VII SA/Wa 1807/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. i E. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2006 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących K. K. i E. K. kwotę 455 zł (czterysta pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. znak [...] wydaną na podstawie art. 149 § 3 i art. 150 § 1 w związku z art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosków E. K. i K. K., odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r. znak [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] czerwca 2002 r. znak [...], nakazującą I. J. rozbiórkę budynku socjalno-gospodarczego wybudowanego na nieruchomości przy ul. [...] w M. na terenie działki nr [...] bez pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu organ wskazał, że we wnioskach o wznowienie postępowania powołano się na okoliczność, iż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu - uregulowaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – E. K. podniosła, że o nakazie rozbiórki przedmiotowego obiektu dowiedziała się w dniu 14 października 2005 r. podczas rozmowy telefonicznej ze swoją matką I. J., a do tego dnia nie posiadała jakiejkolwiek wiedzy o toczącym się postępowaniu w zakresie samowoli budowlanej w odniesieniu do tej nieruchomości. Wyjaśniła, iż nie otrzymała kierowanych do niej pism, a z potwierdzeń odbioru załączonych do akt sprawy wynika, że były odbierane przez jej ojca, który nie poinformował jej o przesyłanych w sprawie pismach. E. K. dodała, że w tym czasie przebywała poza K., a stan zdrowia jej ojca nie pozwalał na prawidłową ocenę wagi dokonywanych czynności. W w/w wnioskach wskazano również inne nieprawidłowości w zakresie doręczania korespondencji stronom. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po zapoznaniu się z przedmiotowymi wnioskami wyjaśnił, że stosownie do art. 148 § 1 i 2 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania z tej przyczyny, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) należy wnieść w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Organ wskazał, że ze zwrotnych potwierdzeń odbioru decyzji organu II instancji z dnia [...] września 2002 r. znak [...] wynika, iż dwie przesyłki adresowane do E. K. oraz do K.K. zostały odebrane przez E. K. w dniu 23 września 2002 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że wnioski E. K. i K. K. zostały złożone po upływie w/w terminu do ich wniesienia, gdyż złożono je w dniu 2 listopada 2005 r. i z tej przyczyny należało odmówić wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. Odwołanie od powyższej decyzji wniosły K. K. i E. K., zarzucając m. in. naruszenie art. 148 § 1 i 2 k.p.a. wskutek przyjęcia, że miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania liczy się od dnia doręczenia zastępczego decyzji, a nie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. znak [...] po rozpatrzeniu odwołania E. K. i K. K. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2006 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał w oparciu o znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy, iż decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r. doręczono E. K. oraz K. K. (doręczenie zastępcze) w dniu 23 września 2002 r., co potwierdzają zwrotne potwierdzenia odbioru podpisane przez E. K.. Jednocześnie zauważył, że wniosek o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją wpłynął do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w G. w dniu 2 listopada 2005 r., a zatem po upływie miesięcznego terminu do jego wniesienia. W odniesieniu do argumentacji zawartej w odwołaniu organ stwierdził, że zgodnie z art. 41 § 1 k.p.a. w toku postępowania strony mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu, natomiast w razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny, stosownie do art. 41 § 2 k.p.a. Organ zauważył także, iż zgodnie z art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał zatem pokwitowanie przez dorosłego domownika – E. K. przyjęcia przesyłki jako jednoznaczne ze zobowiązaniem się do doręczenia jej adresatowi, tj. K. K. oraz ocenił, że doręczenie przesyłki zawierającej decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r. K. K. było skuteczne, co również stanowi o fakcie dowiedzenia się o kwestionowanej decyzji przed podawaną datą we wniosku o wznowienie postępowania, tj. przed dniem 14 października 2005 r. Organ stwierdził, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie budzi wątpliwości odnośnie terminu, w jakim strony dowiedziały się o decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r. i z tego względu nie uznał za zasadne, aby przeprowadzić dowód z przesłuchania stron na okoliczność zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, o co wnoszono w odwołaniu. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły K. K. i E. K. W ocenie skarżących, naruszono w szczególności art. 148 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie biegnie od dnia doręczenia decyzji ostatecznej, podczas gdy z treści art. 148 § 2 k.p.a. wynika, że termin ten należy liczyć od dnia, w którym strona powzięła wiadomość o decyzji. W skardze wskazano również m. in. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. na skutek nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron na okoliczność zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, pomimo złożenia przez strony stosownego wniosku dowodowego oraz wniesiono o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z uwagi na zawarty w skardze wniosek o rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o przedmiotowym wniosku zawiadomiono pozostałe strony postępowania, tj. Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz uczestnika postępowania I. K.. Ponieważ żadna ze stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu w/w wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy, Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w składzie jednego sędziego na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania oraz trafność wykładni przepisów obowiązującego prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły w niniejszej sprawie. Kontrolą Sądu została objęta decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2006 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r. znak [...] dotyczącą nakazu rozbiórki budynku socjalno-gospodarczego wybudowanego na nieruchomości położonej przy ul. [...] w M. na terenie działki nr [...] bez pozwolenia na budowę. Podnoszoną w niniejszej sprawie przesłankę wznowienia postępowania stanowi niezawiniony brak udziału strony w postępowaniu. Okoliczność ta została uregulowana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., przy czym bieg ustawowego miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania wskazanego w art. 148 § 1 k.p.a. wynika w tym przypadku z art. 148 § 2 k.p.a. i rozpoczyna się od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Z akt sprawy wynika, że decyzja ostateczna [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r. znak [...] została doręczona K. K. oraz E. K. w dniu [...] września 2002 r., a odbiór tych przesyłek pokwitowała E. K.. Za prawidłowe należy zatem uznać stanowisko organów obu instancji w przedmiocie daty doręczenia w/w decyzji skarżącym. Jednocześnie Sąd przychyla się do argumentacji zawartej w skardze, dotyczącej niedokonania przez organ odwoławczy wystarczających ustaleń w przedmiocie określenia daty, od której należało liczyć bieg terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie. O ile data powzięcia wiadomości o decyzji ostatecznej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r. nie budzi wątpliwości w przypadku kwitującej odbiór przesyłki E. K., wątpliwym jest pogląd zaprezentowany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym doręczenie zastępcze decyzji (aczkolwiek skuteczne) należy potraktować jako jednoznaczne z dowiedzeniem się o tej decyzji przez adresata przesyłki K. K. Z brzmienia art. 148 § 2 k.p.a. wynika wprost, że ustawodawca początek biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania liczy nie od daty doręczenia decyzji, a od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji - z tego względu powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest pojęciem tożsamym z doręczeniem decyzji (wyrok NSA z dnia 10 marca 2006 r. sygn. akt II OSK 622/05). Organ powinien był zatem przeprowadzić w tym zakresie stosowne postępowanie wyjaśniające, o co strony wnioskowały w trakcie postępowania administracyjnego. Poprzestając na domniemaniu, iż skuteczne doręczenie zastępcze decyzji jest równoznaczne z powzięciem o niej wiadomości przez adresata przesyłki, organ odwoławczy naruszył przepis art. 7, 77 § 1 k.p.a. oraz 80 k.p.a., obligujące organ administracji do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Zaniedbanie to stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, dlatego przy ponownym jej rozpoznaniu wyżej wskazane wątpliwości organ powinien wyjaśnić. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 lit. c w związku z art. 119 § 2 i 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Stosownie art. 152 cytowanej ustawy, zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 210 w/w ustawy.