II OSK 597/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko /spr./ sędzia del. WSA Jerzy Siegień Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Z. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1979/06 w sprawie ze skargi Z. K. i T. P.-K. na decyzję Wojewody M. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania oddala skargę kasacyjną Z. K. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1979/06, oddalającego skargę jego i jego żony T. P.-K. wniesioną od decyzji odmawiającej uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania ich synowej P.K. z córką M. K. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ulicy [...] w W., stanowiącym własność skarżących. Do wydania tego wyroku doszło w następującym stanie faktycznym: Przedmiotowy lokal stanowi własność Z. K. i jego żony T. P.-K., zamieszkujących na terenie S., lecz od kilku lat do dnia [...] mieszkał w nim syn właścicieli P. K. z żoną P. K. i małoletnią córką M. K. Na skutek nieporozumień pomiędzy małżonkami P. i P. K. i będącą tego następstwem awanturą P. K. w dniu [...] opuściła ten lokal w asyście policji, obawiając się - jak to ustalił organ rozpoznający sprawę - o swoje zdrowie. Jednocześnie podjęła przewidziane prawem środki zmierzające do przywrócenia jej posiadania utraconego lokalu mieszkalnego oraz wszczęcia postępowania przeciwko P. K. o przestępstwo znęcania nad członkami rodziny. Wcześniej jednak, jeszcze w okresie wspólnego zamieszkiwania w spornym lokalu mieszkalnym, P. K. spowodowała zameldowanie w nim na pobyt stały siebie i córki M. K.. Rozpoznając na wniosek Z. K. i T. P.-K. sprawę o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania P. K. z córką M. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Prezydent [...] W., decyzją z dnia [...]. nr [...], odmówił uchylenia tej czynności. Organ ustalił, iż P. K. z córką od kilku lat do dnia zameldowania mieszkała w tym lokalu mieszkalnym i była uprawniona do zameldowania w nim siebie i córki. Jednocześnie organ stwierdził brak podstaw do wymeldowania P. K. i M. K. a także uchylenia czynności materialno-technicznej ich zameldowania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody M. z dnia [...] nr [...]. Na powyższą decyzję Wojewody M. z dnia [...] nr [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli Z. K. oraz T. P.-K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi zarzucili Wojewodzie M. naruszenia art. 97 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazali, że małoletnia M. K. oraz P. K. do dnia [...] zameldowane były na stałe w lokalu przy ul. [...] w W. oraz podkreślili brak zgody ojca dziecka na zameldowanie w przedmiotowym lokalu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda M.wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wymienionym na wstępie wyrokiem z dnia 19 grudnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił. Sąd stwierdził, że P. K., była uprawniona do dokonania czynności zameldowania siebie i córki w lokalu przy ul. [...] w W., ponieważ dokonując czynności zameldowania posiadała ważne pełnomocnictwo notarialnie poświadczone z dnia [...], podpisane przez T. P. K. oraz Z. K., do dokonywania m.in. w sposób samodzielny wszelkich czynności meldunkowych w przedmiotowym lokalu. W chwili dokonania czynności zameldowania pełnomocnictwo to było ważne, a cofnięte zostało dopiero w dniu [...]. W trakcie przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalono, że P. K. wraz z córką M. K., w dacie zameldowania mieszkała w mieszkaniu przy ul. [...] w W. Wskazują na zeznania P. K. oraz mieszkańców budynku przy ul. [...] w W. W ocenie Sądu, zarówno Wojewoda M. jak i Prezydent [...] W. słusznie uznali, że skoro ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie zawiera wprost przepisów dotyczących zgody obojga rodziców w sprawie wymeldowania niepełnoletnich dzieci, to w tej sytuacji zastosowanie odpowiednio będą miały przepisy ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.). Zgodnie z art. 97 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania. Ponadto każdy z rodziców w oparciu o art. 98 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego może działać samodzielnie jako przedstawiciel ustawowy dziecka. Powyższe wynika również z treści § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 grudnia 2002 r. (Dz.U. Nr 236, poz. 1999 ze zm.) w sprawie zgłaszania i przyjmowania danych niezbędnych do zameldowania i wymeldowania, który stanowi, że zameldowania osoby niepełnoletniej na pobyt stały dokonuje przedstawiciel ustawowy lub inna osoba sprawująca faktyczną opiekę nad osobą niepełnoletnią. Wobec powyższego nie można zgodzić się z zarzutami skarżących naruszenia art. 97 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który stanowi, że o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie. Oznacza to, że w braku porozumienia między rodzicami spór rozstrzyga sąd opiekuńczy ponieważ, gdy jedno z rodziców będzie miało zastrzeżenia co do wymeldowania dziecka z pobytu stałego i zameldowania go w nowym miejscu, może wystąpić do sądu o ustalenie miejsca pobytu dziecka. Tym samym, zarzut naruszenia art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowiącego zasadę prawdy obiektywnej oraz art. 97 K.r. i o. należy uznać za bezpodstawny. Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zgodnie z art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie pobytu w tym lokalu. Wymieniony wyrok w całości zaskarżył skargą kasacyjną Z. K., zarzucając mu naruszenie art. 97 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (Dz.U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 ze zm.) przez błędna jego wykładnię sprowadzającą się do ustalenia, że istotną sprawę dziecka jedno z rodziców jest uprawnione rozstrzygnąć samodzielnie wbrew woli drugiego z rodziców. Skarżący podniósł, że wymeldowanie M. K. z pobytu stałego na ulicy [...] i następnie zameldowanie na ulicy [...] nastąpiło bez zgody P. K. i przez to było bezprawne. Wobec tego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i utrzymanych nim w mocy decyzji administracyjnych i uwzględnienie jego wniosku o uchylenie czynności zameldowania P. i M. K. w lokalu przy ul. [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Z przepisu art. 97 Kodeksu rodzinnego wynika, że jeżeli władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest obowiązane i uprawnione do jej wykonywania (§ 1). Jednakże o istotnych sprawach dziecka rodzice rozstrzygają wspólnie; w braku porozumienia między nimi rozstrzyga sąd opiekuńczy (§ 2). Do istotnych spraw dziecka należy miejsce jego zamieszkania, o którym - w razie braku porozumienia pomiędzy rodzicami - rozstrzyga sąd opiekuńczy (p. J. Ignatowicz, System prawa rodzinnego i opiekuńczego, wyd. PAN, 1985, s. 818). Sprawą taką nie jest natomiast zameldowanie dziecka, które stanowi obowiązek rodziców wynikający z przepisów prawa administracyjnego i z faktu zamieszkiwania tego dziecka pod określonym adresem. Każda bowiem osoba posiadająca obywatelstwo polskie i przebywająca stale na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana zameldować się miejscu stałego pobytu art. 2 i 5 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), przy czym miejscem stałego pobytu jest miejsce zamieszkania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 wym. ustawy). Natomiast miejscem zamieszkania małoletniego dziecka, za którego obowiązek meldunkowy wykonują rodzice (art. 9a ustawy o ewidencji ludności), jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej (art. 26 § 1 Kodeksu cywilnego). Wykonanie obowiązku meldunkowego służy wyłącznie celom ewidencji ludności, nie rodzi żadnych praw do lokalu i ma na celu stwierdzenie faktu rzeczywistego pobytu osoby pod wskazanym adresem. Dlatego w sytuacji, gdy dziecko mieszka pod konkretnym adresem ustalonym według wskazanych wyżej zasad, powinno być tam też zameldowane. Do zameldowania nie jest więc potrzebna zgoda obojga rodziców, gdyż fakt meldunku stwierdza tylko miejsce zamieszkania dziecka, na które to miejsce rodzice mają bezpośredni wpływ. W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że małoletnia M. K. mieszkała z rodzicami przed dniem [...] i w dniu zameldowania w mieszkaniu przy ul. [...] w W. i było to jej stałe miejsce zamieszkania. Fakt ten niewątpliwie akceptował również P. K., który nie wyrażał jedynie zgody na zameldowanie w tym lokalu żony i córki. Pomiędzy małżonkami P.i P. K. nie było więc sporu co do miejsca zamieszkania członków ich rodziny w lokalu przy ul. [...]. W takiej sytuacji każde z rodziców miało obowiązek zameldować córkę pod tym adresem. Ewentualny brak zgody na to drugiego z małżonków nie miał prawnego znaczenia. Zameldowanie M. K. nastąpiło więc zgodnie z prawem i nie naruszyło przepisu art. 97 § 2 K.r. i o. Dlatego na mocy art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.