II SA/Kr 2202/03

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 grudnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska WSA Ewa Rynczak (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi E. Ć. i J. Ć. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wstrzymania robót budowlanych I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu l instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącego J. Ć. kwotę 10 zł. (dziesięć złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE wyroku z dnia 22 grudnia 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] 2002 r. znak: [...] na podstawie art. 50 ust. 1 pkt. 2, art. 80 ust. 2 pkt. 1, art. 83 ust. 1 ustawy Prawo Budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz.U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 - tekst jednolity) oraz art. 123 kpa nakazał inwestorom realizowanego budynku mieszkalnego na działce nr 609 obr. [...] przy ul.[...] w K., J. i E. Ć., wstrzymanie prowadzonych robót budowlanych związanych z realizacją wyżej opisanego budynku mieszkalnego, prowadzonych w sposób zagrażający bezpieczeństwu mienia dla budynku sąsiedniego, w terminie natychmiastowym. Dodatkowo też zobowiązano inwestorów do zabezpieczenia obiektu będącego w budowie przed dostępem osób trzecich. Zgodnie z art. 50 ust. 3 ustawy Prawo budowlane niniejsze postanowienie podlega wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 1999 r., Nr 36, poz. 161) W uzasadnieniu organ podał, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu w oparciu o opinię techniczną nr [...] wykonaną przez mgr inż. K. P. w zakresie określenia stanu technicznego sąsiedniego budynku przy ul.[...]. Organ w odrębnym postępowaniu nakazał współwłaścicielom budynku przy ul.[...], wykonanie powyższej opinii, jednakże z uwagi na uchylanie się przez tychże współwłaścicieli od wykonania nałożonego obowiązku, wykonanie w/w opinii technicznej zlecił na koszt zobowiązanego. Przedmiotem tej opinii było określenie rodzaju wykonanych prac w budynku sąsiednim przy ul.[...], wykonanej izolacji pionowej oraz poziomej a także rodzaju materiałów zastosowanych w fundamentach i ścianach przyziemia w/w obiektów. W opinii technicznej ustalono jednoznacznie, że przyczyną nieprawidłowego stanu technicznego budynku sąsiedniego przy ul. [...] w K. jest nieprawidłowe wykonanie izolacji pionowej ściany szczytowej w budynku na działce nr 609 obr. [...] przy ul. [...], stanowiącej własność J. i E. Ć., od strony budynku istniejącego przy ul.[...], do wysokości jego stanu zerowego oraz nieprawidłowe wykonanie dylatacji pomiędzy tymi budynkami. Stan taki powoduje w chwili obecnej bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa dla mienia budynku przy ul. [...] w K. W związku z tym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uznał, iż koniecznym jest wszczęcie odrębnego postępowania, z wykorzystaniem w/w opinii jako materiału dowodowego, oraz podjęcie czynności mających na celu likwidację istniejącego stanu zagrożenia bezpieczeństwa. Podał też, że inwestorzy J. i E. Ć. otrzymali dnia [...]1992 r. decyzję zatwierdzającą projekt budowy i udzielającą im pozwolenia na budowę. Skarżący J. Ć. w zażaleniu od tego postanowienia podał, że jest to kolejne, trzecie postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych. Postanowienie pierwsze i drugie (skarżący nie podał ich dat) zostały w całości uchylone przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniami z dnia [...] 2001 r. i z dnia [...] 2002 r. z powodu cytuję: "rażącego naruszenia prawa budowlanego i bezprawnego wstrzymania robót budowlanych", a do kolejnego, trzeciego swojego zażalenia z dnia [...] 2002 r. skierowanego do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. dołączył dokumentację w ilości ponad 330 sztuk. Podniósł, że wydane obecnie postanowienie jest sprzeczne z wcześniejszymi postanowieniami, kończącymi definitywnie sprawę. Podał też, że do budynku mieszkalnego przy ul. [...] (obecnie[...]) dobudowano garaż i wiatrołap od strony północnej o długości 3,5 m i jest to samowolna rozbudowa, która ma niekorzystny wpływ na zabudową bliźniaczą z sąsiednim budynkiem w realizacji stanowiącym własność skarżącego przy ul. [...] oraz że budynek skarżącego jest konstrukcją niezależną. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] 2003 r. znak: [...] utrzymał w mocy skarżone postanowienie z dnia [...] 2003 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 i art. 123 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000r., Dz. U., nr 98, poz. 1071), w związku z art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity z 2000 r., Dz. U., nr 106, poz. 1126 z późniejszymi zmianami). W uzasadnieniu swojego stanowiska przytoczył niektóre okoliczności wskazane w uzasadnieniu postanowienia l instancji tj. że sprawę wszczęto z urzędu na podstawie opinii technicznej sporządzonej przez mgr inż. K. P. i w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy ocenił, że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z przepisami kpa i ustawy Prawo budowlane. Ustalił, że stronom zapewniono gwarancje procesowe, gdyż miały one zapewniony czynny udział w każdej fazie postępowania wymagającego ich osobistego udziału oraz możliwość wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego oraz ustalonych okoliczności faktycznych. Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie jednoznacznie wynika, iż roboty budowlane prowadzone przez inwestorów J. i E. Ć. przy budowie budynku przy ul. [...] w K., stwarzają zagrożenie dla mienia innych osób naruszając ich prawem chronione interesy w myśl art. 50 ust. 1 pk. 2 ustawy - Prawo budowlane i dlatego podjęto środki prawem przewidziane. W świetle powyższego postępowanie organu l instancji zostało przeprowadzone prawidłowo. Roboty budowlane nie zostały zakończone, a zatem wstrzymanie robót budowlanych prowadzonych przy budowie budynku mieszkalnego przy ul. [...] w K. jest zasadne, a zarzuty skarżących należy uznać za chybione. Skargę na to postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w K. wnieśli w dniu [...] 2003 r. skarżący J. i E. Ć. Podali, że opinia techniczna mgr inż. K. P. została wykonana na zlecenie B. M. właścicielki budynku przy ulicy [...] w K., że B. M. dokonała samowoli budowlanej dobudowując garaż od strony południowej o wymiarach 4,5 m x 3,80 m i wysokości 3,80 m oraz wiatrołap od strony północnej budynku na długości 3,50 m. Przesunięcia te spowodowały cytuję: "zmianę niekorzystnej linijki światła w ich budynku (zaciemnienie), poprzez wydłużoną linię samowolnej zabudowy o 8,3 m, zwiększenie wysokości podmurówki na poddaszu wymuszoną wymogiem spadku połaci dachowej do istniejącego segmentu bliźniaczej budowy i rezygnację z dwupoziomości budynku, tak aby suma wysokości podpiwniczenia, pierwszej i drugiej kondygnacji oraz podmurówki poddasza, na której osadzona jest murłata połaci dachowej była zgodna z zaleceniami w piśmie [...] i osiągnęła spadek połaci dachowej nawiązując do istniejącego segmentu zabudowy bliźniaczej". Ta właśnie rozbudowa miała wpływ na ich działkę usytuowaną w zabudowie bliźniaczej przy ul. [...] w K. Skarżący do skargi dołączyli szereg dokumentów, w tym: kserokopię decyzji z dnia [...] 1991 r. nakazującą wstrzymanie robót przez B. M. (k. 5). Podali też, że ich budynek jest realizowany zgodnie z decyzją pozwolenia na budowę z dnia [...] 1992r. nr [...]. Budynek ma konstrukcję niezależną. Na żądanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. została wykonana w maju 2001 r. ekspertyza techniczna przez mgr inż. B. A. i została przyjęta bez zastrzeżeń; Skarżący dołączyli do skargi kserokopię tej opinii (k. 7-9). Dołączyli też kserokopię dwóch postanowień Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2001 r. nr [...] dotyczące przedłożenia dokumentów i z dnia [...] 2002 r. nr [...] dotyczące wstrzymania prowadzenia robót budowlanych, którymi uchylono zaskarżone postanowienia l instancji i sprawę przekazano do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucili też, że w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] 2003 r. brak jest rzeczowej analizy całości sprawy zawartej w dokumentacji, a na rozprawie w dniu [...] 2006 r. podnieśli też, że nikt nie dokonał oględzin w ich realizowanym budynku przy ul. [...] w K. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko reprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia [...] 2003 r. Wojewódzki Sad Administracyjny, zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o Ustroju Sądów Administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1271), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą o p.p.s.a.). Dlatego też właściwym do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy o p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy o p.p.s.a.). W myśl ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) w związku z art. 7 ust. 1 Ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. 2003 r. , nr 80, poz. 718), która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r., do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe z zastrzeżeniem ust. 2. Ustęp 2 nie dotyczy niniejszego postępowania. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte przed dniem 11 lipca 2003 r. i przed tą datą nie zostało zakończone decyzją ostateczną, a więc należy stosować przepisy zawarte w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.). Zaskarżone postanowienie z dnia [...] 2003 r. zostało wydane w oparciu o treść przepisu art. 50 ust. 1 pkt. 2 - Ustawy Prawo Budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. w myśl którego, w przypadkach innych niż określone w art. 48 (dotyczy rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia) właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób mogący spowodować zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, bądź zagrożenia środowiska. Sąd dokonując oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia uznał, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy art. 7, art. 77 i 107 kpa, gdyż organy obu instancji nie wyjaśniły wszystkich okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W obu postanowieniach z dnia [...] 2002 r. i z dnia [...] 2003 r. nie wyjaśniono podnoszonych przez skarżących zarzutów, odnośnie samowoli dokonanej przez B. M., czy miała ona w ogóle miejsce i ewentualnie w jakim stopniu mogła wpłynąć na stan techniczny budynku skarżących. Postępowanie w tej sprawie było prowadzone długo, skarżący przedstawiali na te okoliczności liczne dokumenty. Postanowienie o wstrzymanie robót budowlanych było uchylone i obowiązkiem organów było ustosunkowanie się do tych zarzutów i ewentualnie ustalenie czy zarzuty te były trafne bądź nie i na ile ewentualnie mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy (nota bene: w aktach administracyjnych brak jest postanowienia z dnia [...] 2001 r. i z dnia [...] 2002 r. i z dnia [...] 2002 r., o których piszą skarżący). W myśl art. 10 kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jak wynika z akt administracyjnych Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] 2002 r. sporządził zawiadomienie o wszczęciu postępowania z urzędu, które zostało skarżącym J. i E. Ć. doręczone w dniu [...] 2002 r. Organ przed doręczeniem tegoż zawiadomienia w dniu [...] 2002 r. wydał postanowienie. Zdaniem Sądu nie zachodziły też przesłanki z art. 10 § 2 kpa do wydania postanowienia w dniu [...] 2002 r. w trybie nie cierpiącym zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Poza tym skarżone postanowienia zostały wydane w oparciu o dowód z opinii technicznej nr [...] . uprawnionego rzeczoznawcy mgr. inż. K. P. Sporządzenie tej opinii technicznej nakazano wcześniej współwłaścicielom budynku przy ul.[...], B. M., która jednak uchylała się od wykonania tej opinii, w związku tym organ z urzędu wszczął postępowanie. Celem i zakresem tej opinii miało być ustalenie izolacji pionowej i poziomej, jak również określenie rodzaju materiału zastosowanego w fundamentach i ścianach przyziemia obiektów, graniczących z budynkiem realizowanym na działce nr 609 obr [...] przy ulicy [...] w K. Uprawniony rzeczoznawca dwukrotnie w sierpniu 2002 roku dokonywał oględzin budynku w zabudowie bliźniaczej przy ulicy [...]w obecności właścicielki tegoż budynku B. M. W swojej opinii technicznej nr [...] stwierdził dobry stan techniczny istniejącego budynku przy ulicy[...], za wyjątkiem ściany graniczącej z budynkiem w realizacji. W podsumowaniu swojej opinii technicznej stwierdził, że istniejący budynek przy ulicy [...] został zrealizowany zgodnie ze sztuką budowlaną, natomiast budynek w realizacji (przy ulicy [...] stanowiący własność skarżących J. i E. Ć.) nie posiada prawidłowo wykonanej izolacji pionowej ściany od strony budynku istniejącego do wysokości swojego stanu zerowego. Nie posiada także prawidłowo wykształconej dylatacji pomiędzy budynkami i w obecnym stanie zagraża bezpieczeństwu w użytkowaniu budynku istniejącego, a z czasem może doprowadzić do korozji biologicznej całego budynku istniejącego. Uprawniony rzeczoznawca w opinii tej określił też, jakie czynności należy wykonać, aby zlikwidować istniejący stan i doprowadzić do zgodności z obowiązującymi przepisami. Do opinii technicznej dołączył również dokumentację fotograficzną. Skarżący J. i E. Ć. nie byli powiadomieni i nie brali udziału w oględzinach u B. M. przy ul.[...]. Organ nie wyjaśnił dlaczego nie przeprowadzono oględzin w budynku skarżących przy ul.[...], skoro skarżący są stronami w sprawie lub też, że nie było potrzeby przeprowadzenia takiego dowodu u nich. Tak więc naruszono przepis art. 79 § 1 kpa, w myśl którego strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzania dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej siedem dni przed terminem. Skarżący zostali pozbawieni tych możliwości. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy - art. 77 § 1 kpa. Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona - art. 80 kpa. W niniejszej sprawie organy obu instancji oparły się o jedyny dowód z opinii technicznej mgr. inż. K. P., zresztą wykorzystany z innej sprawy dotyczącej B. M., w związku z tym skarżący nie mieli możliwości wskazywać biegłemu swoich racji. Takie działanie organu narusza treść przepisu art. 10 kpa. W związku z powyższym postępowanie wymaga uzupełnienia i zebrania w sprawie pełnego materiału dowodowego, dokonania wnikliwej analizy całokształtu materiału dowodowego i oceny tych dowodów. Z tych też względów Sąd uznał skargę za zasadną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia, naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia, w myśl art. 135 ustawy o p.p.s.a. Stosownie do treści przepisu art. 145 § 1 ust. 1 "c" ustawy o p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w niniejszej sprawie Sąd stwierdził. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku na mocy cytowanych wyżej przepisów. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 ustawy o p.p.s.a.