I OSK 372/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz (spr.), Sędziowie NSA Jolanta Rajewska, Joanna Runge-Lissowska, Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. N., J. S., T. S., R. S., E. T., J. T., J. T., Z. T., G. T., A. K., M. S, M. N., E. W., A. Z., A. Z. i F. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada .2006r. sygn. akt I SA/Wa 1142/06 w sprawie ze skargi Gminy Miasta Gdynia na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Gminy Miasta Gdynia na rzecz G. N., J. S., T. S., R. S., E. T., J. T., J. T., Z. T., G. T., A. K., M. S., M. N., E. W., A. Z., A. Z. i F. N. – łącznie na rzecz wszystkich - kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia 11 grudnia 1998 r. [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku z dnia 19 maja 1964 r. [...] o wywłaszczeniu części nieruchomości J. T. stanowiącej działkę nr 367/305 położoną przy ul. [...] w Gdańsku, oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia 11 grudnia 1964 r. [...], i swą decyzję odmowną utrzymał w mocy decyzją z dnia 31 maja 1999 r. [...], natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 stycznia 2001 r. I SA 1263/99 uchylił obydwie decyzje nadzorcze. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia 30 sierpnia 2001 r. [...] stwierdził nieważność obydwu decyzji wywłaszczeniowych i swą decyzję utrzymał w mocy decyzją z dnia 11 marca 2002 r. [...], natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – w składzie trzech sędziów NSA: Cezary Pryca, Anna Lech i Marek Stojanowski – wyrokiem z dnia 15 września 2004 r. I SA 855/02 uchylił obydwie decyzje nadzorcze, Naczelny Sąd Administracyjny zaś wyrokiem z dnia 5 czerwca 2006 r. I OSK 911/05 uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – po ponownym rozpoznaniu sprawy w składzie: Marek Stojanowski, Anna Lech oraz Przemysław Żmich (asesor WSA) – uwzględniając skargę Gminy Miasta Gdynia wyrokiem z dnia 20 listopada 2006 r. I SA/Wa 1142/06 ponownie uchylił decyzje nadzorcze z dnia 11 marca 202 r. i 30 sierpnia 2001 r. Wnosząc skargę kasacyjną: G. N., J. S., T. S., R. S., E. T., J.T., J. T., Z. T., G. T., A. K., M. S., M. N., E. W., A. Z., A. Z. i F. N. zarzucili przede wszystkim nieważność postępowania, a to: "1. na zasadzie art. 183 § 1 i 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (dalej p.p.s.a.) nieważność postępowania, wynikającą z naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 18 § 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a. w związku z art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a., polegającą na tym, że w skład sądu orzekającego wchodzili sędziowie wyłączeni z mocy przepisu art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a., albowiem w skład sądu ponownie rozpoznającego niniejszą sprawę wchodzili dwaj sędziowie NSA, którzy brali udział w wydaniu przez WSA w Warszawie wyroku z dnia 15 września 2004 r., sygn. akt I SA 885/02, uchylonego i przekazanego temu sądowi do ponownego rozpoznania wyrokiem NSA z dnia 5 czerwca 2006 r. w sprawie I OSK 911/05" w przypadku zaś nieuwzględnienia tak sformułowanego zarzutu: "2. na zasadzie art. 183 § 1 i 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nieważność postępowania, wynikającą z naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 185 § 2 p.p.s.a., polegającą na tym, że skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisem art. 185 § 2 p.p.s.a., albowiem w skład sądu ponownie rozpoznającego niniejszą sprawę wchodzili dwaj sędziowie NSA, którzy brali udział w wydaniu przez WSA w Warszawie wyroku z dnia 15 września 2004 r. sygn. akt I SA 885/02, uchylonego i przekazanego temu sądowi do ponownego rozpoznania wyrokiem NSA z dnia 5 czerwca 2006 r. w sprawie I OSK 911/05" niezależnie zaś od tych zarzutów przytoczyli następujące podstawy: "3. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia w postaci przepisu art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), polegające na wadliwym zastosowaniu oceny prawnej wskazanej w wyroku NSA z dnia 23 stycznia 2001 r. w sprawie o sygn. akt I SA 1263/99 poprzez przyjęcie, iż wiążąca ocena prawna dotycząca interpretacji i zakresu zastosowania w sprawie przepisu art. 47 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94 ze zm.) nie dawała podstaw do stwierdzenia przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast rażącego naruszenia przepisu art. 47 ww. ustawy, bez dokonania szerszej oceny prawidłowości wyceny będącej podstawą decyzji wywłaszczeniowej, 4. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, iż oparcie decyzji administracyjnej Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku z dnia 19 maja 1964 r. nr [...] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem części nieruchomości J. T. o powierzchni 6 530 m2, oznaczonej jako działka nr 367/305, położonej w Gdyni przy ul. [...], wydanej na podstawie art. 47 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94 ze zm.) oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia 11 grudnia 1964 r. nr [...], na oczywiście wadliwej wycenie nieruchomości, budynków i urządzeń sporządzonej przez biegłych S. K. i C. J., nie stanowiło rażącego naruszenia prawa, które winno skutkować stwierdzeniem nieważności powyższych decyzji, 5. naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci przepisu art. 47 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94 ze zm.) w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. i w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wynikające z przyjęcia, iż oparcie wyceny sporządzonej przez biegłych S. K. i C. J. na wadliwych procedurach i założeniach, wskazanych w wyroku NSA z dnia 23 stycznia 2001 r. w sprawie o sygn. akt I SA 1263/99, nie wykluczało zastosowania art. 47 ww. ustawy jako podstawy wydania decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia 11 grudnia 1964 r. nr [...] oraz decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku z dnia 19 maja 1964 r. nr [...] o wywłaszczeniu za odszkodowaniem części nieruchomości J. T. o powierzchni 6 530 m2, oznaczonej jako działka nr 367/305, położonej w Gdyni przy ul. [...]". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ma usprawiedliwioną i wystarczającą podstawę już gdy zarzuca nieważność postępowania, jednak nie dlatego że w rozpoznawaniu sprawy brali udział sędziowie wyłączeni z mocy ustawy (art. 183 § 2 pkt 4 in fine Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), lecz dlatego że skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa (art. 183 § 2 pkt 4 ab initio Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Sędziowie, którzy brali udział w wydaniu wyroku z dnia 15 września 2004 r. I SA 855/02 – następnie uchylonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca I OSK 911/05 – nie mogli uczestniczyć w ponownym rozpoznaniu sprawy, jednak nie dlatego że podlegali wyłączeniu z przyczyny określonej w art. 18 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, lecz wyłącznie dlatego że ustawa wprost stanowi, aby w razie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, sąd rozpoznał ją w innym składzie (art. 185 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Natomiast, jeżeli zachodzi nieważność postępowania – właśnie ze względu na wagę tego uchybienia – nie bada się już innych naruszeń podnoszonych w skardze kasacyjnej, gdyż nieważne postępowanie nie podlega dalszej ocenie prawnej. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 185 § 1 oraz art. 203 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.