I SA/Po 491/05

PostanowienieWSA w Poznaniu2006-04-13

Skład orzekający: Sylwia Zapalska, Janusz Ruszyński, Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażająca odmienne stanowisko prawne niż zawarte w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego, stanowi podstawę do wznowienia postępowania zakończonego tym wyrokiem?
Ratio decidendi
Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego, nawet jeśli wyraża odmienne stanowisko prawne niż zawarte w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego, nie stanowi samoistnej podstawy do wznowienia postępowania. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje takiej możliwości. Wznowienie postępowania jest środkiem nadzwyczajnym, a jego przesłanki należy interpretować ściśle.
Stan faktyczny
Skarżąca A.G. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem NSA Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 5 września 2003 r. (sygn. akt I SA/Po 4374/01), domagając się uchylenia tego wyroku oraz decyzji Izby Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Jako podstawę wznowienia wskazała uchwałę NSA z dnia 14 marca 2005 r., która potwierdziła, że darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą na rzecz kościołów dokonane w latach 1995-2003 nie były ograniczone limitem 10% dochodu darczyńcy, co było odmienne od stanowiska Sądu w zaskarżonym wyroku. Skarżąca uważała, że w świetle tej uchwały postępowanie dotknięte jest nieważnością.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska(spr.) Sędziowie NSA Janusz Ruszyński as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant sekr. sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A.G. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem NSA OZ w Poznaniu z dnia 05 września 2003 r., sygn. akt I SA/Po 4374/01 p o s t a n a w i a odrzucić skargę o wznowienie postępowania /-/K.Pawlicki /-/S.Zapalska /-/J.Ruszyński Skargą z dnia [...] marca 2005 r. skarżąca A.G. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 05 września 2003 r. (sygn. akt 4374/01) oraz o uchylenie tego wyroku i uchylenie decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że NSA Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 05 września 2003 r. oddalił wcześniejszą skargę skarżącego uznając, że nie nastąpiło naruszenie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. – Dz. U. z 2000 r., nr 14, poz. 176 ze zm.), a w szczególności art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. b przez organy podatkowe. Uzasadniając swoje stanowisko NSA uznał, że nie istnieje kolizja i niespójność pomiędzy ustawą podatkową a ustawami regulującymi stosunek państwa do kościołów i związków wyznaniowych. Tym samym Sąd uznał, że darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą dokonane po dniu 01 stycznia 1995 r. podlegają odliczeniu od dochodu tylko do wysokości 10% dochodu darczyńcy. Skarżąca podkreśliła jednak, że w dniu 14 marca 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie podjął uchwałę, z której wynika, że wszyscy którzy w okresie 1995-2003 skorzystali z odliczenia darowizny przekazanej Kościołowi katolickiemu nie byli ograniczeni limitem wskazanym w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Sąd potwierdził tym samym, że ustawy kościelne mają charakter przepisów szczególnych. W ocenie skarżącej w świetle powołanej powyżej uchwały postępowanie zakończone wyrokiem NSA Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 24 października 2003 r. dotknięte jest nieważnością, gdyż skarżąca działała zgodnie z przepisami obowiązującymi w zakresie odliczeń od dochodu na cele charytatywno-opiekuńcze kościoła. Wobec tego, zdaniem skarżącej zachodzą przesłanki wymienione w art. 270 i nast. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Istnieje zatem podstawa do wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W skardze z dnia [....] marca 2005 r. skarżąca A.G. wniosła o wznowienie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu, zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 05 września 2003 r. (sygn. akt 4374/01). W polskim systemie prawnym zasadą jest, iż prawomocne wyroki sądów nie podlegają wzruszeniu. Ustawy przewidują jednak wyjątki od tej zasady wskazując przesłanki, które uzasadniają ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej wcześniej prawomocnym orzeczeniem. Należy jednak podkreślić, że wznowienie postępowania w takiej sytuacji stanowi wyjątek od ogólnej zasady, w związku z czym wskazane przez ustawodawcę przyczyny wznowienia postępowania należy interpretować w sposób ścisły, a niedopuszczalna jest interpretacja rozszerzająca. W przypadku postępowania przed sądami administracyjnymi przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, zostały określone w art. 271-276 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z powołanymi powyżej przepisami można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności: 1. jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia; 2. jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Ponadto można żądać wznowienia na tej podstawie, że: 1) orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym; 2) orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Można również żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, a także w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy. W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania, jako podstawę wznowienia skarżąca wskazała chwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2005 r. (FPS 5/04 – ONSAiWSA 2005/3/49), zgodnie z którą w przypadku dokonania w latach 1995-2003 darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą kościelnych osób prawnych darowizna taka, stosownie do art. 55 ust. 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 29, poz. 154 ze zm.) oraz art. 40 ust. 7 ustawy z dnia 4 lipca 1991 r. o stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego (Dz. U. Nr 66, poz. 287 ze zm.), była wyłączona z podstawy opodatkowania darczyńcy podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Powyższa uchwała, pomimo tego, że wyraża stanowisko odmienne, od tego które zawarł Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu w wyroku z dnia 24 października 2003 r., nie stanowi podstawy wznowienia postępowania. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje bowiem wznowienia postępowania w przypadku podjęcia orzeczenia przez sąd administracyjny, nawet w sytuacji, gdy orzeczeniem tym jest uchwała Całej Izby Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec powyższego należy stwierdzić, że brak jest ustawowej podstawy wznowienia postępowania. Z tych powodów Sąd wniesioną skargę uznał za nieuzasadnioną i na podstawie art. 281 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji postanowienia. /-/K. Pawlicki /-/S. Zapalska /-/J. Ruszyński

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło