I SA/Po 1245/06

PostanowienieWSA w Poznaniu2006-12-05

Skład orzekający: Sędzia NSA Gabriela Gorzan

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o tymczasowe dopuszczenie pełnomocnika do udziału w sprawie na podstawie art. 44 PPSA, złożony w sytuacji braku pełnomocnictwa do wniesienia skargi, może być podstawą do wszczęcia postępowania sądowego?
Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, ponieważ pełnomocnik nie uzupełnił braku formalnego w postaci braku pełnomocnictwa procesowego, mimo wezwania. Wniosek o tymczasowe dopuszczenie do udziału w sprawie na podstawie art. 44 PPSA nie mógł zostać uwzględniony, gdyż przepis ten dotyczy czynności procesowych w toczącym się postępowaniu, a nie wszczęcia postępowania poprzez wniesienie skargi bez wymaganego umocowania. Skarga wniesiona bez pełnomocnictwa nie wywołuje skutków prawnych do czasu uzupełnienia braków formalnych.
Stan faktyczny
Radca prawny wniósł skargę w imieniu spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie podatku od towarów i usług, powołując się na pełnomocnictwo, lecz go nie dołączył. Sąd wezwał do uzupełnienia braku formalnego poprzez złożenie pełnomocnictwa i dokumentów wykazujących umocowanie do reprezentacji, a także do uiszczenia uzupełniającego wpisu. Pełnomocnik uzupełnił wpis i przedłożył dokumenty spółki, jednak nie złożył pełnomocnictwa, wnioskując o tymczasowe dopuszczenie go do udziału w sprawie na podstawie art. 31 § 2 i art. 44 PPSA z uwagi na wątpliwości co do umocowania.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono wpis od skargi po uprawomocnieniu się postanowienia.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Gabriela Gorzan po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2006r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] nr [...] .w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: 1. Odrzucić skargę. 2. Zwrócić wpis od skargi w kwocie [...] po uprawomocnieniu się niniejszego postanowienia na konto Kancelarii Radcy Prawnego, z którego wpis uiszczono. /-/ G.Gorzan Decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...]. doręczoną stronie w dniu 6 września 2006r. zaskarżył skargą z dnia 5 października 2006r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej w P. radca prawny M.Z. w imieniu [...] sp. z o.o. w Z., zachowując 30 -dniowy termin do złożenia skargi i powołując się na udzielone mu przez stronę pełnomocnictwo. Do skargi pełnomocnictwa nie dołączono. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego oraz dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (wyciąg z KRS, odpis umowy spółki), nadto do uiszczenia uzupełniającego wpisu od skargi doręczone zostało pełnomocnikowi strony w dniu 10 listopada 2006r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie w dniu 17 listopada 2006r. radca prawny M. Z. przedłożył odpis z KRS z dnia 14 listopada 2006r. (wg odpisu z KRS zarząd spółki jest dwuosobowy i w skład jego wchodzą: G. van der B.-prezes zarządu i J. van der B.- wiceprezes zarządu), umowę spółki z o.o. z dnia 4 kwietnia 2000r., protokół z nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników spółki z o.o., akt notarialny z dnia 2 lutego 2001 r.- zmiana siedziby spółki, protokół zwyczajnego zgromadzenia wspólników spółki z o.o. z dnia 2 marca 2006r.- zmiana zarządu spółki z zarządu dwuosobowego na zarząd jednoosobowy, poprzez odwołanie z zarządu G. van der B. i J. van den B. i powołanie na prezesa zarządu A. T. J. Z., zam. w H., będącego trzecim, oprócz dwojga powyżej wskazanych, wspólnikiem spółki. Uzupełniono też brak formalny skargi w postaci uiszczenia uzupełniającego wpisu, natomiast nie uzupełniono braku formalnego skargi przez złożenie pełnomocnictwa. Autor skargi radca prawny wniósł o tymczasowe dopuszczenie go jako pełnomocnika do udziału w czynnościach na podstawie art. 31 § 2 i art. 44 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że osoby, które są ujawnione na dzień 14 listopada 2006r. w Krajowym Rejestrze Sądowym jako członkowie zarządu spółki (J. van der B., G. van der B.), zostały odwołane i zachodzi wątpliwość co do tego, kto jest uprawniony do udzielenia pełnomocnictwa wyżej wymienionemu radcy prawnemu. Podkreślił przy tym, że Sąd nie dokonał zmian w Krajowym Rejestrze Sądowym z uwagi na niedochowanie braków formalnych przy przeprowadzeniu zwyczajnego walnego zgromadzenia. Podniósł nadto, że mimo braku zmian w KRS, Sąd Okręgowy w P. w postanowieniu wydanym w dniu ... września 2006r. w sprawie o sygn. [....] uznał, że uchwała o zmianach w zarządzie spółki [....] sp. z o.o. pozostaje nadal w obrocie prawnym i wywiera skutki prawne. Nie została bowiem ani zaskarżona ani zmieniona. Jak wskazał pełnomocnik, Sąd uznał w powyższej sprawie, i że członkowie zarządu spółki [...] zostali skutecznie odwołani, a na skutek braku wskazania właściwej reprezentacji strona mogłaby doznać uszczerbku w swoich prawach. Jednocześnie poinformował, że skierował do A. T. J. Z. pismo z dnia 17 listopada 2006r. z informacją o toczących się postępowaniach sądowych i konieczności udzielenia pełnomocnictwa, celem prawidłowego reprezentowania [...] sp. z o.o. jako strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Poza sporem w sprawie pozostaje, że skargę sporządził i wniósł do Sądu w imieniu spółki radca prawny M. Z., nie dołączając pełnomocnictwa, mimo powołania się w treści skargi na jego posiadanie. Zgodnie z art. 46 § 3 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej określonej P.p.s.a., jeżeli pismo wnosi pełnomocnik i przedtem nie złożył pełnomocnictwa, do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo. Z akt administracyjnych wynika, że w postępowaniu podatkowym przed organami celnymi obu instancji nie brał udziału w charakterze pełnomocnika spółki radca prawny M.Z. nie złożono też w tym postępowaniu pełnomocnictwa do reprezentowania spółki przez tego radcę prawnego. Niedopełnienie obowiązku przez wnoszącego skargę pełnomocnika dołączenia pełnomocnictwa stanowi podstawę do jego wezwania do uzupełnienia tego braku formalnego skargi przez złożenie pełnomocnictwa (art. 49 § 1, art. 46 § 3, art. 57 § 1 P.p.s.a.). Wezwanie kieruje się do osoby, która wnosi skargę, powołując się na udzielone jej pełnomocnictwo, natomiast skutkiem nieuzupełnienia braku formalnego skargi w wyznaczonym w wezwaniu terminie jest odrzucenie skargi (art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Dlatego też Sąd orzeka jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., skoro skutecznie doręczono pełnomocnikowi wezwanie do nadesłania pełnomocnictwa i mimo upływu terminu pełnomocnictwa nie przedłożono. Skutku powyższego nie mógł usunąć wniosek radcy prawnego o dopuszczenie go tymczasowo do udziału w sprawie na podstawie art. 44 i art. 31 § 2 P.p.s.a. Zgodnie bowiem z treścią art. 44 § 1 P.p.s.a., sąd może dopuścić tymczasowo do podjęcia naglącej czynności osobę niemogącą przedstawić pełnomocnictwa. Sąd wyznaczy równocześnie termin, w ciągu którego osoba działająca bez pełnomocnictwa powinna je złożyć albo przedstawić zatwierdzenie swojej czynności przez stronę. Jeżeli termin upłynął bezskutecznie, sąd pominie czynności procesowe tej osoby (art. 44 § 2). W ocenie Sądu, wobec treści przepisów art. 44 § 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma podstaw do tymczasowego dopuszczenia osoby niemogącej przedstawić pełnomocnictwa, z konsekwencjami wynikającymi z art. 44 § 2 tej ustawy, gdy skarga wniesiona przez pełnomocnika obarczona jest brakiem formalnym w postaci braku pełnomocnictwa. Przepis art. 44 odnosi się bowiem do czynności procesowych, a więc do trwającego postępowania sądowego. Wskazuje na to wprost zwrot "sąd pominie czynności procesowe tej osoby" użyty w art. 44 § 2 zdanie drugie. Nie ma zaś mowy o czynnościach procesowych, gdy postępowanie nie zostało skutecznie wszczęte. Pismo procesowe wywołuje skutki prawne od dnia wniesienia, ale dopiero po uzupełnieniu braków formalnych (art. 49 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Niezależnie od powyższego za czynność procesową naglącą można np. uznać udział w rozprawie (vide: Tadeusz Woś, Hanna Knysiak-Molczyk, Marta Romańska - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz", Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005r), nie zaś wniesienie skargi, które ma spowodować wszczęcie postępowania sądowego. W konsekwencji powyższego tymczasowe dopuszczenie pełnomocnika wiążące się z możliwością zatwierdzenia czynności przez stronę (art. 44 § 1 i 2 powyższej ustawy) nie może być stosowane zamiast lub obok wezwania pełnomocnika do uzupełnienia braku formalnego skargi, tj. do złożenia pełnomocnictwa. Takie stanowisko wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w postanowieniu z dnia 5 kwietnia 2004r., sygn. II SA/Wr 1225/01, publ. w ONSA i WSA 2004/3/53 i Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni je podziela. Natomiast argumentacja wniosku o niemożności w chwili obecnej przedłożenia pełnomocnictwa z powodu wątpliwości co do tego, kto uprawniony do reprezentacji spółki powinien go udzielić, przekonuje do wnioskowania, że radca prawny złożył skargę w imieniu spółki, nie będąc do tego umocowany. Z przedłożonego odpisu KRS na dzień 14 listopada 2006r., a więc po wniesieniu skargi, wynika, że w skład zarządu spółki z o.o. [...] wchodzą: G. van der B. oraz J. van der B., przy czym do reprezentowania spółki uprawniony jest każdy członek zarządu. Stosownie zaś do treści art. 17 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2001 r., Nr 17, poz. 209 ze zm.) domniemywa się, że dacie wpisane do Rejestru są prawdziwe. Domniemania tego nie obalono przedłożeniem uchwały zgromadzenia wspólników z dnia 2.03.2006r. o zmianie składu zarządu spółki, skoro jak wyjaśnił pełnomocnik w piśmie z dnia 17.11.2006r. uchwały tej nie uznał sąd rejestrowy za dającą podstawę do dokonania zmian w Krajowym Rejestrze Sądowym i odmówił dokonania w tym przedmiocie zmiany. Natomiast utraty osobowości prawnej przez spółkę, a więc zdolności sądowej (art. 25 § 1 P.p.s.a.) , jak również zdolności procesowej (art. 26 § 1 i art. 28 § 1 P.p.s.a.) wobec powyższego i treści wypisu z KRS nie można uznać za wykazaną, wobec czego nie ma podstaw do orzekania o tymczasowym dopuszczeniu strony do czynności w celu uzupełnienia braków w zakresie zdolności sądowej i procesowej spółki w oparciu o wskazany przez pełnomocnika przepis art. 31 § 2 P.p.s.a. Przepis ten zresztą nie dotyczy tymczasowego dopuszczenia do dokonania czynności procesowej przez pełnomocnika, a konkretnie wniesienia skargi, o co w istocie autorowi skargi chodzi, lecz uzupełnienia we wszczętym postępowaniu sądowoadministracyjnym braków w zakresie zdolności sądowej lub procesowej strony albo braków w składzie jej właściwych organów. Wskazują na to zwroty: "do czynności" (§ 2) oraz "sąd zniesie postępowanie w zakresie, w jakim jest ono dotknięte brakami" (§ 3). Orzeczenie o kosztach oparto na przepisie art. 232 § 1 pkt 1 lit. "a" P.p.s.a. /-/ G. Gorzan

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło