IV SA/Gl 351/04
WyrokWSA w Gliwicach2005-12-02
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Szczepan Prax, Beata Kalaga – Gajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocne umorzenie postępowania karnego wobec policjanta stanowi podstawę do wznowienia postępowania dyscyplinarnego, jeśli zarzuty w obu postępowaniach były tożsame, a postępowanie dyscyplinarne zakończyło się orzeczeniem o wydaleniu ze służby?Ratio decidendi
Prawomocne umorzenie postępowania karnego wobec policjanta nie stanowi samoistnej podstawy do wznowienia postępowania dyscyplinarnego, nawet jeśli zarzuty w obu postępowaniach były tożsame. Postępowanie dyscyplinarne jest autonomicznym postępowaniem, a odpowiedzialność dyscyplinarna policjanta jest niezależna od odpowiedzialności karnej, co wynika z art. 132 ustawy o Policji. Organ dyscyplinarny ma prawo do własnej oceny dowodów, a odmienne rozstrzygnięcia w postępowaniu karnym i dyscyplinarnym są dopuszczalne.Stan faktyczny
R.M., policjant, został wydalony ze służby na podstawie orzeczenia dyscyplinarnego, które zostało utrzymane w mocy przez organy odwoławcze. Następnie prokuratura umorzyła postępowanie karne wobec R.M. z powodu braku wystarczających dowodów do wniesienia aktu oskarżenia. R.M. złożył wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, powołując się na umorzenie postępowania karnego jako nową okoliczność. Organy dyscyplinarne odmówiły wznowienia, a następnie WSA w Gliwicach oddalił skargę R.M. na postanowienie o odmowie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie: NSA Szczepan Prax WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2005 r. sprawy ze skargi R. M. na postanowienie Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dyscyplinarnego funkcjona- riusza policji oddala skargę
Pismem z dnia [...] r. R.M. zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w S. o przywrócenie do pracy w Policji. Podniósł, iż na podstawie orzeczenia nr [...] z dnia [...] r. Komendant Miejski Policji w S. uznał go [...] popełnienia zarzucanego mu czynu z art. [...] § [...] Kodeksu karnego i wymierzył mu [...]. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy – Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. orzeczeniem z dnia [...] r. nr [...] i w konsekwencji z dniem [...] r. R.M. [...] w Policji na podstawie rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w S. nr [...] z dnia [...] r. Jednakże Prokuratura Rejonowa K.-Wschód postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] umorzyła śledztwo w sprawie R.M. wobec braku dostatecznych podstaw do wniesienia przeciwko niemu aktu oskarżenia. Dodatkowo pismem z dnia [...] r. sygn. akt [...] poinformowała, iż to postanowienie zostało doręczone R. M. w dniu [...] r. i stało się prawomocne z dniem [...] r. Zdaniem R. M., ponieważ nie popełnił on zarzucanego mu czynu i nienagannie wywiązywał się z powierzonych mu obowiązków służbowych, w pełni uzasadnione jest jego wystąpienie z wnioskiem o [...] w Policji.
Komendant Miejski Policji w S. na piśmie zwrócił się do R. M. o sprecyzowanie jego żądania, podanie numeru i daty decyzji, jak i trybu jej weryfikacji.
W odpowiedzi na wezwanie i w uzupełnieniu pisma z dnia [...] r. R. M., pismem z dnia [...] r. wniósł o wznowienie postępowania dyscyplinarnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z umorzeniem śledztwa w jego sprawie przez prokuratora i uchylenie orzeczenia nr [...] z dnia [...] r. Komendanta Miejskiego Policji w S. w sprawie wymierzenia mu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w Policji. Zaznaczył, iż o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania dyscyplinarnego dowiedział się w dniu [...] r. i czekał na uprawomocnienie się postanowienia o umorzeniu śledztwa z dnia [...] r. sygn. akt [...].
Postanowieniem z dnia [...] r. Komendant Miejski Policji w S. na podstawie art. 135 ust. 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( Dz. U. z 2002 r., nr 7, poz. 58 z późn. zm.) odmówił wznowienia postępowania dyscyplinarnego w sprawie R. M. W jego uzasadnieniu zaznaczył, iż [...] R. M. [...] było konsekwencją obowiązującego wówczas art. 132 ustawy o Policji, w oparciu o który, policjant ponosił odpowiedzialność dyscyplinarną za popełnione przestępstwo niezależnie od odpowiedzialności karnej oraz przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz. U. z 1998 r., nr 4, poz. 14), które utraciło moc z dniem 30 września 2003 r. w skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2002 r. sygn. akt K-36/00 ( Dz. U. nr 176, poz. 1457), obowiązującego z dniem 23 października 2002 r. Tak więc wniosek R. M. z dnia [...] r., który wpłynął do Komendy Wojewódzkiej Policji w K. w dniu [...] r. złożony został po upływie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego tj. [...] r. (art. 135 r ust. 1 i ust. 2 ustawy o Policji, obowiązującej od dnia 29 listopada 2003 r. na podstawie ustawy z dnia 29 października 2003 r. o zmianie ustawy o Policji - Dz. U. nr 192, poz. 1873).
W zażaleniu z dnia [...] r. na powyższe postanowienie R. M. domagał się jego uchylenia i wznowienia postępowania dyscyplinarnego na podstawie art. 135 r ust. 1 i pkt 2 znowelizowanej ustawy o Policji. Podniósł, iż podstawą jego wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego nie było uchylenie przez Trybunał Konstytucyjny przepisów leżących u podstaw niekorzystnego dla niego orzeczenia dyscyplinarnego Komendanta Miejskiego Policji w S. nr [...] z dnia [...] r., ale ujawnienie nowej istotnej okoliczności – umorzenia przez prokuratora postępowania karnego, która wskazuje na błędną ocenę stanu faktycznego dokonaną przy wydaniu tego orzeczenia.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Ś. Komendant Wojewódzki Policji w K. na podstawie art. 135 r ust. 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r., nr 7, poz. 58 z późn. zm.) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia opisał stan faktyczny, który miał miejsce w sprawie oraz powołując się na treść orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2002 r. sygn. akt K-36/00 uznał, iż w okresie od 30 września do 29 listopada 2003 r. nie obowiązywały przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz. U. z 1998 r., nr 4, poz. 14), stanowiące podstawę orzeczenia nr [...] z dnia [...] r., w tym zawarta w § 45 tego rozporządzenia delegacja odnosząca się do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w kwestiach nieuregulowanych przepisami tego rozporządzenia. Dopiero zatem obowiązujący od dnia 29 listopada 2003 r. na podstawie art. 1 pkt 18 ustawy z dnia 29 października 2003 r. o zmianie ustawy o Policji - Dz. U. nr 192, poz. 1873) przepis art. 135 r ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji określił tryb postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem. Tak więc w okresie od dnia 30 września do 29 listopada 2003 r. brak było odpowiednich uregulowań, które mogłyby stanowić podstawę do wydania decyzji dyscyplinarnych, jak również dotyczących wznowienia postępowania dyscyplinarnego. Zdaniem organu odwoławczego wskazane przez R.M. przesłanki wznowienia postępowania dyscyplinarnego wynikające z treści art. 135 r ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, w oparciu o prawomocne umorzenie postępowania karnego nie mają znaczenia, bowiem w chwili popełnienia zarzucanego czynu o znamionach przestępstwa, jak też w chwili wydania decyzji dyscyplinarnej R. M., jako policjant ponosił odpowiedzialność dyscyplinarną niezależnie od odpowiedzialności karnej, co wynikało z treści obowiązującego wówczas art. 132 ustawy o Policji. Dlatego też przełożony dyscyplinarny w tej sprawie, tak jak prokurator w postępowaniu karnym nie był pozbawiony uprawnień swobodnej oceny dowodów zgromadzonych w tym postępowaniu dyscyplinarnym. Natomiast prawomocne umorzenie postępowania karnego nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania dyscyplinarnego, bowiem ocena przez prokuratora istniejących dowodów nie dała podstaw do wniesienia aktu oskarżenia, ale też nie wskazuje, iż R.M. nie popełnił zarzucanego mu czynu.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia, zasądzenia kosztów postępowania oraz zarzucił mu błędną interpretację art. 135 r ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji. Akcentował, iż w dacie wniesienia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 29 października 2003 r. o zmianie ustawy o Policji (Dz. U. nr 192, poz. 1873) do postępowań wszczętych i nie zakończonych stosuje się znowelizowany tą ustawą przepis art. 135 r ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji. Nadto na podstawie art. 42 ust. 3 Konstytucji RP każdego uważa się za niewinnego dopóki wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu, dlatego przepis art. 132 ustawy o Policji nie daje podstaw do uznania przez organ dyscyplinarny jego winy w popełnieniu przestępstwa wbrew wynikowi postępowania karnego. W związku z tym, zdaniem skarżącego, fakt umorzenia postępowania karnego w sytuacji tożsamości zarzutów w postępowaniu karnym i dyscyplinarnym stanowi okoliczność, która winna skutkować wznowieniem postępowania dyscyplinarnego oraz dokonaniem ponownej oceny dowodów zebranych w postępowaniu dyscyplinarnym.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, które jego zdaniem jest zgodne z zastosowanymi w sprawie przepisami prawa materialnego. Zaznaczył, że postępowanie przeprowadzone przez prokuratora nie dostarczyło żadnych nowych istotnych dowodów, które mogłyby stanowić przesłankę do wznowienia postępowania dyscyplinarnego, jak też nie wykazało, iż skarżący nie popełnił zarzucanego mu czynu. Nadto wywiódł, iż w świetle art. 132 ustawy o Policji umorzenie postępowania karnego nie stanowi okoliczności, o której mowa w art. 135 r ustawy o Policji i tym samym nie uzasadnia wydania rozstrzygnięcia o wznowieniu postępowania dyscyplinarnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem o wymierzeniu skarżącemu [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do brzmienia przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie: "ustawą p.p.s.a.") sąd ten uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w przypadku, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.
Rozpatrując niniejszą sprawę w pierwszej kolejności należy podnieść, iż w dacie wniesienia przez skarżącego wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego ([...] r.), przeprowadzone wobec niego postępowanie dyscyplinarne zakończone zostało prawomocnym orzeczeniem, wydanym przez Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji w dniu [...] r. nr [...].
Podstawę prawną tego orzeczenia stanowił przepis § 32 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz. U. z 1998 r. Nr 4, poz. 14). Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie art. 139 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ustawą z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, który upoważniał do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień, przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych, wymierzania w nich kar i ich wykonywania, odwoływania się od wymierzonych kar, a także właściwości przełożonych w tych sprawach.
Zgodnie z treścią przepisu § 39 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997r. wznowienie postępowania dyscyplinarnego uzależnione zostało od wystąpienia przesłanek określonych w jego pkt 1-4, a jedną z nich było ujawnienie istotnych dla sprawy okoliczności, które nie były znane w toku postępowania dyscyplinarnego (pkt 2).
Jednakże Trybunał Konstytucyjny, wyrokiem z dnia 8 października 2002 r. K 36/00 (publ. OTKA 2002/5/63) uznał, że art. 139 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58; Nr 19, poz. 185; Nr 74, poz. 676 i Nr 115, poz. 996) w części dotyczącej postępowania dyscyplinarnego jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji. Orzeczenie to zostało ogłoszone w dniu 23 października 2002 r., a część powołanego rozporządzenia z dnia 19 grudnia 1997 r., która dotyczyła postępowania dyscyplinarnego utraciła moc z dniem 30 września 2003 r., czyli z chwilą utraty mocy obowiązującej przepisu upoważniającego (art. 139 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji). Dlatego w tej sytuacji badanie rozporządzenia z dnia 19 grudnia 1997 r. nie jest celowe.
Mając na uwadze dyspozycję art. 145 a Kodeksu postępowania administracyjnego na dzień złożenia przez skarżącego wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego tj. [...] r. bezwzględnie przekroczony został, określony w tym przepisie, jednomiesięczny termin do wznowienia postępowania, który minął z dniem [...] r. Ustaleń organów administracyjnych w tym zakresie skarżący nie zakwestionował, jak też nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Natomiast nowe zasady określające tryb postępowania dyscyplinarnego wprowadzone zostały ustawą z dnia 29 października 2003 r. o zmianie ustawy o Policji (Dz. U. Nr 192, poz. 1873), zwaną dalej w skrócie ustawą zmieniającą. Na jej podstawie do ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji dodany został art. 135r., stanowiący odpowiednik powołanego powyżej § 39 uchylonego rozporządzenia z dnia 19 grudnia 1997 r., który zawierał katalog okoliczności stanowiących podstawę wznowienia postępowania dyscyplinarnego. Należy tu zauważyć, iż zgodnie z jej art. 5 ustawa zmieniająca weszła w życie po upływie 14 dni od daty jej ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, czyli w dniu 28 listopada 2003 r.
W tym stanie rzeczy organy obu instancji zobowiązane były do rozstrzygnięcia wniosku skarżącego o wznowienie postępowania dyscyplinarnego przy zastosowaniu nowej regulacji zawartej w art. 135 r ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Zarówno bowiem zaskarżone postanowienie z dnia [...] r. nr [...], jak i poprzedzające je postanowienie Komendanta Miejskiego Policji w S. z dnia [...] r. wydane zostały już w okresie obowiązywania tego unormowania.
Z kolei podnoszona przez organ odwoławczy argumentacja, iż wniosek o wznowienie postępowania złożony został przez skarżącego w okresie, w którym brak było przepisów regulujących kwestię wznowienia nie ma w tym kontekście znaczenia. Nie ulega bowiem wątpliwości, że organ administracyjny orzekać powinien na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji (lub postanowienia) a nie w dniu, w którym postępowanie zostało zainicjowane przez stronę. Wyjątek od przedstawionej wyżej zasady dotyczy wyłącznie sytuacji, kiedy problematyka ta jest odmiennie uregulowana w stosownych przepisach przejściowych, ale w niniejszej sprawie nie miała ona miejsca. Z art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej wynika wprawdzie, że jej postanowienia stosuje się do postępowań dyscyplinarnych niezakończonych prawomocnym orzeczeniem. Nie pozwala to jednak na formułowanie wniosków, że do wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem, które uprawomocniło się przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosować należałoby przepisy dotychczasowe. W ocenie Sądu przedstawione wyżej uchybienie nie wywiera jednak wpływu na wynik sprawy.
Zasadnicze znaczenie dla oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia ma bowiem zagadnienie, czy okoliczności niniejszej sprawy uzasadniały wznowienie postępowania dyscyplinarnego przeprowadzonego już w stosunku do skarżącego. W tym kontekście należy zaakcentować, iż żądanie wznowienia postępowania zostało oparte na przepisie art. 135 r ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, który obowiązywał od dnia 28 listopada 2003 r.
Stanowi on, iż postępowanie ulega wznowieniu, jeżeli zostały ujawnione istotne dla sprawy okoliczności, które nie były znane w toku postępowania dyscyplinarnego. Takie określenie przesłanki wznowienia postępowania stanowi powtórzenie treści przepisu § 39 ust. 1 pkt 2, obowiązującego wcześniej rozporządzenia z dnia 19 grudnia 1997 r., uchylonego przez Trybunał Konstytucyjny z dniem 30 września 2003 r. Zwraca tu także uwagę pewne podobieństwo do konstrukcji podstawy wznowienia postępowania administracyjnego wskazanej w art. 145 §1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegającej na ujawnieniu istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który ją wydał.
W świetle przedstawionych powyżej rozważań prawnych Sąd uznał, że podnoszone przez skarżącego fakty nie mieszczą się w dyspozycji art. 135 r ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Z treści przywołanej normy prawnej wynika bowiem jednoznacznie, że do wznowienia postępowania dyscyplinarnego dochodzi wówczas, gdy wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne mające znaczenie dla istoty sprawy, a równocześnie nie były one znane do momentu zakończenia postępowania.
Tymczasem samo wydanie przez prokuratora postanowienia z dnia [...] r. sygn. akt [...] o umorzeniu prowadzonego przeciwko skarżącemu postępowania karnego nie wyczerpuje znamion przytoczonej regulacji. Jak bowiem słusznie zauważył organ odwoławczy, w jego uzasadnieniu nie wskazano wyraźnie, aby skarżący nie popełnił zarzucanego mu czynu. Natomiast przyczyną umorzenia postępowania karnego był brak dostatecznych dowodów pozwalających na przypisanie skarżącemu przestępstwa z art. 228 §1 Kodeksu karnego, bowiem w sprawie istniały wątpliwości, które należało rozstrzygnąć na jego korzyść. Rozstrzygnięcie to nie ma jednak bezpośredniego wpływu na treść postanowienia zapadłego w postępowaniu dyscyplinarnym, bowiem czym innym jest delikt karny, a czym innym dyscyplinarny.
Należy mieć na uwadze, iż zgodnie z treścią art. 132 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia przez skarżącego wniosku o wznowienie postępowania, policjant ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną za popełnione przestępstwa i wykroczenia niezależnie od odpowiedzialności karnej. Zatem postępowanie dyscyplinarne jest postępowaniem samodzielnym, a dwutorowość obu postępowań oznacza, iż w toku każdego z nich konieczne jest czynienie własnych ustaleń oraz dokonanie ich własnej oceny. Postępowanie dyscyplinarne służy bowiem ustaleniu odpowiedzialności innego rodzaju niż odpowiedzialność karna i chociaż niejednokrotnie te same zachowania będą powodowały odpowiedzialność dyscyplinarną i karną, każda z nich musi zostać wykazana przez inny organ i to w innym trybie, za pomocą środków dowodowych, które z punktu widzenia organu prowadzącego postępowanie są konieczne do uzyskania realizowanego przez organ celu.
Zauważyć należy, iż uznanie przez organ administracyjny w postępowaniu dyscyplinarnym oczywistości popełnienia przestępstwa przez policjanta jest czymś odmiennym od uznania go winnym popełnienia przestępstwa przez sąd w postępowaniu karnym. Procesem karnym rządzą bowiem inne zasady niż w postępowaniu cywilnym, administracyjnym, czy jak w niniejszej sprawie, postępowaniu dyscyplinarnym. Zatem odmiennie niż jest to w procedurze karnej, nie obowiązuje zasada domniemania niewinności i tłumaczenia wszelkich nie dających się usunąć wątpliwości na korzyść obwinionego.
Istotę postępowania dyscyplinarnego scharakteryzował Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 27 lutego 2001 r., sygn. K. 22/00 ( publ. OTK ZU nr 3/2001, s. 266-268). Mianowicie wskazał on, że "deontologia postępowania dyscyplinarnego jest inna niż postępowania karnego. Łączy się ona przede wszystkim ze szczególnym charakterem niektórych zawodów oraz zasadami funkcjonowania konkretnych korporacji zawodowych. Ukształtowane w ich ramach reguły deontologiczne ukierunkowane są przede wszystkim na obronę honoru i dobra zawodu. Stąd też odpowiedzialność dyscyplinarna związana może być z czynami, które nie podlegają odpowiedzialności karnej. Odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania karnego nie oznacza, że postępowanie dyscyplinarne staje się postępowaniem karnym."
Niewątpliwie odpowiedzialność dyscyplinarna stanowi dodatkową dolegliwość, ponieważ jest niezależna od odpowiedzialności karnej. W ramach postępowania dyscyplinarnego mieści się także odpowiedzialność za czyny nie mające znamion przestępstw, a które uchybiają godności lub regułom wykonywania danego zawodu. Niezależność postępowania dyscyplinarnego od odpowiedzialności karnej jest powszechnie stosowana w regułach odnoszących się do postępowania dyscyplinarnego dotyczącego m. in. pracowników mianowanych. W wyroku z dnia 8 grudnia 1998 r. Trybunał Konstytucyjny przyjął, że nawiązanie szczególnego stosunku pracy właściwego tylko dla niektórych grup zawodowych, spełniających ważne z punktu widzenia interesu publicznego role w państwie, powoduje konieczność określenia szczególnego trybu dyscyplinowania członków korporacji, w ramach której działają, gdy ich zachowanie uchybia obowiązkom lub godności wykonywanego zawodu (sygn. K. 41/97, OTK ZU nr 7/1998, s. 117).
Mając na uwadze dokonane powyżej rozważania nie sposób uwzględnić zarzutu skargi, dotyczącego tożsamości postępowania karnego i dyscyplinarnego. Dlatego należy przychylić się do stanowiska Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., że postępowanie dyscyplinarne i postępowanie karne to dwie autonomiczne oraz niezależne od siebie procedury podlegające odrębny regułom, nie pozostające ze sobą w ścisłym nierozerwalnym związku zwłaszcza w sferze procesowej.
Wniosek taki wynika wprost z treści art. 132 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, i to zarówno w brzmieniu przed nowelizacją wchodzącą w życie z dniem 28 listopada 2003 r., jak i po tej nowelizacji (w znowelizowanym kształcie wynika to z ust. 4 przywołanego przepisu). Stąd funkcjonowanie odrębnych orzeczeń zapadłych w obu tych trybach jest dopuszczalne, nawet gdyby miałyby to być orzeczenia różnej treści. Podobny pogląd znalazł wyraz w stanowisku orzecznictwa sądowego (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r., sygn. akt II SA 452/02, publ. LEX nr 142331; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2004r., sygn. akt II SA 1561/03, publ. LEX nr 150843). Przedstawione rozwiązanie może wprawdzie prowadzić do niespójnych stanów faktycznych, ale jest jednak uzasadnione potrzebą szybkości postępowania dyscyplinarnego i dokonania w jego toku swoistej oceny naruszenia prawa. Skoro zatem uregulowania ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji dopuszczają koegzystencję sprzecznych rozstrzygnięć, stanowiącą efekt odmiennej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, to zagadnienie to - jako należące do ocennej materii orzecznictwa - nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania w trybie jej art. 135 r ust. 1 pkt 2 (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 grudnia 2005 r., sygn. akt IV SA/Gl 352/04 – nie publikowany). Dlatego, w ocenie Sądu, zarówno samo wydanie postanowienia o umorzeniu śledztwa przez prokuratora, jak i argumentacja zawarta w jego uzasadnieniu, nie mogły zostać uznane za przesłankę uzasadniającą uwzględnienie wniosku skarżącego o wznowienie postępowania dyscyplinarnego zakończonego orzeczeniem o [...].
Reasumując, organ odwoławczy w ramach kontrolowanego postępowania nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i postępowania administracyjnego z uwagi na cytowane na wstępie uregulowania ustawy p.p.s.a. Natomiast skład orzekający w niniejszej sprawie związany jest normą prawną wyrażoną w treści powołanych przepisów prawa, które odzwierciedlają wolę ustawodawcy i nie może brać pod uwagę negatywnych dla skarżącego skutków prawidłowo podjętych rozstrzygnięć.
W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia skargi, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i mając na względzie wszystkie przedstawione wyżej okoliczności na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło