I SA/Łd 807/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędziowie Sędzia NSA Piotr Kiss, Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.), Protokolant Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi E. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. - uchyla zaskarżone postanowienie. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R., prowadząc na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w T. postępowanie egzekucyjne przeciwko E. W., zawiadomieniami z dnia 10 stycznia 2006 r., dokonał zajęcia rachunków bankowych skarżącej w Banku Spółdzielczym w Z. Oddział w G.. W dniu 12 stycznia 2006 r. E. W. wniosła zarzuty na to postępowanie. Jako ich podstawę wskazała nieistnienie obowiązku zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne rolników, które uiściła w dniu 2 stycznia 2006 r., a więc przed wystawieniem tytułów wykonawczych, błąd co do osoby zobowiązanej oraz niedopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej w stosunku do majątku wspólnego małżonków W. na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego tylko na jednego z tych małżonków. Pismem z dnia 25 stycznia 2006 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. wezwał wierzyciela skarżącej - Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w T. do zajęcia merytorycznego stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów. Postanowieniem z dnia [...] Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w T. odmówiła uwzględnienia zgłoszonych zarzutów. W uzasadnieniu wskazano, że w okresie od 1 października 1998 r. do 30 czerwca 2004 r. mąż skarżącej – J. W. jako współwłaściciel gospodarstwa rolnego podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników i zobowiązany był do uiszczania składek z tego tytułu. Skoro E. i J. W. oboje prowadzili działalność rolniczą, to oboje też pozostawali płatnikami podatku rolnego. W tym stanie rzeczy KRUS uprawniony był do żądania od E.W. uiszczania składek w podwójnej wysokości. Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. oddalił zgłoszone zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne uznając je za nieuzasadnione. W dniu 15 lutego 2006 r. pełnomocnik skarżącej złożyła zażalenie na to postanowienie. Podniosła, iż organ nie ustosunkował się do zarzutu, iż postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku wspólnego małżonków nie opierało się na tytule wykonawczym wystawionym na oboje małżonków. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie organu podatkowego I instancji. W uzasadnieniu podkreślił, iż skoro z informacji uzyskanych z Banku Spółdzielczego w G. wynikało, że właścicielką rachunku bankowego była E. W., a J. W. posiadał jedynie pełnomocnictwo do dysponowania nim, to organ egzekucyjny prawidłowo uznał, że środki pieniężne znajdujące się na tym rachunku stanowiły własność zobowiązanej. W dniu 3 kwietnia 2006 r. pełnomocnik skarżącej wniosła skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarzucając niedopuszczalność prowadzenia egzekucji z majątku wspólnego małżonków, w sytuacji gdy zobowiązanym jest jeden z nich. Podniosła ponadto, że w zaskarżonym postanowieniu bezpodstawnie uznano, iż pełnomocnik udzielił zgody na wypłatę pieniędzy z rachunków bankowych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie. Uznał, że właścicielem rachunku bankowego prowadzonego w Banku Spółdzielczym w G. była E. W., a J. W. posiadał jedynie pełnomocnictwo do dysponowania nim. W tym stanie rzeczy istniało domniemanie, że środki pieniężne znajdujące się na tym rachunku stanowiły własność zobowiązanej. Wskazał ponadto, że wyrażenie zgody przez pełnomocnika na wypłatę pieniędzy z zajętego rachunku bankowego nie miał wpływu na prawidłowość prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W dalszej części organ podtrzymał swe stanowisko zawarte w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, iż na organach egzekucyjnych spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy [art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1966 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r., nr 110, poz. 968 ze zm.)]. Nakaz ten obliguje organ tak pierwszej jak i drugiej instancji do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą w celu stworzenia jej rzeczywistego obrazu. Ustalenia faktów istotnych z punktu widzenia przepisów prawa materialnego, mogących mieć zastosowanie w danym przypadku, a następnie rozważenia dowodów pomocnych w ich ustaleniu. Zaniechanie podjęcia tych czynności stanowi uchybienie przepisom postępowania, skutkujące wadliwością postanowienia. W sprawie niniejszej zarówno Naczelnik Urzędu Skarbowego w R., jak i Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. oparli ustalenia stanu faktycznego sprawy o treść pisma z dnia 23 stycznia 2006 r. nadesłanego przez Bank Spółdzielczy w Z. oddział w G.. Na jego podstawie organy uznały, że skoro właścicielką zajętego rachunku była E. W., a J. W. posiadał jedynie upoważnienie do dysponowania nim, to środki zgromadzone na tym rachunku należały wyłącznie do skarżącej. Tymczasem taki pogląd nie jest uzasadniony. Nie można bowiem wykluczyć, że na rachunku bankowym E.W. znajdowały się środki stanowiące majątek wspólny E. i J. a małżonków W.. W orzecznictwie ugruntowany jest już pogląd, iż jako dowolne traktować trzeba ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają bowiem dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.) (por.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, opubl.: OSNAPiUS 1995, nr 7, poz. 83). Ustalenia poczynione w sprawie niniejszej przez organy egzekucyjne obydwu instancji nie były wyczerpujące. Nie ustalono bowiem, czy kwoty znajdujące się na koncie bankowym E.W. stanowiły faktycznie majątek odrębny skarżącej, czy też może majątek wspólny małżonków E. i J. W., jak podnosiła skarżąca w toku postępowania. Nie zbadano również, czy na rachunku tym znajdowały się środki pochodzące z wynagrodzenia za pracę oraz dochód z majątku wspólnego. Okoliczności te w ogóle nie były przedmiotem postępowania prowadzonego przez organy. Ani bowiem Naczelnik Urzędu Skarbowego w R., ani też Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. nie podjęli wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy. Nie czyniąc żadnych ustaleń w tym zakresie organy uznały, że środki znajdujące się na zajmowanym rachunku bankowym skarżącej stanowiły majątek odrębny E.W. Powyższe nie czyniło zadość wymogowi należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Prowadząc powtórnie postępowanie organy powinny ustalić, jaki jest charakter środków znajdujących się na rachunku bankowym skarżącej w Banku Spółdzielczym w Z., a po dokonaniu powyższych ustaleń – ocenić, czy tytuł egzekucyjny został wystawiony zgodnie z treścią przepisu art. 27 c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 litera c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r., nr 153, poz.1270 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie.