II SA/Po 352/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant Sekretarz sądowy Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2006r. przy udziale sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Wojewody z dnia [...] marca 2006r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego o d d a l a s k a r g ę /-/E. Podrazik /-/J. Szaniecka /-/E. Brychcy Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] sierpnia 1995 r. na podstawie art. 28, art. 32 ust. 1 i 4 oraz art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414) zatwierdził projekt budowlany i udzielił S. S. pozwolenia na budowę polegającą na ustawieniu tymczasowego obiektu budowlanego – planszy reklamowej o wymiarach 500x250 cm na działce położonej w P. przy ul. [...]. Jednocześnie ustalono, że decyzja ma charakter tymczasowy, a pozwolenia na realizację (funkcjonowanie) obiektu ważne jest do 31 grudnia 1998 r. W dniu [...] września 2001 r. Prezydent Miasta P. wystawił przeciwko S. S. tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący wykonanie obowiązku niepieniężnego - rozbiórki przedmiotowego obiektu. Prezydent Miasta P. postanowieniem z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...], na podstawie art. 17 § 1 i art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 1991 r. nr 36 poz. 161 ze zm.) – wobec zarzutu dłużnika S. S., że obowiązek wynikający z decyzji z dnia [...].08.1995 r. został wykonany – oświadczył, że obowiązek ten nie został wykonany. Wojewoda , po rozpoznaniu zażalenia S. S., postanowieniem z [...] stycznia 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, iż podczas oględzin w dniu [...] stycznia 2003 r. ustalono, że pewne składniki nośnika przeznaczonego do rozbiórki nie zostały usunięte, a mianowicie: 1. plansza na reklamy, prostopadła do budynku od strony południowej, 2. słup od wspornika zamocowanego w murze do górnej krawędzi planszy (słup od strony budynku) i fundament tego słupa, 3. słup od strony płotu, w całości wraz z fundamentem. Zdaniem organu, aby organ egzekucyjny mógł stwierdzić wykonanie rozbiórki i usunięcie nośnika reklam musiałyby ulec rozbiórce wszystkie elementy składowe nośnika. Część starych elementów wykorzystano do budowy nowego nośnika. Na postanowienie powyższe S. S. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu, zarzucając, że elementy nośnika reklam są nową konstrukcją, bowiem dokonał nowego zgłoszenia planszy reklamowej. Uznając ustalenia organów administracji za wadliwe żądał uchylenia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 września 2005 r. w sprawie II SA/Po 2212/03 oddalił skargę S. S. na postanowienie z dnia [...] stycznia 2003 r. W wyroku powyższym Sąd stwierdził, iż skarżący sam przyznaje, że nie dokonał rozbiórki wszystkich elementów nośnika, wykonanie części obowiązków niepieniężnych nie odpowiada pojęciu "wykonanie obowiązku" rozbiórki, poza istotą rozpoznawanej sprawy pozostają kwestie oceny prawidłowości zgłoszenia posadowienia nowego nośnika reklamowego przez skarżącego, wykorzystania części elementów starego nośnika do budowy nośnika, gdyż przedmiotem kontroli Sądu było wyłącznie wyrażenie stanowiska przez wierzyciela, który w związku ze stwierdzeniem dłużnika, iż obowiązek wykonał, zaprzeczył temu twierdzeniu. W dniu [...] października 2005 r. S. S. złożył do Prezydenta Miasta P. pismo, w którym zawiadomił o wykonaniu obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] sierpnia 1995 r. i wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Prezydent Miasta P. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r. na podstawie art. 59 § 3 w zw. z § 1 pkt 1 oraz art. 17 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], dotyczącego obowiązku niepieniężnego – rozebrania nośnika reklamowego usytuowanego prostopadle do budynku przy ul. [...] w P.. W uzasadnieniu wskazano,. że w dniu [...] listopada 2005 r. organ dokonał oględzin nieruchomości przy ulicy [...] w P.. Sporządzono fotografie oraz dokonano pomiarów niektórych elementów konstrukcyjnych. S. S. utrzymuje, że istniejący nośnik reklamowy jest zgodny ze zgłoszeniem, którego dokonał w dniu [...] marca 2002 r. W zgłoszeniu tym zobowiązany zgłosił zamiar wykonania instalacji reklamowej, dwuplanszowej zamocowanej do budynku i do konstrukcji ogrodzenia (pionowy dwuteownik połączony z kotwami w murze – część nośna zamontowana do budynku). Ze szkicu załączonego do zgłoszenia wynika, że konstrukcja opiera się na słupie. Na podstawie przeprowadzonych w dniu [...] listopada 2005 r. oględzin organ stwierdził, że plansze oparto na ogrodzeniu (zgłoszonym w dniu [...] grudnia 2003 r.), odbywa się to poprzez dwa pionowe wsporniki połączone poziomym dwuteownikiem, a więc odmiennie niż wskazano w zgłoszeniu. Plansze reklamowe przymocowane są do konstrukcji wzmacniającej – wsporników do posadowienia plansz, które nie zostały objęte zgłoszeniem z dnia [...] marca 2002 r. Sposób zamontowania plansz do budynku także różni się od się od wskazanego na szkicu dołączonym do zgłoszenia z dnia [...] marca 2002 r., gdyż obecnie pionowy dwuteownik łączący kotwy do ściany budynku znajduje się po wewnętrznej stronie planszy reklamowej, a ze zgłoszenia wynika, że powinien znajdować się po jej zewnętrznej stronie (z przodu planszy). Organ podkreślił nadto, że w dniu [...] marca 2002 r. w związku ze zgłoszeniem S. S. złożonym w dniu [...] marca 2002 r. dotyczącym zamiaru wykonania instalacji reklamowej na terenie nieruchomości przy ul. [...] w P. dokonano wizji przedmiotowej nieruchomości. Ze zgromadzonego podczas wizji materiałów dowodowych wynika, że pomimo tego, że zgłoszenia wykonania robót budowlanych właściwemu organowi dokonuje się przed zamiarem wykonania tych robót, instalacja reklamowa objęta tym zgłoszeniem z dnia [...] marca 2002 r. istniała w dniu [...] marca 2002 r. Organ stwierdził, że S. S. nie dokonał rozbiórki nośnika reklamowego usytuowanego prostopadle do budynku przy ul. [...] w P. na podstawie tymczasowej decyzji pozwolenia na budowę z dnia [...] sierpnia 1995 r. ważnej do dnia 31 grudnia 1998 r., gdyż instalacja nadal istnieje. Przebudowa nośnika do obecnego kształtu, której dokonał S. S. nie była poparta decyzją właściwego organu. W zażaleniu na powyższe postanowienie S. S. podniósł, że postanowienie zostało wydane po terminie, a twierdzenie, iż nadal istnieje nośnik reklamowy zbudowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] sierpnia 1995 r. jest bezpodstawne. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r. utrzymał postanowienie Prezydenta z dnia [...] grudnia 2006 r. w mocy. W uzasadnieniu wskazano, że rozbiórka nośnika reklam była fikcją. Zgłoszenie nie mogło rodzić skutków prawnych przed wykonaniem obowiązku usunięcia istniejącego nośnika posadowionego na podstawie decyzji z dnia 1995 r. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył S. S., który wniósł o uchylenie postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta P. z dnia [...] grudnia 2005 r. oraz o umorzenie postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wskazał, że Wojewoda nie rozpoznał zarzutów zażalenia i wydał zaskarżone postanowienie po terminie do rozpatrzenia zażalenia. Postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] zostało umorzone postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...].11.2005 r. Kontynuowanie prawomocnie umorzonego postępowania egzekucyjnego jest bezprawiem W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Stosownie do treści art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954) postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek wygasł (w tym jeżeli został wykonany po wszczęciu postępowania egzekucyjnego). W niniejszej sprawie kwestią podstawową było zatem ustalenie, czy obowiązek niepieniężny rozbiórki nośnika reklamowego wybudowanego pierwotnie na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...].08.1995 r. został przez zobowiązanego S. S. wykonany. W tym zakresie wnioski zawarte w uzasadnieniu organów obu instancji sprowadzające się do twierdzenia, iż S. S. nie wykonał przedmiotowej rozbiórki, należało w pełni podzielić. Rozważania w tym zakresie należy jednak rozpocząć od stwierdzenia, iż – zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 15 września 2005 r. wiązały w niniejszej sprawie zarówno organ, jak i Sąd. Podnieść należy, iż skoro w wyroku tym ustalono, iż do stycznia 2003 r. nie dokonano rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego, to w niniejszej sprawie Sąd jest twierdzeniem tym związany. Zarówno powyższa konstatacja, jak i zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy, w szczególności materiał fotograficzny, pozwala na ustalenie następującej sekwencji wydarzeń: 1. Reklama posadowiona na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] 08.1995 r. pierwotnie usytuowana była na dwóch słupach stalowych, na których prostopadle do ściany budynku umocowano planszę dwustronną, nad konstrukcją tą znajdował się daszek, plansza jednym bokiem dochodziła do ściany budynku, jednak nie była do niej mocowana, dolna krawędź planszy znajdowała się na wysokości górnej framugi okna I kondygnacji, górna krawędź planszy znajdowała się nieco poniżej górnej framugi okna następnej kondygnacji; poszycie planszy było wykonane ze sklejki. 2. Jak wynika ze zdjęć wykonanych w dniu [...] marca 2002 r. na tę datę plansza reklamowa zamontowana była z jednej strony na murze domu (a nie na słupie), a z drugiej – na jednym słupie stalowym, daszek został zdemontowany pozostawiając widoczny ślad na murze budynku, plansza usytuowana była prostopadle do ściany budynku, na identycznej wysokości i w identycznym położeniu względem okien budynku, jak to opisano powyżej, plansza miała takie same wymiary jak plansza na zdjęciach nr 4 i nr 3 złożonych przez skarżącego na rozprawie, obrazujących wygląd nośnika z roku 1998, nadto na słupie od strony ulicy pod kątem około 60° montowana była druga plansza reklamowa, która od strony północnej przylegała do ściany budynku. 3. Na dzień [...] listopada 2002 r. nie zaszły zmiany w stanie przedmiotowego nośnika reklamowego, dokończono jedynie montaż drugiej planszy usytuowanej pod kątem 60o do ściany budynku. 4. W dniu [...] stycznia 2003 r. sytuacja przedstawiała się jak wyżej. Jak wskazano w protokole oględzin z tej daty "nośnik reklamowy usytuowany prostopadle do budynku (...) nadal stoi; jest on zamontowany od strony ulicy na słupie zabetonowanym w podłoże. Od strony budynku jest on oparty na wsporniku wychodzącym z muru budynku. Nad nośnikiem na ścianie jest ślad po zdemontowanym daszku kryjącym niegdyś omawianą planszę od góry. Od strony północnej zamocowana została druga – następna plansza reklamowa. Jest ona od ulicy zamontowana na tym samym słupie, a od strony budynku – na murze budynku. Plansza ta zamocowana jest w ten sposób, że nie jest ona prostopadła do budynku, tylko od jego strony plansze są rozsunięte". 5. Natomiast jak wynika z protokołu oględzin dokonanych w dniu [...] listopada 2005 r. oraz zdjęć przedłożonych przez skarżącego w toku postępowania przed Sądem, na dzień wydawania decyzji przez organ I instancji plansza reklamowa była nieco wyższa, zasłaniała pozostały na murze obrys po zdemontowanym daszku, jej górna krawędź znajdowała się na wysokości górnej framugi okna następnej kondygnacji, samo usytuowanie planszy na względem ściany budynku (kąt i wysokość) nie uległo zmianie. Brak słupa, na którym – od strony ulicy umocowana była reklama – zamiast niego reklama została zamocowana na ogrodzeniu murowanym (które zostało wybudowane w okresie od września do grudnia 2004 r.). Wyżej opisany stan nośnika reklamowego w poszczególnych datach wskazuje na dokonywanie przez skarżącego szeregu zmiany w obiekcie, przy czym zmiany te dotyczyły wybranych, poszczególnych elementów nośnika, a wprowadzane były incydentalnie na przestrzeni kilku lat. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego i opisanego procesu zmian w stanie nośnika brak uzasadnionych podstaw do twierdzenia, by istniejący aktualnie nośnik powstał w oparciu o zgłoszenie dokonane przez skarżącego w dniu [...].03.2002 r., po uprzedniej likwidacji pierwotnego nośnika. W zgłoszeniu z dnia [...].03.2002 r. skarżący zadeklarował rozpoczęcie robót na dzień [...].04.2002 r. Jednakże stan konstrukcji nośnika na dzień [...].03.2002 r. (5 dni po zgłoszeniu) uznać należy za kompletny, na planszy prostopadłej do ściany budynku znajdowała się reklama firmy "A", konstrukcja drugiej planszy (usytuowanej pod kątem około 60° do ściany budynku) była zamontowana do elementów nośnych i trwał montaż reklamy o treści "B". Natomiast w okresie od [...].03.2002 r. do [...].11.2002 r. w stanie przedmiotowego nośnika reklamowego nie dokonano żadnych zmian, za wyjątkiem dokończenia układania reklamy o treści "B " na wymienionej planszy. Powyższa sekwencja wydarzeń, jak i porównanie obecnego stanu obiektu ze stanem wynikającym z decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] sierpnia 1995 r. muszą prowadzić do wniosku, iż zobowiązany nie wykonał ciążącego na nim obowiązku rozbiórki nośnika reklamowego. Pojęcie rozbiórki związane jest z działaniami (pracami) mającymi na celu definitywną likwidację obiektu budowlanego (zakończeniem jego bytu fizycznego) – (por. Prawo budowlane – Komentarz pod red. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2006, s. 57). W pojęciu rozbiórki nie mieści się natomiast czasowe, przejściowe zdemontowanie elementów obiektu budowlanego związane z przebudową, rozbudową czy modernizacją obiektu. W niniejszej sprawie należało uznać, iż w odniesieniu do przedmiotowego obiektu budowlanego nigdy nie dokonano jego całkowitej, pełnej likwidacji, tj. rozbiórki w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane. Plansza reklamowa, która stanowi podstawową część nośnika reklamowego - mając na uwadze funkcję tego typu obiektu - w dalszym ciągu istnieje. Skoro bowiem na przedmiotowym budynku w tym samym miejscu w dalszym ciągu znajduje się plansza reklamowa, to fakt, iż ma ona nieco inne wymiary (większe) i inne poszycie niż pierwotnie, i że jest ona w odmienny sposób umocowana, nie może przesądzać o fakcie rozebrania obiektu. Jedną z zasad wykładni prawa jest zasada mówiąca, iż "należy odrzucić taką interpretację przepisu, która prowadzi do absurdalnych lub niemożliwych do zaakceptowania konsekwencji" (Lech Morawski – Wykładnia w orzecznictwie sądów – Komentarz, Toruń 2002, s. 222). Przyjęcie, że dla wykonania obowiązku rozbiórki wystarczające jest wyeliminowanie tylko niektórych elementów obiektu (np. słupów) powodowałoby, iż ta sama plansza reklamowa, w zależności od sposobu umocowania, w jednej sytuacji byłaby nowym obiektem, a w innych – tym samym obiektem budowlanym. Podobnie niewielka zmiana wymiarów planszy reklamowej (czy jej poszycia) nie może decydować o likwidacji obiektu budowlanego. Skoro nie zlikwidowano (unicestwiono) podstawowej (z punktu widzenia funkcji) części obiektu, to nie może być mowy o dokonanej rozbiórce. Podzielenie poglądu przeciwnego prowadziłoby do konsekwencji sprzecznych z zasadą racjonalności ustawodawcy. W powyższym stanie faktycznym stwierdzić należy, iż nie doszło do wykonania przez skarżącego obowiązku rozbiórki, objętego tytułem wykonawczym i będącego przedmiotem egzekucji administracyjnej, stąd brak podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego, a postanowienia organów obu instancji odpowiadają prawu. Zarzut, iż postępowanie egzekucyjne obejmujące obowiązek niepieniężny rozbiórki przedmiotowego obiektu zostało prawomocnie umorzone postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] 11.2005 r. jest nietrafny. Wymienionym postanowieniem umorzono bowiem postępowanie egzekucyjne dotyczące należności pieniężnej w kwocie [...] zł, m.in. z tytułu grzywny w celu przymuszenia, wynikającej z tytułu wykonawczego [...] z dnia [...].06.2002 r. Wprawdzie w postanowieniu organu I instancji z dnia [...].12.2005 r. błędnie wskazano numer tytułu wykonawczego, uznać to należy jednakże za oczywistą omyłkę pisarską, bowiem z treści postanowienia wynika jednoznacznie, że przedmiotem rozstrzygnięcia było postępowanie egzekucyjne dotyczące obowiązku niepieniężnego – rozbiórki nośnika reklamowego wybudowanego na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...].08.1995 r. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić. /-E. Podrazik /-/J. Szaniecka /-/E. Brychcy