II SA/Po 474/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2006 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia odrzucić skargę. /-/ B. Kamieńska Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 2006 r. – na skutek odwołania wniesionego przez P. A. – uchyliło decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] stycznia 2006 r. w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości wskutek wydania decyzji o warunkach zabudowy i na podstawie art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa umorzyło postępowanie I instancji, dochodząc do wniosku, iż w konkretnej sprawie brak podstaw do zastosowania art. 63 ust. 3 w związku z art. 36 ust. 4 i art. 37 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 712 ze zm.). Powyższa decyzja jest przedmiotem skargi wniesionej do Sądu Administracyjnego przez Gminę D. – z wnioskiem o uchylenie zaskarżonej decyzji względnie stwierdzenie jej nieważności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie skargi, stwierdzając, że w sytuacji, gdy przepisy prawa materialnego wyznaczają organowi jednostki samorządu terytorialnego rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 kpa, a więc przyznają organom właściwość do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, wyłączona zostaje możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego lub sądowoadministracyjnego. W myśl art. 39 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta została przyznana wyłączna kompetencja do wydawania decyzji należących do samorządu, własnych lub zleconych, w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej. Organy te, na mocy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym upoważnione zostały do ustalenia, w drodze decyzji, opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także ustaleniu warunków zabudowy. Tym samym w sprawach tych wskazane organy samorządu gminnego działają jako organy administracji publicznej, a więc jako właściwe do orzekania w sprawie indywidualnej, co wyłącza je z kręgu podmiotów upoważnionych do zaskarżenia decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego przedstawione w odpowiedzi na skargę, iż w rozpoznawanej sprawie gmina nie jest stroną, ponieważ obowiązujące prawo powierza jej organowi – Wójtowi Gminy D. kompetencję do rozstrzygania w I instancji w drodze decyzji o prawach i obowiązkach podmiotu pozostającego poza systemem organów administracji publicznej, należy uznać za trafne. Taki pogląd prawny wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwałach: z dnia 9 października 2000 r. sygn. OPK 14/00 (ONSA 2001, nr 1, poz. 17) i z dnia 19 maja 2003 r. sygn. OPS 1/03 (ONSA 2003, nr 4, poz. 115) oraz w wyroku z dnia 16 lutego 2005 r. sygn. OSK 1017/04. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w obecnym składzie ten pogląd podziela. Nie do przyjęcia jest bowiem stanowisko, że gmina może zajmować różną pozycję (raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania) w zależności od etapu załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w ostatnio powołanym wyroku z dnia 16 lutego 2005 r., rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczana przepisami prawa pozytywnego. Może być ona – jako osoba prawna – stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy kpa przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 kpa. Wtedy będzie on "bronił" interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Z tego względu powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego. Oczywiste jest, że w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w trybie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym gmina realizuje powierzone zadania o charakterze publicznym; nie tylko zresztą ustala przedmiotowe opłaty, ale i przyjmuje wpływy (dochody) z tego tytułu. Jednakże dbałość o interes publiczny nie może być identyfikowana z interesem prawnym na gruncie art. 28 kpa i art. 50 § 1 p.p.s.a. (patrz wyrok WSA w warszawie z dnia 9 listopada 2004 r., IV SA 4913/03, Lex nr 164515). Skoro uprawnienie do wniesienia skargi ma podmiot posiadający interes prawny, a skarżąca Gmina w niniejszej sprawie nie może wykazać się takim interesem – na zasadzie art. 50 § 1 i art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. /-/ B. Kamieńska DS