VIII SA/Wa 64/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Asesor WSA Artur Kot, Protokolant Anna Oleksiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] sierpnia 2006r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia drzewa oddala skargę. Syg. akt VIII SA/Wa 64/07 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. działając na podstawie art.138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego po rozpoznaniu odwołania K. W. od decyzji Wójta Gminy w G. .z dnia [...] lipca 2006 roku znak [...] w sprawie administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia drzewa z nieruchomości nr ew.[...] położonej w miejscowości Z. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję . Organ odwoławczy ustalił , że K. W. dokonał w marcu 2006 roku usunięcia bez wymaganego zezwolenia rosnącej na jego posesji w Z. brzozy. W związku z tym zostało wszczęte w sprawie postępowanie administracyjne, które zakończyło się wydaniem przez Wójta Gminy G. decyzji z dnia [...] lipca 2006 roku nakładającej na skarżącego administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł . Od decyzji organu I instancji odwołał się K. W. wnosząc o jej uchylenie ponieważ : - wskazana została niewłaściwa podstawa prawna decyzji , a mianowicie art. 88 ust.7 i 90 ustawy o ochronie przyrody - wystąpiła sprzeczność zebranego w sprawie materiału z rozstrzygnięciem i przepisami prawa dlatego , że : 1. usunięte drzewo utrudniało komunikację , niszczyło drogę i z tych powodów zezwolenie na usunięcie drzewa nie jest wymagane , a skoro tak to nie może mieć tu zastosowania art.88 ust.1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody 2. drzewo było obumarłe , zagrażało bezpieczeństwu , tak więc zgodnie z art.86 ust.1 pkt 4 i 9 od usunięcia takiego drzewa nie pobiera się opłat, co powinno korespondować z orzeczeniem o wymierzeniu kary np. nakazując uzupełnienie nasadzenia , a nie zapłatę . Organ odwoławczy podnosił ,że przepis art.83 ust.1 ustawy o ochronie przyrody stanowi ,że usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta na wniosek posiadacza nieruchomości . K. W. o zezwolenie na wycięcie brzozy na swojej posesji nie występował . Zgodnie z art.83 ust.6 wyżej powołanej ustawy zezwolenie nie jest wymagane w stosunku do drzew: w lasach, owocowych, na plantacjach drzew i krzewów, drzew których wiek nie przekracza 5 lat, drzew które utrudniają widoczność sygnalizatorów i pociągów, stanowiących przeszkody lotnicze . Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie żaden z przypadków określonych w powyższym artykule nie wystąpił i dlatego skarżący mógł dokonać wycięcia drzewa tylko po uzyskaniu odpowiedniego zezwolenia . Organ nie zgodził się ze skarżącym iż w niniejszej sprawie winien mieć zastosowanie przepis art.86 ustawy o ochronie przyrody .Przepis ten wskazuje co prawda sytuacje gdy za usunięcie drzew nie pobiera się opłaty, ale ma on zastosowanie w sytuacji gdy zostaje złożony wniosek o zezwolenie na usunięcie drzewa . W ocenie organu dokonano prawidłowego wyliczenia wysokości administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia .Na posesji skarżącego nie było kłody ściętego drzewa, co uniemożliwiło wymierzenie obwodu pnia na wysokości 130 cm .Z tego względu organ prawidłowo wyliczył obwód przyjmując najmniejszy promień pnia i pomniejszył wyliczony obwód o 10 % co jest zgodne z przepisem art.89 ust.3 ustawy ochronie przyrody . Administracyjną karę pieniężną za wycięcie drzewa ustala się w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzewa na podstawie stawek o których mowa w art. 85 ust.4 pkt 1 , ust.5 i 6 i w takiej wysokości została ona określona w zaskarżonej decyzji . Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego R. z dnia [...] sierpnia 2006 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył K. W.. Zaskarżonej decyzji zarzucał błędną ocenę stanu faktycznego. Uzasadniając skargę podnosił, że przedmiotowa brzoza uschła przed jej wycięciem i nie powinna być traktowana jako drzewo chronione ustawą o ochronie przyrody. W aktach sprawy znajdują się oświadczenia mieszkańców wsi Z., że sucha brzoza zagrażała ludziom i mieniu i dlatego organ administracji publicznej winien uznać, że działał on pod wpływem presji społecznej, w stanie wyższej konieczności. W jego ocenie w zaistniałych okolicznościach można było przez analogię zastosować przepis art.83 ust.3 ustawy o ochronie przyrody gdyż wymienione w tym przepisie przypadki upoważniające do wycięcia drzew bez zezwolenia mają charakter przykładowy i nie jest to zamknięty katalog zdarzeń upoważniających do natychmiastowej wycinki, bez zezwolenia. Na potwierdzenie tej tezy załączył pismo Ministra Środowiska z dnia 10 maja 2006 roku, z którego wynika, że organ stosujący art.89 ust.1 ww ustawy ma pełną swobodę przy podejmowaniu decyzji w indywidualnych sprawach związanych z wycięciem drzewa . Jego zdaniem sprawa usunięcia suchego drzewa zagrażającego ludziom i mieniu przez człowieka chorego , pozostającego bez pracy , na zasiłku przedemerytalnym miała charakter indywidualny czego wójt w swojej decyzji nie uwzględnił . Takiej oceny nie dokonało również Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. w swojej decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 roku . W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga K. W. na uwzględnienie nie zasługuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych , określone między innymi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych [ DZ.U nr 153 , poz.1269 ] oraz art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej P.p.s.a [ Dz. U. nr 153, poz.1270, ze zmianami ] sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z tym , aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej , konieczne jest stwierdzenie , że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności Jak stanowi przepis art.134 § 1 P.p.s.a sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z treści skargi K. W. wynika iż zarzuca on zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwą ocenę zebranego materiału dowodowego . Należy zauważyć, że naruszenie prawa materialnego może mieć dwojaki charakter. Po pierwsze może ono polegać na błędnej wykładni prawa. Chodzi tu o sytuację, w której organ administracyjny błędnie przyjął , że określony przepis obowiązuje lub nie obowiązuje albo niewłaściwie zinterpretował treść tego przepisu. W konsekwencji wadliwie została ustalona norma prawna, która powinna mieć w sprawie zastosowanie . Po drugie naruszenie może polegać na niewłaściwym zastosowaniu prawa [ subsumcji ] .Ma to miejsce w przypadku , gdy organ administracyjny prawidłowo ustalił treść normy prawnej, ale błędnie ją zastosował do ustalonego stanu faktycznego . K.W. w swojej skardze podważając legalność wydanej decyzji podnosił, że brzoza, której wycięcia dokonał była drzewem suchym, zagrażającym bezpieczeństwu ludzi i mienia i z tego też względu nie może być traktowana jako drzewo objęte ustawą o ochronie przyrody .Konsekwencją tego stanu rzeczy jego zdaniem powinno być uznanie , że miał on prawo do usunięcia tego drzewa bez zezwolenia, ponieważ katalog przypadków w których nie jest wymagane zezwolenie na usunięcie drzewa nie jest katalogiem zamkniętym. W ocenie Sądu zarzuty skarżącego nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i w dokonanej jego ocenie przez organy administracji publicznej. Przede wszystkim należy zauważyć, że zgodnie z art.83 .1 ustawy z dnia 16 lutego 2004 roku o ochronie przyrody [ DZ.U nr 92 poz.880 z poź. zmianami ] zwaną dalej ustawą o ochronie przyrody zasadą jest , że usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić , z zastrzeżeniem ust.2 , po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem – do wniosku dołącza się zgodę właściciela. Ustęp 6 wyżej cytowanego przepisu wymienia enumeratywnie sytuacje gdzie na wycięcie drzew i krzewów zgoda organu nie jest potrzebna. Obejmuje to następujące przypadki : 1. w lasach 2. owocowych , owocowych wyłączeniem rosnących na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków oraz w granicach parku narodowego lub rezerwatu przyrody – na obszarach nieobjętych ochrona krajobrazową 3. na plantacjach drzew i krzewów 4. których wiek nie przekracza 5 lat 5. usuwanych w związku z funkcjonowaniem ogrodów botanicznych lub zoologicznych 6. usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu z obszarów położonych między linią brzegu a wałem przeciwpowodziowym lub naturalnym wysokim brzegiem, w który wbudowano trasę wału przeciwpowodziowego, z wałów przeciwpowodziowych i terenów w odległości mniejszej niż 3 m od stopy wału 7. które utrudniają widoczność sygnalizatorów i pociągów, a także utrudniają eksploatację urządzeń kolejowych albo powodują tworzenie na torowiskach zasp śnieżnych, usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu; 8. stanowiących przeszkody lotnicze, usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu . W świetle art.86 ustawy o ochronie przyrody fakt , że drzewo może zagrażać bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych, drzewo które obumarło lub nie rokuje szansy na przeżycie, z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości jest podstawą do wydania zezwolenia na jego wycięcie i nie pobierania opłat za usunięcie takiego drzewa . Osoba wnioskująca o wydanie zezwolenia między innymi w składanym wniosku do organu winna podać przyczynę i termin zamierzonego usunięcia drzewa . Tak więc to organ przeprowadzając postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na wycięcie drzewa musi ocenić , czy nie zachodzi sytuacja w której zasadnym byłoby przesadzenie drzewa albo zastąpienia go innym drzewem [ art.83 ust .3 ustawy o ochronie przyrody ], czy za usunięcie drzewa będzie ustalana opłata . Ocena zasadności wycięcia , naliczenia opłat za wycięcie może być dokonana tylko przed wycięciem drzewa. W niniejszej sprawie z niewadliwie ustalonego stanu faktycznego jednoznacznie wynika, iż skarżący dokonał wycięcia brzozy bez wymaganego zezwolenia, dokonując oceny , że brzoza rosnąca na jego posesji była drzewem obumarłym, zagrażającym bezpieczeństwu ludzi i mienia . Nie można podzielić sposobu interpretacji przepisów zaprezentowanego przez skarżącego, a polegającego na uznaniu, że skoro w jego ocenie drzewo było obumarłe i zagrażało bezpieczeństwu, to na wycięcie takiego drzewa nie musiał uzyskiwać żadnego zezwolenia organu. Zdaniem Sądu podzielając sposób interpretacji przepisów ustawy o ochronie przyrody, w zakresie ochrony terenów zieleni i zadrzewień dokonany przez skarżącego należałoby uznać, że usuwanie drzew z danej nieruchomości pozostawałoby poza kontrolą organów i zależałoby od subiektywnej oceny danej osoby . W ocenie Sądu nie mogły wpłynąć na ocenę legalności zaskarżonej decyzji podnoszone przez K. W. argumenty ,że jest osobą chorą, pozostającą bez pracy, na zasiłku przedemerytalnym . Nie jest trafne również wskazywanie przez skarżącego na przepis art.89 ust.1 ustawy o ochronie przyrody, który miałby obligować organy administracji do potraktowania danej sprawy w sposób indywidualny . Należy zauważyć iż podnoszony przez skarżącego przepis art.89 ust.1 ustawy ochronie przyrody stanowi, że administracyjną karę pieniężną za między innymi za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia ustala się, w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek o których mowa w art.85 ust.4 pkt 1 , ust.5 i 6 ustawie o ochronie przyrody . Przywołane w skardze pismo Ministerstwa Środowiska z 16 maja 2006 roku zawiera stanowisko, co do potrzeby uwzględniania zdaniem tego organu współczynników różnicujących stawki opłat w zależności od obwodu pnia. Wyliczona przez organ administracyjna kara pieniężna odpowiada prawu i uwzględnia treść przepisu art.89 ust.1 i 3 i 85 ust.4 pkt 1 , ust.5 i 6 ustawy o ochronie przyrody Organ nie ma możliwości różnicowania wysokości kary pieniężnej z uwagi na sytuację majątkową i rodzinną osoby, która dokonała nielegalnego wycięcia drzewa i stawiane w tym zakresie zarzuty nie mogły odnieść zakładanego przez skarżącego skutku. Z tych też względów biorąc za podstawę art.151 p.p.s.a orzeczono jak na wstępie.