III SO/Lu 9/06

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K.W. w przedmiocie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić K.W. przyznania prawa pomocy. K.W., pismem z dnia 7 listopada 2006 r. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w przyszłej sprawie o uchylenie decyzji Wojewody i wymeldowanie Z. i. d. S. z budynku [...] przy ul. D. w L., którego jest współwłaścicielem. Niniejsze pismo potraktowano jako pismo w sprawie przyznania wnoszącemu prawa pomocy. Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" wniosek taki składa się na urzędowym formularzu. K.W. wezwany do przedłożenia wypełnionego urzędowego formularza PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy, wniósł go w zakreślonym dla dokonania tej czynności procesowej terminie, zakreślając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego oświadczenia, które stanowi środek dowodowy, za pomocą którego wnoszący wykazuje zasadność wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, dlatego powinno ono zawierać dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach oraz o stanie rodzinnym wynika, iż wnioskodawca jest inwalidą I grupy niezdolnym do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Cierpi on na szereg schorzeń, które szczegółowo opisuje. Na leki wydaję około 240 zł, bez których nie może się obejść. Do czynszu mieszkaniowego, energii elektrycznej i gazu dokłada się 210 zł, a jego renta wynosi [...] zł. Po odjęciu wydatków niezależnych od niego na życie pozostaje mu około 225 zł. Wskazując na swój stan majątkowy wnioskodawca podał, iż należą do niego udziały w 1/12 nieruchomości tj. [...] m2. Z uwagi na to, iż w ocenie referendarza sądowego zawarte na urzędowym formularzu informacje nie były wystarczające co do prawidłowej oceny ponoszenia przez skarżącego kosztów postępowania wezwano skarżącego do nadesłania wyjaśnienia, w związku z podaną na urzędowym formularzu informacją, iż wnioskodawca "dokłada się" do czynszu, prądu i gazu kto jeszcze pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, biorąc pod uwagę, iż pod pojęciem prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego rozumieć należy przede wszystkim uczestniczenie członków rodziny w kosztach prowadzenia wspólnego gospodarstwa, a więc składanie się ich na zakup środków żywnościowych i prowadzenie tak zwanej wspólnej kuchni, wspólne pokrywanie kosztów związanych z używaniem (czynsz, energia elektryczna, gaz) i konserwacją mieszkania itp. W związku z tym należy podać wysokość i źródło dochodów tej osoby lub osób; wyjaśnienia, czy w związku z posiadaniem udziałów w 1/12 nieruchomości skarżący uzyskuje z tego tytułu jakiekolwiek dochody bądź ponosi koszty jej utrzymania. Jeżeli uzyskuje dochody lub ponosi koszty to w jakiej wysokości miesięcznie. Jeżeli nie osiąga dochodów to z jakich powodów oraz do wyjaśnienia, do kogo należy tytuł prawny do nieruchomości położonej w L., przy ul. W. [...] ( stanowiący adres do korespondencji wnioskodawcy - przypis własny). Z nadesłanych wyjaśnień wynika, iż wnioskodawca K.W. zamieszkuje w jednym mieszkaniu z R.W., który także jest inwalidą I grupy. Jego dochód z tytułu renty wynosi [...] zł. Wnioskodawca podkreślił, iż oboje oddzielnie dysponują swoimi dochodami. Wnioskodawca wyjaśnił, iż w związku z posiadaniem udziałów w nieruchomości nie uzyskuje dochodów, a płaci podatek od ww. nieruchomości. Tytuł prawny do mieszkania przy ul. W. należy do R.W.. Rozpoznając złożony wniosek referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie stwierdził co następuje: Złożony wniosek nie może zasługiwać na uwzględnienie z uwagi na brak ustawowych przesłanek do zastosowania wobec wnoszącego instytucji prawa pomocy. Dyspozycja art. 199 ppsa statuuje w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadę zgodnie, z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznacza to, że każda ze stron postępowania sądowoadministracyjnego, co do zasady ponosi koszty swojego udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym chyba, że przepis szczególny zwalnia ją od tego obowiązku. W przedmiotowej sprawie brak jest unormowania prawnego, które zwalniało by wnioskodawcę od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania. Sprawa, w której wnioskodawca zamierza wnieść do sądu skargę dotyczy uchylenia decyzji Wojewody w przedmiocie wymeldowania. Z uwagi na podany przez wnioskodawcę przedmiot postępowania opłata sądowa w tej sprawie stanowi wpis stały z zakresu ewidencji ludności i wynosi 100 zł stosownie do treści § 2 ust.3 pkt. 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Zakres przyznawanego prawa pomocy określa art. 245 ppsa, stanowiąc, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§3). Na stronie spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie Sądu (bądź referendarza sądowego) w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 20 września 2005 r., sygn. akt I FZ 429/05 - niepublikowane). K.W. wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w ww. przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 27 października 2005 r., sygn. akt I FZ 532/05 - niepublikowane). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu z drugiej strony jej możliwości finansowych. W ocenie referendarza sądowego uiszczenie przez wnioskodawcę wpisu sądowego od skargi, w której wpis sądowy wynosi 100 zł nie spowoduje braku możliwości zapewnienia jemu minimum warunków socjalnych. Odnosząc to na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż K.W. dysponuje majątkiem w postaci udziału w 1/12 nieruchomości o powierzchni [...] m2. Wnioskodawca nie wyjaśnił, mimo że był do tego wzywany z jakich powodów nie osiąga z tytułu posiadania tej nieruchomości dochodów. Natomiast dochody jego wspólnego gospodarstwa domowego, które tworzy z R.W. wynoszą łącznie [...] zł. Biorąc pod uwagę brak przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 2 ppsa w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak na wstępie.