I SA/Lu 409/06
WyrokWSA w Lublinie2006-12-08
Skład orzekający: Halina Chitrosz, Krystyna Czajecka-Szpringer, Anna Kwiatek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy moment powstania obowiązku podatkowego w wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów jest uzależniony wyłącznie od daty wystawienia faktury przez dostawcę, czy również od daty dokonania dostawy towaru i otrzymania faktury przez nabywcę?Ratio decidendi
Moment powstania obowiązku podatkowego w wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów, zgodnie z art. 20 ust. 6 ustawy o VAT, jest uzależniony nie tylko od daty wystawienia faktury przez podatnika podatku od wartości dodanej, ale również od tego, czy nastąpiła dostawa towaru. Błędne jest stanowisko organów podatkowych, że dla prawidłowego określenia momentu powstania obowiązku podatkowego wystarczające jest wykazanie daty wystawienia faktury. Niezbędne jest ustalenie daty dostawy towaru oraz momentu otrzymania faktury przez nabywcę, co ma wpływ na prawo do odliczenia podatku naliczonego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie podatku od towarów i usług za I-III 2005 r. oraz dodatkowego zobowiązania podatkowego. Organy podatkowe stwierdziły nieprawidłowości w rozliczeniach wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów (samochodów) przez skarżącego, co skutkowało zaniżeniem zobowiązania podatkowego i ustaleniem dodatkowych zobowiązań. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne ustalenie momentu powstania obowiązku podatkowego i prawa do odliczenia podatku naliczonego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu w całości, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (spr.),, NSA Anna Kwiatek, Protokolant Stażysta Magda Gryzek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 listopada 2006 r. sprawy ze skargi R.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: I, II i III 2005 r. oraz dodatkowego zobowiązania podatkowego za II i III 2005 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego R.S. kwotę 871 zł /osiemset siedemdziesiąt jeden złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania R.S. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] stycznia 2006 r. dotyczącej rozliczenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń, luty i marzec 2005 r. - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podstawą rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji były ustalenia dokonane w wyniku przeprowadzonego postępowania, które wykazały zaistnienie nieprawidłowości mających wpływ na rozliczenie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do marca 2005 r.
W miesiącu styczniu 2005r. stwierdzono niezgodności pomiędzy danymi wykazanymi w ewidencji i deklaracji dla podatku od towarów i usług oraz posiadanymi przez stronę dowodami źródłowymi w zakresie wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów o wartość netto 25.466,25 zł i VAT należnego o 5.602,57 zł (faktura nr [...] z dnia [...] stycznia 20005r. dotycząca nabycia samochodu ciężarowego Volkswagen Transporter, rok produkcji 2001). Podatnik rozliczył przedmiotową transakcję w deklaracji podatkowej za miesiąc luty.
W miesiącu lutym 2005r. podatnik zaniżył wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów o kwotę 51.592 zł i podatek należny z tego tytułu o kwotę 11.429 zł, nie uwzględniając w rozliczeniu faktur: nr [...] z dnia [...].02.2005r. dot. nabycia samochodu Volkswagen Transporter TDI (rok produkcji 2000) - wartość 7000 euro po przeliczeniu 34.212,94 zł oraz nr [...] z dnia [...]lutego 2005r. dot. nabycia samochodu Nissan Patrol 2,8 TDI (rok produkcji 1999) - wartość 6.000 euro po przeliczeniu 29.168,73 zł.
W miesiącu marcu 2005 r. skarżący zaniżył wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów o kwotę 49.498 zł i podatek należny z tego tyt. o kwotę 10.889 zł w wyniku nie ujęcia w rozliczeniu za ten okres faktury nr [...]wystawionej przez niemieckiego dostawcę w dniu 17 marca 2005r., wartość 12.000 euro, po przeliczeniu 60.387,07 zł. Nie wystawiono podobnie jak w m-cu lutym faktury wewnętrznej dokumentującej wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów.
Zaniżenie zobowiązania w podatku od towarów i usług za m-ce luty i marzec 2005r. skutkowało ustaleniem dodatkowych zobowiązań podatkowych w trybie art. 109 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz.535 z późn.zm.).
W odwołaniu od decyzji strona wniosła o uchylenie decyzji pierwszej i drugiej instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Naczelnikowi Urzędu Skarbowego, gdyż wydano ją z naruszeniem art. art. 122, 187 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 20 ust. 5 i 6 w zw. z art. 5 ust. 1 i art. 9 ust. 1 , art. 86 ust. 1 , ust. 10 pkt 1 i ust.13, art. 106 ust. 7, art. 109 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług oraz art.17 i następnych VI Dyrektywy VAT.
Formułując zarzut wydania decyzji z naruszeniem art.122 i 187 u.o.p. strona podniosła, że w toku postępowania nie ustalono momentu wydania środków transportu i daty otrzymania faktury od unijnych dostawców, podczas gdy te okoliczności mają istotne znaczenie dla sprawy. Wskazując na powyższe podatnik podważał ocenę prawną wyrażoną w skarżonej decyzji w zakresie powstania obowiązku podatkowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Zdaniem strony w okolicznościach sprawy brak było podstaw prawnych do ustalenia tzw. sankcji, bowiem nie zaniżył on zobowiązania należnego budżetowi. Podniósł także, że zaskarżone rozstrzygnięcie pozostaje w sprzeczności z przepisami VI Dyrektywy (art.17 i następne), narusza zasadę neutralnego ekonomicznie charakteru podatku od towarów i usług dla podatnika.
Rozpatrując odwołanie Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił zarzutów i wniosków w nim zawartych. Wyjaśnił, że zgodnie z przepisem art. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 z późn.zm.) , wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Z kolei przepis art.9 ustawy definiuje pojęcie wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru. Na tym tle nie podlega uznaniu za zasadny zarzut naruszenia w/w przepisów w niniejszym postępowaniu.
Okoliczności stanu faktycznego sprawy są bowiem bezsporne. Zarzuty strony dotyczą natomiast oceny prawnej stwierdzonych nieprawidłowości na gruncie obowiązujących w tym zakresie przepisów.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że podatnik nie rozliczył wewnątrzwspólnotowych nabyć, nie wystawił faktur, nie zadeklarował wartości wewnątrzwspólnotowego nabycia oraz podatku należnego i naliczonego z tytułu nabycia na terenie Niemiec trzech samochodów (odpowiednio: w m-cu lutym 2005r. wg faktury [...] z [...]lutego 2005r. oraz wg faktury [...] z dnia [...] lutego 2005r., m-cu marcu 2005r. wg faktury nr [...] z dnia [...] marca 2005r.) a także błędnie rozliczył w deklaracji VAT-7 za luty 2005r. podatek należny od wewnatrzwspólnotowego nabycia towarów wg faktury [...] z dnia 11 stycznia 2005r.
W tak ustalonym stanie faktycznym organ I instancji zasadnie przyjął, że zastosowaniu nie podlegał przepis art. 20 ust. 5 wyżej powołanej ustawy, zgodnie z którym cyt.: "w wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów obowiązek podatkowy powstaje 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru będącego przedmiotem wewnątrzwspólnotowego nabycia, z zastrzeżeniem ust.6-9".
Przepis powołany ustanawia ogólną zasadę powstawania obowiązku podatkowego w odniesieniu do wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów.
Od powyższej zasady istnieją wyjątki określone w ust.6-9 cytowanego wyżej przepisu. Zgodnie z ust.6 w przypadku gdy przed terminem, o którym mowa w ust.5.podatnik podatku od wartości dodanej wystawił fakturę, obowiązek podatkowy powstanie z chwilą wystawienia faktury .
Po przeanalizowaniu stanu faktycznego na gruncie wyżej wskazanych przepisów , Dyrektor Izby Skarbowej podzielił stanowisko organu I instancji, że powstanie obowiązku podatkowego przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów w przypadkach udokumentowanych w/w fakturami należy wiązać z datą wystawienia faktury przez podatników podatku od wartości dodanej.
Dla powstania tego obowiązku bez znaczenia pozostaje data otrzymania faktury, a także data otrzymania towaru. W świetle powyższego organ odwoławczy uznał za bezzasadny zarzut wydania decyzji z naruszeniem art.122 i 187 u.o.p., ponieważ zgromadzony materiał dowodowy umożliwiał w pełni ocenę na gruncie przepisu art.20 ust.6 w/w ustawy.
Nie jest również zasadny , w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej zarzut dotyczący naruszenia art.86 ust. 1, ust.10 pkt 1 i ust.13 w/w ustawy. Zgodnie z przepisem art.86 ust.1 pkt 10 "prawo do obniżenia kwoty podatku należnego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę albo dokument celny, z zastrzeżeniem pkt 2-4 oraz ust.11, 12, 16 i 18. Natomiast ust.2 pkt 4 wyżej wymienionego art.86 stanowi, że kwotę podatku naliczonego stanowi kwota podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia. Z przepisem tym koresponduje przepis art.86 ust. 10 pkt 2, z którego wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego powstaje w przypadkach, o których mowa w ust.2 pkt 4 w rozliczeniu za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy w podatku należnym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Z kolei przepis ust.13 art.86 określa możliwość korekty deklaracji podatkowej przez podatnika w zakresie dot. podatku naliczonego.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej rozliczenie podatku od towarów i usług za okres objęty postępowaniem dokonane zostało z uwzględnieniem wyżej wskazanych przepisów pozostających w związku z przepisem art.106 ust. 7.
Zgodnie art.106 ust. 7 w/w ustawy - jak wskazano w decyzji - w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów wystawiane są faktury wewnętrzne. Z przepisów powyższych wynika norma prawna, zgodnie z dyspozycją, której faktury wewnętrzne stanowią niezbędne udokumentowanie dokonanej transakcji. Taką fakturę wewnętrzną podatnik jest obowiązany ująć w rejestrze sprzedaży i zakupów VAT.
Samo wejście w posiadanie faktury dokumentującej wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów wystawionej przez podatnika od wartości dodanej nie jest równoznaczne z prawem do odliczenia podatku naliczonego przez podatnika. Wolę skorzystania z tego przywileju powinien on wyrazić w sposób przewidziany prawem tj. poprzez wykazanie w deklaracji podatkowej sporządzonej na podstawie ewidencji, o której mowa w art. 109 w/w ustawy.
Istotnym pozostaje przy tym, że organ podatkowy nie ma umocowania prawnego do decydowania za podatnika o suwerennym prawie obliczenia podatku, o skorzystaniu z którego decyduje wyłącznie uprawniony podatnik.
W tych warunkach sporządzenie deklaracji nie wykazującej podatku należnego pozostawało następstwem nieprawidłowego prowadzenia ewidencji - co z kolei upoważniało organ podatkowy do zastosowania art. 109 w/w ustawy, poprzez ustalenie dodatkowych zobowiązań podatkowych za m-ce luty i marzec 2005r.
Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia zasady neutralności wynikającej z Dyrektywny Rady Unii Europejskie organ odwoławczy podnosi, że powyższe
uregulowania mają charakter ogólny i nie podlegają zastosowaniu wprost przy interpretowaniu prawa krajowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego i umorzenie postępowania w sprawie przed organem pierwszej instancji. Podtrzymując argumentację przedstawioną w odwołaniu zaskarżonej decyzji, zarzucił naruszenie następujących przepisów postępowania, które miało wpływ na treść wadliwego rozstrzygnięcia:
1/ art. 122 w związku z art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez nie ustalenie istotnych okoliczności dla sprawy tj.
a) ustalenia kiedy podatnik otrzymał faktury VAT dokumentujące dokonanie wewątrzwspólnotowego nabycia środków transportu (Volkswagen Transporter z 2001 roku, Volkswagen Transporter TD I z 2000 roku, Nissan Patrol 2,8 TDI z 1999 roku) w sytuacji, gdy wskazanie tej okoliczności miało wpływ na ustalenie momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług oraz powstania prawa podatnika do odliczenia od kwoty podatku należnego kwoty podatku naliczonego;
b) ustalenie kiedy została dokonana dostawa tych pojazdów w sytuacji, gdy wskazanie tej okoliczności miało wpływ na ustalenie momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług;
2/ naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:
a) art. 20 ust. 5 i 6 w związku z art. 5 ust. 1 i art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z póz. zm.) przez błędną wykładnię tych norm, a polegającą na przyjęciu, iż wystawienie faktury VAT kreuje powstanie obowiązku podatkowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów u jego nabywcy, nawet gdy faktura ta nie została doręczona oraz tego, że bez znaczenia dla powstania obowiązku podatkowego w podatku od towaru i usług jest fakt czy towar został dostarczony, gdy prawidłowe rozumienie tych przesądza, że przyspieszenie momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów jest uzależnione od otrzymania faktury VAT i od tego czy w konsekwencji dostawa ta została zrealizowana (od momentu otrzymania faktury VAT , co nie jest bez znaczenia, podatnik tak naprawdę ma prerogatywę do obniżenia podatku należnego o naliczony, a zgodnie z art. 17 dyrektywy VI prawo to powstaje z chwilą powstania obowiązku w tym podatku);
b) art. 86 ust. 1 i ust. 10 pkt. 2 oraz art. 106 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z póz. zm.) w związku z art. 18 (1) VI dyrektywy Rady Unii Europejskiej przez błędne stosowanie, a skutkujące pozbawienie podatnika prawa do odliczenia od podatku należnego podatku naliczonego, a doszło do tego wskutek uznania, iż prawo do odliczenia podatku naliczonego powstaje w chwili wystawienia faktury wewnętrznej w sytuacji, gdy prawo to jest uzależnione od otrzymania faktury źródłowej;
c) art. 109 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z póz. zm.) przez błędne zastosowanie tej normy w ustalonym stanie faktycznym, gdy w przedmiotowej sprawie wskutek złożenia deklaracji podatkowej nie doszło do zaniżenia zobowiązania podatkowego, a więc nie wystąpiła jedna z przesłanek stosowania sankcji w podatku VAT;
d) art. 17(1) VI dyrektywy Rady Unii Europejskiej przez błędne niezastosowanie tej normy, a błąd polegał na takiej interpretacji prawa krajowego, które doprowadziło do sytuacji, iż moment powstania prawa do zmniejszenia podatku należnego o podatek naliczony nie jest tożsamy momentem powstania obowiązku podatkowego w tym podatku (momentu powstania obowiązku podatkowego organy dopatrują się z chwilą wystawienia faktury źródłowej, a prawo do odliczenie przyznają z chwilą wystawienia faktury wewnętrznej, która może być wystawiona dopiero po otrzymaniu faktury źródłowej), gdy norma ta ma charakter bezwzględnie obowiązujący i winna być nawet stosowana w opozycji do postanowień prawa wewnętrznego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie , argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) stwierdzić należy, iż skarga jest uzasadniona.
Ze zgromadzonego w spawie materiału dowodowego wynika, iż 11 stycznia 2005 r. została wystawiona faktura dokumentująca nabycie samochodu Volkswagen Transporter. Skarżący do tej transakcji wystawił fakturę wewnętrzną w dniu 11 marca 2005 r.; a jej rozliczenia dokonał w deklaracji VAT-7 za miesiąc luty 2005 r. W lutym 2005 r. zostały wystawione dwie faktury dokumentujące zakup samochodu Volkswagen Transporter (faktura z dnia [...] lutego 2005 r.) i na zakup samochodu Nissan Patrol (faktura z dnia [...] lutego 2005 r.). W marcu 2005 r. nastąpił zakupu autobusu Mercedes-Benz Sprinter udokumentowany fakturą z dnia [...]marca 2005 r.
Wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Stanowi o tym art. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535).
Zgodnie z definicją określoną w art. 9 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy przez wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów rozumie się nabycie prawa do rozporządzenia jak właściciel towarami, które w wyniku dokonanej dostawy są wysyłane lub transportowane na terytorium państwa członkowskiego inne, niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego dostawy, nabywcę towarów lub na ich rzecz. Zasady dotyczące wewnątrzwspólnotowego nabycia stosuje się pod warunkiem, że nabywcą towarów jest podatnik podatku od towarów i usług lub podatnik od wartości dodanej, a nabywane towary mają służyć czynnościom wykonywanym przez niego jako podatnika.
W wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów obowiązek podatkowy powstaje 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru będącego przedmiotem wewnątrzwspólnotowego nabycia, a w przypadku gdy przed terminem, o którym mowa wyżej, to jest przed 15 dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru będącego przedmiotem wewnątrzwspólnotowego nabycia, podatnik podatku od wartości dodanej wystawił fakturę, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury (art. 20 ust. 5 i 6 ustawy o podatku od towarów i usług).
Powyższe oznacza to, iż data wystawienia faktury przez podatnika wartości dodanej stanowi moment powstania obowiązku podatkowego dla podatnika podatku od towarów i usług jedynie w sytuacji, gdy nastąpiła dostawa towaru. Błędne jest zatem stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, iż dla prawidłowego określenia momentu powstawania obowiązku podatkowego wystarczającym jest wykazanie w jakiej dacie nastąpiło wystawienie faktury . Należy natomiast podzielić pogląd skarżącego, iż dla określenia momentu powstania obowiązku podatkowego, o którym mowa w art. 20 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług niezbędne jest ustalenie, kiedy nastąpiła dostawa towaru oraz w jakiej dacie została wystawiona faktura.
Ustawa nie precyzuje tego, co należy uważać za moment dokonania dostawy, jednakże podzielić należy pogląd prezentowany w publikacji T. Michalika, VAT. Rok 2006, Wydawnictwo C.H.BECK 2006, str. 258 , iż jest to moment , w którym na nabywcę przechodzi prawo do rozporządzania rzeczą jak właściciel. Jeżeli więc strony umowy umówiły się w ten sposób, że towar jest stawiany do dyspozycji u sprzedawcy, z tą chwilą ryzyko, koszty transportu i wynagrodzenia przechodzą na nabywcę, a odebranie tego towaru przez nabywcę lub przez osobę działającą w imieniu i na rachunek tego nabywcy oznacza dokonanie dostawy. Jeżeli jednak towar dostarczany jest na warunkach , zgodnie z którymi dostawca ma obowiązek dostarczenia go do miejsca określonego przez nabywcę, wówczas dopiero dostarczenie towaru w miejsce wskazane będzie równoznaczne z dokonaniem dostawy (tak też A.Bartosiewicz, R.Kubacki VAT-Komentarz, Zakamycze 2004, str. 354-355, J. Zubrzycki, 2006 - Leksykon VAT, UNlMEX, Wrocław 2006 , tom I , str. 188).
Z akt sprawy wynika, iż organy podatkowe ustaliły jedynie daty wystawienia faktur przez podatnika od wartości dodanej, nie przeprowadziły natomiast postępowania dowodowego w zakresie określenia momentu dostawy towaru, bowiem błędnie założyły, iż przeprowadzenie postępowania dowodowego w tym zakresie jest zbędne. Powyższe prowadzi do wniosku, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez nie ustalenie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych.
Odnosząc się do naruszenia przepisu art. 86 ust. 1, ust. 10 pkt 2 i art. 106 ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług stwierdzić należało, iż i ten zarzut, w ocenie Sądu, jest zasadny.
Zdaniem organów podatkowych uwzględnieniu, pominiętej przez podatnika kwoty podatku naliczonego przy decyzyjnym rozliczeniu zobowiązania podatkowego za miesiące luty, marzec i maj 2004r., stoją na przeszkodzie: nie wystawienie faktur wewnętrznych oraz nie wykazanie w deklaracjach podatkowych za te miesiące podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez niemieckiego dostawcę.
Stosownie do art. 86 ust 1 ustawy o VAT, w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, podatku od towarów i usług przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Przepis art. 86 ust. 10 pkt 2 stanowi, iż prawo do obniżenia kwoty podatku należnego powstaje - gdy kwotę podatku naliczonego stanowi kwota podatku należnego od importu usług, kwota podatku należnego od dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca oraz kwota podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów - w rozliczeniu za okres;, w którym powstał obowiązek podatkowy w podatku należnym u nabywcy odpowiednio od importu usług lub wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów lub od dostawy towarów, dla której podatnikiem jest nabywca.
Z kolei art. 106 ust. 7 nakłada na podatnika obowiązek wystawiania faktur wewnętrznych przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów, dostawie towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca oraz imporcie usług .
Wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów powinno być udokumentowane fakturą wewnętrzną, lecz takie udokumentowanie lub jego brak nie mają decydującego znaczenia dla możliwości odliczenia podatku naliczonego z tytułu tego nabycia bowiem żaden przepis prawa nie uzależnia powstania i realizacji prawa do odliczenia podatku naliczonego od sporządzenia takiej faktury (por. A.Bartosiewicz, R.Kubacki VAT – Komentarz, Zakamycze 2004, str. 816, J. Zubrzycki, 2006 - Leksykon VAT, UNIMEX, Wrocław 2006 , tom I, str. 890)
Prawo do odliczenia podatku naliczonego jest podstawowym i fundamentalnym prawem podatnika, wynikającym z samej konstrukcji podatku od towarów i usług jako podatku od wartości dodanej oraz podstawową cechą tego podatku. Zapewnia neutralność podatku dla podatników, przy jednoczesnym faktycznym opodatkowaniu konsumpcji. W związku z tym prawo do odliczenia podatku naliczonego zapewniać ma, że podatek płacony przez podatnika, przy nabyciu towarów i usług wykorzystywanych w działalności opodatkowanej nie będzie stanowił dla niego faktycznego kosztu. Nie można zatem odbierać prawa do odliczenia podatku naliczonego tylko z powodu niespełnienia warunków formalnych, jakie prawo krajowe nakłada na podatników, jeśli tytko przyznanie prawa do odliczenia mieściłoby się w schemacie podatku VAT (por. A Bartosiewicz, R. Kubacki VAT - Komentarz, Zakamycze 2004, str. 765 i nast).
Oczywiście organ podatkowy nie może samodzielnie za podatnika realizować tego prawa zwiększając podatek naliczony z faktur, których podatnik nie uwzględnił w rozliczeniu za dany miesiąc.
Jednak, gdy podatnik w postępowaniu podatkowym wyraził wolę skorzystania z prawa odliczenia podatku naliczonego na podstawie faktur, które nie zostały skutecznie zakwestionowane, organ podatkowy dokonując rozliczenia tego podatku powinien uwzględnić także kwoty podatku naliczonego. Zgodnie z zasadą zaufania do organów podatkowych (art. 121 Ordynacji podatkowej) przy wydawaniu decyzji powinny one rozpatrywać okoliczności korzystne jak i niekorzystne dla podatnika ( por. wyrok NSA z 15 września 2006 r. , sygn. akt I FSK 10902/05/. Z akt podatkowych wynika, iż skarżący wolę odliczenia podatku naliczonego wyraził (k. 7, 13 akt podatkowych.).
W tych okolicznościach uznając, że zaskarżona decyzja została wydana naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także przepisów prawa materialnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec, jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło