II SA/Bk 558/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, asesor WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 listopada 2006 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą jej wydanie decyzję Starosty Powiatowego w M. z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] (nr [...]) oraz postanowienie Starosty Powiatowego w M. z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenia nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżącego K. P. kwotę 515 (pięćset piętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...] sierpnia 2005 r. Pan W. W. zwrócił się do Starosty M. z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na rozbudowę istniejącego budynku usługowego i nadbudowę kondygnacji mieszkalnej na działce oznaczonej numerem geodezyjnym [...], położonej w K. przy ul. R. [...]. Decyzją z dnia [...] września 2005 r., znak: [...], po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wydania pozwolenia na rozbudowę powyższej inwestycji, Starosta M. udzielił takiego pozwolenia Panu W. W. Odwołanie do Wojewody P. złożył Pan K. P. współwłaściciel sąsiedniej działki nr [...], który nie wyraził zgody na rozbudowę przedmiotowej inwestycji, zgodnie z projektem budowlanym, przedłożonym przez inwestora. Zdaniem Pana K. P. projektowany budynek ograniczy dostęp promieni słonecznych do pomieszczeń mieszkalnych budynku usytuowanego na działce nr [...]. Jednocześnie stwierdził, że stan techniczny istniejącego budynku nie pozwala na jego rozbudowę. Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r., znak: [...], Wojewoda P.uchylił w całości decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Starosta M. w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., znak: [...] udzielił Panu W. W. pozwolenia na rozbudowę istniejącego budynku usługowego i nadbudowę kondygnacji mieszkalnej na działce oznaczonej numerem geodezyjnym [...] położonej w K. przy ul. R. [...]. Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewody P. złożył Pan K. P., który kolejny raz nie wyraził zgody na realizację przedmiotowego obiektu, ponieważ, jego zdaniem wpłynie on niekorzystnie na sąsiednią nieruchomość nr [...] należącą do niego. W dniu [...] lutego 2006 r. Wojewoda P. w postępowaniu odwoławczym kolejny raz uchylił decyzję Starosty M. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, podejmując rozstrzygnięcie znak: [...] i wskazując szczegółowo w uzasadnieniu wszystkie kwestie niezbędne do wyjaśnienia i uzupełnienia, przed podjęciem decyzji, co do pozwolenia objętego wnioskiem. Po przeprowadzeniu ponownego postępowania administracyjnego, Starosta M. decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r., znak: [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił Panu W. W. pozwolenia na rozbudowę istniejącego budynku usługowego i nadbudowę kondygnacji mieszkalnej na działce oznaczonej numerem geodezyjnym [...], położonej w K. przy ul. R. [...], jednocześnie obszernie uzasadniając swe rozstrzygnięcie. Od rozstrzygnięcia z dnia [...] kwietnia 2006 r. organu I instancji odwołał się Pan K. P. właściciel sąsiedniej nieruchomości, który po raz kolejny nie wyraził zgody na realizację przedmiotowego obiektu, zgodnie z przedłożonym przez inwestora projektem budowlanym. Jednocześnie skarżący ponownie podniósł, iż realizacja przedmiotowej inwestycji ograniczy dostęp promieni słonecznych do budynku mieszkalnego usytuowanego na sąsiedniej działce nr [...], a także wpłynie negatywnie na stan techniczny jego budynku oraz jego działki. Ponadto zdaniem skarżącego decyzja Starosty M. zawiera nieprawdziwe informacje dotyczące utwardzenia jego nieruchomości. Jednocześnie odwołujący się wniósł, aby projektowany budynek miał w pasie przyległym do granicy działki wymiar równoległy do tej granicy nie większy niż szerokość budynku istniejącego na sąsiedniej działce, natomiast pozostała część projektowanej rozbudowy usytuowana była w odległości 4 m od granicy z nieruchomością nr [...]. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Wojewoda P. decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty M. z dnia [...] kwietnia 2006 r. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ odwoławczy stwierdził, że analiza przedłożonego materiału dowodowego wykazała, że inwestor wywiązał się z obowiązku określonego w art. 33 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, tj. wraz z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji, przedłożył komplet wymaganych dokumentów, ostateczną decyzję Burmistrza K. z dnia [...] października 2004 r. znak: [...] o ustaleniu warunków zabudowy, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, oświadczenia gestorów sieci: o warunkach przyłączenia projektowanego obiektu do sieci kanalizacyjnej oraz o zapewnieniu dostaw energii elektrycznej, opinię Zespołu Uzgadniania Dokumentacji Projektowej w Starostwie Powiatowym w M., pozytywną opinię P. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lipca 2005 r. znak: [...] w sprawie uzgodnienia projektu koncepcyjnego elewacji w pierzei Rynku w K., ekspertyzę techniczną stanu istniejącego, opracowaną przez projektanta w specjalności konstrukcyjno - budowlanej pod kątem możliwości rozbudowy przedmiotowego obiektu oraz projekt budowlany wykonany zgodnie z wymogami art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, przez uprawnioną osobę, wpisaną na listę członków właściwej izby zawodowej. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r., znak: [...], po uzyskaniu zgody Ministra Infrastruktury, Starosta M. udzielił także inwestorowi zgody na odstępstwo od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ II instancji podkreślił również, że prowadząc postępowanie o wydanie pozwolenia na rozbudowę przedmiotowego obiektu, wezwano właściciela działki bezpośrednio sąsiadującej z przedmiotową inwestycją do przedstawienia konkretnych zamiarów inwestycyjnych, które zamierza na swojej działce realizować, a następnie dokonano, w świetle obowiązujących przepisów techniczno - budowlanych, w szczególności § 13 i 60 warunków technicznych, wnikliwej oceny skutków związanych z rozbudową przedmiotowego budynku. Jednocześnie z przedstawionej przez projektanta "linijki słońca" wynika, że cień rzucony przez projektowany obiekt nie będzie powodował zacieniania pomieszczeń mieszkalnych w budynku należącym do właściciela sąsiednich nieruchomości. W decyzji stwierdzono także, że zgodnie z art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego, dokumentacja budowlana zawiera oświadczenia projektantów, że projekt budowlany rozbudowy istniejącego budynku usługowego i nadbudowy kondygnacji mieszkalnej na działce oznaczonej numerem geodezyjnym [...], położonej w K. przy ul. R. [...] wykonano zgodnie z obowiązującymi przepisami, normami oraz zasadami wiedzy technicznej. Przedmiotowa dokumentacja budowlana została pozytywnie zaopiniowana przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, rzeczoznawcę do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy oraz rzeczoznawcę do spraw sanitarno-higienicznych. Spełnione zostały również warunki określone w art. 20 ust. 1 pkt 1b ustawy Prawo budowlane. Projektant opracował informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia do projektu przedmiotowej inwestycji. Projekt budowlany przedmiotowej inwestycji został natomiast opracowany przez uprawnionych projektantów, co wypełnia ustalenia art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Ponadto organy I i II instancji rozpatrzyły sprzeciw odwołującego się pod kątem spełnienia wymogów art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane. Wnikliwa analiza materiału dowodowego wykazała również, iż w przedmiotowej sprawie nie zostały naruszone ustalenia art. 10 § 1 Kpa. Organ I instancji zgodnie z tym przepisem zapewnił wszystkim stronom czynny udział w każdym stadium postępowania administracyjnego, a przed wydaniem decyzji umożliwił wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co wykazują akta sprawy. Odnosząc się do zarzutu odwołującego się, iż decyzja zawiera nieprawdziwe informacje dotyczące utwardzenia terenu jego nieruchomości organ odwoławczy wyjaśnił, iż informację, że powierzchnia działki nr [...] od strony zaplecza budynku jest utwardzona została zawarta w protokole spisanym w trakcie przeprowadzonej przez organ I instancji wizji lokalnej w terenie, podpisanym również przez skarżącego, bez uwag w tym zakresie. Podsumowując stanowisko w sprawie Wojewoda P. stwierdził, iż w sytuacji, gdy przedłożony projekt budowlany spełnia wymogi obowiązujących przepisów, zgodnie z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie miał prawnych podstaw do odmowy wydania decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji. W związku z tym należy uznać, że zaprojektowano ją w sposób nie naruszający interesu skarżących oraz przepisu art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego. Z powyższą decyzją Wojewody P. z dnia [...] lipca 2006 r. nie zgodził się Pan K. P. i złożył do tut. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, wnosząc o "unieważnienie wymienionej decyzji". W uzasadnieniu skarżący podniósł, że nie wyraża zgody na budowę budynku po granicy w głąb jego działki Nr [...] i działki Nr [...] - za dotychczas istniejącymi budynkami, ponieważ nowoprojektowany budynek zacieni działkę i spowoduje pogorszenie nasłonecznienia jego nieruchomości. Ponadto w ocenie skarżącego uzasadnienie decyzji organu odwoławczego zawiera nieprawdziwe i fałszywe informacje, gdyż nie został poinformowany jako strona przez Starostwo Powiatowe w M. o prowadzeniu postępowania i wydaniu postanowienia z dnia [...] 08.2005 roku w sprawie udzielenia zgody na budowę budynku po granicy. Nie został, więc tu zachowany przepis art. 10 kpa. Skarżący wskazał także, iż jego działka od strony Pana W. nie jest utwardzona, lecz zarośnięta trawą, co wielokrotnie było wyjaśniane i w Starostwie Powiatowym i w Urzędzie Wojewódzkim. Pan K. P. podniósł, że nie poinformowano go, iż ma przedstawić analizę przesłaniania działki. Projektowana rozbudowa ograniczy również "wolność" zabudowy jego posesji biorąc pod uwagę przepisy przeciwpożarowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zatem zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W niniejszej sprawie Sąd stwierdza, że nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy. Na wstępie Sąd pragnie zwrócić uwagę, iż przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126, z późn. zm.) szczegółowo określają jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę (art. 32, art. 33, art. 34 i art. 35 ust. 1 cytowanej ustawy). Poza sporem pozostaje fakt zgromadzenia przez inwestora dokumentacji uprawniającej do złożenia takiego wniosku. Budzi jednakże wątpliwości postępowanie organów w zakresie ustalenia wpływu projektowanej inwestycji na nasłonecznienie budynku położonego na działce nr [...], której współwłaścicielem jest skarżący, w kontekście unormowania zawartego w art. 5 ust.1 pkt 9 ustawy – Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Projektowanie inwestycji budowlanej musi zatem uwzględniać powyższe postulaty. Uzasadnionym interesem osób trzecich będzie natomiast m.in. dopływ światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Celem zapewnienia spełnienia wymagań określonych m.in. w przywołanym przepisie art. 5 ust.1 pkt 9 ustawy – Prawo budowlane, w rozporządzeniu wykonawczym wydanym przez Ministra Infrastruktury na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 przywołanej ustawy – Prawo budowlane, uregulowano m.in. kwestie związane z odległościami między budynkami ze względu na zacienienie (por. § 56-60 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, Dz.U. Nr 75, poz.690 ze zm.). Organ odwoławczy stwierdził w skarżonej decyzji, że w świetle obowiązujących przepisów techniczno - budowlanych, w szczególności § 13 i 60 cytowanego rozporządzenia, dokonano wnikliwej oceny skutków związanych z rozbudową przedmiotowego budynku. Z przedstawionej przez projektanta "linijki słońca" wynika natomiast, że cień rzucony przez projektowany obiekt nie będzie powodował zacieniania pomieszczeń mieszkalnych w budynku należącym do właściciela sąsiednich nieruchomości. Sąd zwraca jednakże uwagę, że ustaleń takich dokonano bez uwzględnienia ewentualnej zmiany koncepcji przeznaczenia budynku skarżącego. Podnieść trzeba, że w piśmie z dnia [...] marca 2006 r., Pan K. P. poinformował, że istniejący w jego budynku sklep jest usytuowany tymczasowo i ze względu na powiększanie się rodziny pomieszczenia sklepowe zostaną zamienione na pomieszczenia mieszkalne. Zatem pismo skarżącego sygnalizuje realną możliwość przekształcenia tego budynku wyłącznie na cele mieszkaniowe. Organy winny wziąć pod uwagę ową okoliczność i dokonać analizy wpływu projektowanego budynku na nasłonecznienie pomieszczeń znajdujących się w budynku skarżącego, tymczasowo przeznaczonych na prowadzenie działalności gospodarczej, a docelowo przeznaczonych na potrzeby mieszkaniowe. Tym bardziej, że budynek położony na działce nr [...], jest budynkiem mieszkalnym i istnieje realne zagrożenie, że nie będzie dostatecznie oświetlony światłem naturalnym. Trzeba przy tym podkreślić, że pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi powinno mieć zapewnione oświetlenie dzienne, dostosowane do jego przeznaczenia, kształtu i wielkości, z uwzględnieniem warunków określonych w § 13 oraz w ogólnych przepisach bezpieczeństwa i higieny pracy (§ 57 cytowanego wyżej rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). Dopiero tak przeprowadzona analiza pozwoli na usunięcie wszelkich wątpliwości, co do wpływu planowanej przez inwestora inwestycji na oświetlenie budynku skarżącego. Nie bez znaczenia jest również ustalenie wpływu planowanej inwestycji (budynek inwestora w części nie sprzężonej z budynkiem skarżącego stanowić będzie de facto mur o długości 7,5 m i wysokości 5,5 m) na zaciemnienie działki nr [...]. Strona podnosiła w skardze, że działka od strony Pana W. nie jest utwardzona, lecz zarośnięta trawą. Organy w sposób nie budzący wątpliwości nie wyjaśniły tej okoliczności, zwłaszcza, że przeznaczenie tego "terenu" na ewentualne uprawy (trawa, krzewy, inne rośliny itp.), nie pozostanie bez wpływu na zakres ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust.1 pkt 9 ustawy – Prawo budowlane. Na uwagę zasługuje fakt, iż w wyżej powołanym piśmie z dnia [...] marca 2006 r., skarżący wyjaśniał organowi, że istniejące miejsca zielone na jego działce, usytuowane od strony Pana W., zasłoni dostęp światła słonecznego na jego działce. Podsumowując, organy nie rozpatrzyły wyczerpującą wszystkich aspektów niniejszej sprawy. W myśl art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 ze zm.), w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konkretyzację zasady wyrażonej w tym uregulowaniu zawiera przepis art. art. 77 § 1 Kpa, statuujący zasadę prawdy obiektywnej (organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy). Mając na uwadze powyższe spostrzeżenia, organy uchybiły powyższym unormowaniom, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę organy winny uwzględnić wyrażoną w niniejszym wyroku ocenę prawną. Końcowo, odnosząc się do zarzutu skargi naruszenia art. 10 Kpa, Sąd stwierdza, że jest on nieuzasadniony. Organ nie miał obowiązku informowania skarżącego o wystąpieniu do ministra z wnioskiem o uzyskanie upoważnienia do wyrażenia zgody na dokonanie odstępstw od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Udzielone pozwolenie na odstępstwo podlega natomiast zaskarżeniu łącznie z decyzją o pozwoleniu na budowę, co też strona uczyniła. W tym stanie rzeczy zatem skarżoną decyzję i poprzedzającą jej wydanie decyzję organu pierwszej instancji, jak też postanowienie Starosty Powiatowego w M. z dnia [...] lipca 2005 r. należało uchylić, orzekając w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Orzeczenie o niepodleganiu wykonaniu uchylonego postanowienia, Sąd oparł o przepis art. 152 cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania orzeczono natomiast stosownie do treści art. 200 w zw. z art. 205 § 1 tejże ustawy.