III SA/Kr 476/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie WSA Elżbieta Kremer AWSA Dorota Dąbek spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę Rady Gminy Igołomia – Wawrzeńczyce z dnia 5 kwietnia 2006 r. nr : XXXVII/300/2006 w przedmiocie rozwiązania Zespołu Szkół pod nazwą Gminne Centrum Edukacji z siedzibą w Igołomii oraz rozwiązania Zespołu Szkół pod nazwą Gminne Centrum Edukacji z siedzibą w Wawrzeńczycach I stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości , II orzeka , że opisana w pkt l uchwała nie może być wykonana. Zaskarżoną uchwałą z dnia 5 kwietnia 2006r. nr XXXVII/300/06 Rada Gminy w Igołomii - Wawrzeńczycach rozwiązała Zespół Szkół pod nazwą Gminne Centrum Edukacji z siedzibą w Igołomii oraz Zespół Szkół pod nazwą Gminne Centrum Edukacji z siedzibą w Wawrzeńczycach. Jako podstawę prawną powołano art. 18 ust. 2 pkt 9 litera h w związku z art. 7 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r., nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) oraz art. 62 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz.U. 2004r., nr 256, poz. 2572 z późn. zm.). Skarżący Wojewoda Małopolski wniósł o stwierdzenie nieważności tej uchwały w całości oraz orzeczenie, że do czasu uprawomocnienia się wyroku sądu uchwała nie podlega wykonaniu. W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżona uchwała wydana została z naruszeniem art. 62 ust. 5 ustawy o systemie oświaty, z którego wynika, że rozwiązanie zespołu szkół wymaga uzyskania zgody kuratora. Wątpliwości skarżącego budzi treść art. 89 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nakładającego 14-dniowy termin na zajęcie stanowiska przez inny organ, w przedmiotowej sprawie chodzi o termin na wyrażenie zgody w przedmiocie rozwiązania zespołu szkół przez kuratora. W niniejszej sprawie bowiem termin ten upłynął, a kurator wydał swoją negatywną opinię w sprawie rozwiązania zespołu szkół z przekroczeniem tego terminu. W ocenie skarżącego zasadne jest stanowisko, że upływ 14-dniowego terminu dla wypowiedzenia się przez kuratora nie oznacza utraty przez niego prawa do wyrażenia swego poglądu i pogląd kuratora jest wiążący dla rady gminy nawet wtedy, gdy podjęty został po upływie tego terminu. W odpowiedzi na skargę podniesiono, że przed podjęciem zaskarżonej uchwały Rada Gminy Igołomia-Wawrzeńczyce została poinformowana o negatywnym stanowisku Małopolskiego Kuratora Oświaty, lecz jak to wynika z protokołu sesji rady z dnia 5.04.2006r. postanowiła nie kierować się nim w swoim rozstrzygnięciu, uznając je za nie wiążące. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje : W ocenie Sądu wniesiona w niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona uchwała jest sprzeczna z prawem. W ocenie Sądu zasadne są powołane w skardze argumenty, że zaskarżona uchwała wydana została z naruszeniem zasad wynikających z art. 62 ust. 5 ustawy o systemie oświaty. Z przepisu tego wynika, że rozwiązanie zespołu szkół wymaga uzyskania zgody kuratora. Przepisy ustawy o systemie oświaty nie regulują szczegółowo procedury likwidacji zespołu szkół poza ogólna zasadą, że wymaga ona zgody kuratora i że nie stosuje się do niej zasad z art. 58 i 59 dotyczących likwidacji szkoły. Należy zatem uznać, że skoro z przepisów szczególnych nie wynika nic innego, do procedury rozwiązania zespołu szkół zastosowanie znajdą ogólne zasady przewidziane w art. 89 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Z przepisu tego wynika, że jeżeli prawo uzależnia ważność rozstrzygnięcia organu gminy od jego zatwierdzenia, uzgodnienia lub zaopiniowania przez inny organ, zajęcie stanowiska przez ten organ powinno nastąpić nie później niż w ciągu 14 dni od dnia doręczenia tego rozstrzygnięcia lub jego projektu. Z ust. zaś 2 tego przepisu wynika, że jeżeli ten organ nie zajmie stanowiska w sprawie, rozstrzygnięcie uważa się za przyjęte w brzmieniu przedłożonym przez gminę, z upływem wskazanego powyżej terminu 14 dni. Należy uznać, że zawarta w ustawie o samorządzie gminnym konstrukcja procedury podejmowania przez organ gminy rozstrzygnięcia w przypadkach, gdy prawo uzależnia je od zgody lub opinii innych organów (ich zatwierdzenia, zgody lub opinii) ma przede wszystkim na celu uregulowanie zasad postępowania w przypadku swoistej bezczynności tych organów, a więc przypadku, gdy w określonym w ustawie terminie (14 dni, a w przypadku określonym w ust. 1a terminie 30 dni) nie podejmują one współdziałania, to jest nie wyrażają zgody lub nie wydają opinii. Ustawodawca bowiem przewiduje, że w przypadku takiej bezczynności działania organów współdziałających, organy gminy mogą po upływie przewidzianego w ustawie terminu podjąć działania samodzielnie, a więc pominąć obowiązek owego współdziałania przyjmując, że organy współdziałające wyraziły swą zgodę lub pozytywną opinię. Regulacja ta zapewnia skuteczność działania organów samorządowych, które po upływie wskazanych terminów zwolnione są z obowiązku dalszego oczekiwania na odpowiedź organów współdziałających i mogą działać samodzielnie, z pominięciem organów współdziałających. W niniejszej sprawie sytuacja była jednak odmienna. Niespornym jest, że w zakreślonym w ustawie 14-dniowym terminie organ współdziałający czyli Małopolski Kurator Oświaty nie podjął swego rozstrzygnięcia w sprawie wyrażenia zgody na likwidację zespołu szkół. Niespornym jednakże równocześnie jest – potwierdzają to bowiem zarówno treść protokołu sesji rady, na której podjęto zaskarżoną uchwałę, jak i treść odpowiedzi na skargę, że Kurator wyraził swój brak zgody na likwidację zespołu szkół przed podjęciem przez radę gminy zaskarżonej uchwały. Odpowiedź ta (pismo z dnia 13.02.2006r.) została odczytana na sesji rady gminy przed podjęciem zaskarżonej uchwały. Należy zatem uznać, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z przypadkiem bezczynności, o którym mowa w cytowanych powyżej przepisach. Bezskutecznie wprawdzie upłynął wskazany w ustawie termin 14-dniowy, jednakże przed podjęciem zaskarżonej uchwały Kurator wyraził swój brak zgody na jej podjęcie. W niniejszej sprawie nie może zatem znaleźć zastosowania określony w ust. 2 skutek upływu terminu do wyrażenia zgody, albowiem skutek ten może być stosowany jedynie z przypadku milczenia organu współdziałającego w chwili podejmowania przez organy gminy rozstrzygnięcia, a nie w przypadku, gdy przed podjęciem przez organ gminy rozstrzygnięcia organ współdziałający jednak swoje obowiązki związane ze współdziałaniem wykonał. Należy zatem uznać, że ustawowy termin wskazany w art. 89 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru terminu zawitego, lecz ma jedynie charakter instrukcyjny, konstruując tylko domniemanie wyrażenia zgody czy dokonania zaopiniowania w tych przypadkach, gdy organ współdziałający milczał. Wydanie jednakże opinii, czy też odmówienie zgody przez organ współdziałający obala domniemanie pozytywnej opinii czy wyrażenia zgody. Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela w tym zakresie pogląd wyrażany w orzecznictwie, iż jest to termin tylko instrukcyjny, a jego przekroczenie nie powoduje braku możliwości wyrażenia opinii lub zgody, lecz tylko skutki określone w art. 89 ust. 2 u.a.g., wydanie zaś negatywnej opinii obala domniemanie z art. 89 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, że opinia jest pozytywna (por. wyrok NSA z dnia 15.02.2002r., I SA 1665/01, LEX nr 81764). Mając powyższe na uwadze uznać należy, że odmówienie przez Małopolskiego Kuratora Oświaty zgody na podjęcie uchwały o rozwiązaniu zespołów szkół, przekazane do wiadomości Rady Gminy przed podjęciem uchwały, obaliło domniemanie uzyskania wymaganej prawem zgody kuratora. Należy zatem uznać, że zaskarżona uchwała rady gminy w przedmiocie rozwiązania zespołu szkół podjęta została bez wymaganej przepisami prawa zgody kuratora oświaty. Zaskarżona uchwała podjęta zatem została z naruszeniem art. 62 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz.U. 2004r., nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) w związku z art. 89 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r., nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). W ocenie Sądu zatem zaskarżona uchwała jest sprzeczna z prawem w rozumieniu art. 91 ust. 1 cyt. powyżej ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym. Mając powyższe na uwadze, stwierdzono jej nieważność w całości, działając na podstawie art.147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270). Orzeczenie, że zaskarżona uchwała nie może być wykonywana, zapadło na podstawie art. 152 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.