VI SA/Wa 1517/06

WyrokWSA w Warszawie2006-12-08

Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Halina Emilia Święcicka, Andrzej Kuna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia została prawidłowo nałożona na wspólnika spółki cywilnej, jeśli przewóz miał charakter grzecznościowy i odbył się poza rozkładem jazdy, a drugi wspólnik posiadał zezwolenie?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy administracji dopuściły się naruszenia zasad procesowych, w szczególności zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Nie ustalono prawidłowo charakteru kontrolowanego przejazdu, który według zeznań świadków miał charakter grzecznościowy i odbył się poza rozkładem jazdy. Sąd wskazał również na konieczność rozważenia, czy na skarżącej jako wspólniku spółki cywilnej ciąży obowiązek posiadania odrębnego zezwolenia, gdy drugi wspólnik je posiada.
Stan faktyczny
W dniu kontroli stwierdzono wykonywanie transportu drogowego osób autobusem spółki cywilnej bez wymaganego zezwolenia, z naruszeniem warunków zezwolenia dotyczących godzin odjazdu i przyjazdu. Organ I instancji nałożył karę pieniężną na wspólników spółki. Po uchyleniu tej decyzji przez organ II instancji i ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji umorzył postępowanie wobec jednego wspólnika i nałożył karę 6.000 zł na drugiego wspólnika (skarżącą) za wykonywanie transportu bez zezwolenia. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca podnosiła, że przewóz miał charakter grzecznościowy i odbył się bez jej wiedzy, a zezwolenie posiadał drugi wspólnik.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego i stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Asesor WSA Andrzej Kuna Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w pkt. 2; 2. stwierdza, że uchylone decyzje opisane w pkt. 1 nie podlegają wykonaniu. Zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A. K. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] o nałożeniu na A.K. kary pieniężnej w wysokości 6.000 zł (pkt 2 decyzji) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzje obu organów zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne: W dniu [...] września 2005 r. przeprowadzono kontrolę autobusu marki [...] o nr rej. [...], należącego do E. P. i stwierdzono, że wykonywany jest transport drogowy bez wymaganego zezwolenia bowiem okazane zezwolenie nr [...] na wykonywanie transportu regularnego zostało wystawione dla jednego ze wspólników spółki cywilnej – E. P. oraz z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących godzin odjazdu i przyjazdu. Z kontroli sporządzono protokół nr [...], w którym zapisano, że kontrolowane przedsiębiorstwo to spółka cywilna, która powinna posiadać licencję wydaną na oboje wspólników. Kierowca M. S. podpisał protokół bez zastrzeżeń. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2005 r. nr [...] nałożył na E. P. i A. K. - wspólników spółki cywilnej U. karę pieniężną w łącznej wysokości 6.500 zł, na którą składała się kara pieniężna w wysokości 500 zł za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących godzin odjazdu i przyjazdu oraz kara pieniężna w wysokości 6.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia. Od powyższej decyzji złożono odwołanie. Po rozpatrzeniu odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. GITD stwierdził, iż została wymierzona kara pieniężna za dwa odrębne i wykluczające się wzajemnie naruszenia (brak zezwolenia oraz naruszenie warunków określonych w zezwoleniu). Wskazał, iż organ I instancji winien ustalić charakter kontrolowanego przewozu przy pomocy dowodu z zeznań kierowcy oraz pasażerów. Po wyłączeniu do odrębnego postępowania sprawy E. P. i A. K. w zakresie wykonywania transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących godzin odjazdu i przyjazdu, decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. umorzono postępowanie administracyjne w tym zakresie. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] postanowił: 1. umorzyć postępowanie wobec E. P. w zakresie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 6.000 zł za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia, 2. nałożyć na A. K. karę pieniężną - wspólnika spółki cywilnej U. karę pieniężną w wysokości 6.000 zł za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia. Od powyższej decyzji A. K. złożyła odwołanie w którym kwestionowała prawidłowość decyzji w odniesieniu do jej osoby. Podnosiła, iż kontrolowany przewóz był grzecznościowym, nieodpłatnym przewozem dokonanym przez kierowcę bez wiedzy i zgody wspólników spółki cywilnej. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego wydał w dniu [...] czerwca 2006 r. decyzję wskazaną na wstępie. W sentencji wskazał, iż utrzymuje zaskarżoną decyzję w całości w mocy ale z uzasadnienia wynika, iż przedmiotem rozpoznania i rozstrzygnięcia była sprawa w zakresie pkt 2 – nałożenia kary pieniężnej na odwołującą się. Organ uznał - powołując się na umowę spółki cywilnej, wpis do ewidencji działalności gospodarczej, zeznania świadków–pasażerów, kserokopię biletu, iż przewozy regularne osób są wykonywane również przez A. K. W chwili kontroli przedsiębiorca nie posiadał wymaganego zezwolenia. Wykonywanie transportu drogowego lub przewozów na potrzeby własne z naruszeniem obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej, o czym stanowi art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.). Konsekwencją tego rozwiązania jest przepis art. lp. 1.2.1 załącznika do tej ustawy, który sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 6.000 zł wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia. Skargę na ww. decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. K. Podnosiła, iż zaskarżona decyzja jest niezgodna ze stanem faktycznym oraz została wydana z naruszeniem zasad prawa. Wskazywała, iż posiadanie zezwolenia na wykonywanie regularnego przewozu osób przez wspólnika spółki cywilnej – E. P., jej ojca - uniemożliwia wydanie przez ten sam organ takiego samego zezwolenia. Podkreślała, iż do czasu zmiany ustawy o działalności gospodarczej spółka cywilna posiadała jedno wspólne zezwolenie. Załączyła pismo Urzędu Marszałkowskiego w K. z dnia [...] września 2005 r., w którym organ ten wskazał, iż zezwolenie wydaje się tylko jednej osobie fizycznej funkcjonującej w ramach spółki cywilnej. Ponowiła zarzut z odwołania o grzecznościowym, nieodpłatnym charakterze kontrolowanego przewozu. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie przywołując argumentację zawartą w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad skarga zasługuje na uwzględnienie. Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Została ona wyrażona w art. 7 k.p.a. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć. Jest zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić materiał dowodowy (art. 77 § 1) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a. W niniejszej sprawie organy dwóch instancji dopuściły się naruszenia tych reguł procesowych, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie ustalił prawidłowo charakteru kontrolowanego przejazdu. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, jako organ I instancji po uchyleniu przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego decyzji z dnia [...] października 2005 r., był związany ustaleniami dokonanymi przez organ odwoławczy, który wskazał, iż należy ustalić charakter kontrolowanego przewozu, tj. przewozu w dniu [...] września 2005 r. Wszyscy przesłuchiwani świadkowie zgodnie zeznali, iż za przedmiotowy kurs nie uiścili żadnej opłaty. Identyczną treść zawierają oświadczenia pasażerów złożone bezpośrednio po przeprowadzonej kontroli. Z przesłuchań świadków wynika wprawdzie, iż korzystają z usług transportowych regularnych świadczonych przez E. P. i A. K. wspólników spółki cywilnej ale wszyscy jednoznacznie wskazywali, iż przedmiotowy kurs był poza rozkładem jazdy. Zatem organ nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego. Skarżąca w całym postępowaniu administracyjnym podnosiła, iż przewóz miał charakter grzecznościowego przewozu osób, którego dokonał kierowca bez wiedzy pracodawcy. Ponownie rozpatrując sprawę organ winien ustalić charakter kontrolowanego przewozu, kontrola została przeprowadzona w odniesieniu do jednego przewozu w dniu [...] września 2005 r. ok. godz. 7,30 a nie całej działalności transportowej skarżącej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ rozważy również, czy na skarżącej - wspólniku spółki cywilnej ciąży obowiązek posiadania odrębnego zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych w sytuacji, gdy takie zezwolenie posiada drugi wspólnik mając na względzie dotychczasowe orzecznictwo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 461/06 i I VI SA/Wa 620/06 - nieprawomocne). Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji, w pkt 2 na zasadzie art. 152 powyższej ustawy, zaś o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło