciu o akt notarialny z dnia 7 grudnia 1962 roku, co oznacza, że przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona - na mocy powołanej umowy notarialnej. Należy w związku z tym stwierdzić, że skarżąca nie ma w sprawie interesu prawnego, nie legitymują się bowiem tytułem prawnym do spornej nieruchomości. Stroną postępowania zakończonego zakwestionowaną decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. był Uniwersytet [...]. Interes prawny, o którym mowa w art.28 Kpa, nie zależy od indywidualnego przekonania, że zachodzi związek między postępowaniem, a sytuacją zainteresowanego, lecz ma charakter obiektywny i musi wynikać z ustawowego źródła. Sam zamiar odzyskania nieruchomości i zgłoszenie żądania jej zwrotu wskazuje jedynie na interes faktyczny, nie zaś interes prawny w sprawie dotyczącej unieważnienia decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Uniwersytet [...] w K. z dniem 1 września 2005 r. prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa. Prawomocną decyzją z dnia [...] kwietnia 2001r. Prezydent Miasta K. orzekł o odmowie zwrotu działki nr [...], gdyż działka ta stanowiąca własność Skarbu Państwa pozostawała w zarządzie uczelni, który z mocy ustawy z dnia 27,09.1990 r. przekształcił się w prawo użytkowania wieczystego Akademii [...] w K. i prawo do tej nieruchomości zostało ujawnione w księdze wieczystej. Wpisu prawa użytkowania wieczystego dokonano zgodnie z wnioskiem z dnia 01.04.1997 r. o przekształcenie z mocy prawa ujawnionego zarządu i użytkowania Akademii [...] w K. w prawo użytkowania wieczystego na podstawie art. 182 ustawy z dnia 27.09.1990 r. o szkolnictwie wyższym. Prawna kategoria interesu prawnego, na której jest oparta legitymacja procesowa także w postępowaniu sądowoadministracyjnym należy do prawa materialnego. W przepisach tego prawa - musi być norma lub normy prawne, przewidujące w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwość wydania decyzji administracyjnej. Organ administracji publicznej nie może - co do zasady - wszcząć postępowania administracyjnego na wniosek dowolnego podmiotu, bowiem uczyniłby to w sposób oczywiście niezgodny z prawem. Również decyzja administracyjna wydana w wyniku tak wszczętego postępowania byłaby aktem wydanym z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 61 § 1 i § 3 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego powinno pochodzić od strony. Od tego zależy skuteczność prawna żądania wszczęcia postępowania. Organ więc zobligowany jest do zbadania w pierwszej kolejności, czy żądanie pochodzi od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony tzn. czy żądanie pochodzi od osoby, która ma legitymację procesową w rozumieniu art. 28 kpa. Jeżeli organ wskazuje, ze strona nie posiada legitymacji procesowej do wszczęcia postępowania administracyjnego to strona nie może w takiej sytuacji czynić organowi zarzutu, że powinien prowadzić postępowanie administracyjne z urzędu. Jeżeli strona składa wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego to organ ma obowiązek zbadania czy zostało wszczęte przez osobę uprawnioną, a w przypadku stwierdzenia, że wniosek złożyła osoba nie legitymująca się przymiotem strony organ ma obowiązek odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego. Skoro strona, chce, aby postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zostało wszczęte z urzędu powinna w tym celu poczynić odpowiednie kroki. W sprawie niniejszej przedmiotem postępowania jest odmowa wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej i w tym zakresie objęta jest badaniem Sądu. Organ w pierwszej kolejności dokonał zbadania legitymacji procesowej strony, a stwierdziwszy, ze wnioskodawczyni nie posiada legitymacji nie rozpoznawał sprawy merytorycznie. Tak, więc zarzuty skargi odnośnie kwestii merytorycznych nie mogą być przedmiotem rozważań Sądu, gdyż nie były przedmiotem rozważań organu. Skarga jest nieuzasadniona i należało ją oddalić na podstawie artykułu 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).