I OSK 901/06
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-01-30
Skład orzekający: Jan Paweł Tarno, Izabella Kulig-Maciszewska, Anna Łuczaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, przyznając zasiłek okresowy w ramach uznania administracyjnego, przekroczył jego granice, jeśli uzasadnienie decyzji opiera się na ograniczonej sytuacji finansowej ośrodka pomocy społecznej i przyznaje świadczenie w minimalnej wysokości, mimo że średnia wysokość zasiłku w danym okresie była wyższa?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organ administracji publicznej nie przekroczył granic uznania administracyjnego, przyznając zasiłek okresowy w minimalnej wysokości. Uzasadnienie decyzji, opierające się na ograniczonej sytuacji finansowej ośrodka pomocy społecznej, liczbie podopiecznych i wysokości innych udzielonych świadczeń, było wystarczające. Sąd podkreślił, że minimalna wysokość zasiłku może się różnić w zależności od indywidualnej sytuacji wnioskodawcy, a podana średnia wysokość zasiłku nie jest wiążącym odnośnikiem dla indywidualnego przypadku. Brak w aktach sprawy pisma dotyczącego sytuacji finansowej ośrodka, które zostało szczegółowo przedstawione w decyzji doręczonej stronie, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania A. C. zasiłku okresowego w wyższej kwocie niż minimalna (93 zł miesięcznie) oraz na dłuższy okres niż dwa miesiące. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 10 i 107 k.p.a., poprzez brak wystarczającego uzasadnienia decyzji i nieudostępnienie danych finansowych ośrodka. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną, zarzucając błędne przyjęcie przez WSA przekroczenia granic uznania administracyjnego oraz naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach. Odstąpiono od zasądzenia od A. C. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie Izabella Kulig-Maciszewska NSA Anna Łuczaj (spr.) Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 10 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Ke 328/05 w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach, 2. odstępuje od zasądzenia od A. C. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 marca 2006 roku, sygn. akt II SA/Ke 328/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach - po rozpoznaniu skargi A. C. - uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] Nr [...] w sprawie zasiłku okresowego i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku a nadto zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach podał, iż powyższą decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję z dnia [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] przez Starszego Specjalistę Pracy Socjalnej w Dziale Pomocy Środowiskowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] (dalej "MOPR w [...]"), przyznającą A. C. zasiłek okresowy w wysokości 93 zł miesięcznie od maja do czerwca 2004 roku. Organ odwoławczy wskazał, że A. C. wystąpił w dniu 23 kwietnia 2004 roku o przyznanie nowej formy pomocy w postaci zasiłku okresowego oraz kurtki wiosennej a także zasiłku celowego w kwocie 95 zł na bilety MPK oraz o przyznanie 80 zł na zakup białej koszuli w celu wzięcia udziału w komunii syna. Jak wynika z pisma dyrektora MOPR w [...] z dnia 7 czerwca 2004 roku decyzją z dnia 30 kwietnia 2004 roku przyznano wnioskodawcy zasiłek celowy w wysokości 250 zł na zakup żywności i koszuli natomiast odmówiono przyznania zasiłku na zakup biletów. Decyzją z dnia 28 kwietnia 2004 roku przyznano także pomoc w formie rzeczowej tj. kurtki wiosennej a zaskarżoną decyzją zasiłek okresowy od maja do czerwca. A. C. spełnia kryteria do uzyskania tego zasiłku, bowiem jest osobą długotrwale bezrobotną, bez prawa do zasiłku i nie posiada żadnych własnych dochodów. Mieszka w jednym mieszkaniu z żoną i dziećmi, prowadzi jednak oddzielne jednoosobowe gospodarstwo domowe. Organ I instancji wskazał w uzasadnieniu decyzji, iż ze względu na ograniczone środki finansowe mógł wnioskodawcy przyznać świadczenie w minimalnej wysokości, tj. 20 % różnicy między kryterium a dochodem wnioskodawcy.
W odwołaniu od tej decyzji A. C. wnosił o jej zmianę i przyznanie zasiłku okresowego w kwocie 418 zł miesięcznie przez okres pół roku jako minimum socjalnego umożliwiającego biologiczną wegetację. Podniósł, że decyzja nie zawiera uzasadnienia, dlaczego zastosowano kryterium najniższego zasiłku przewidzianego w art. 147 ustawy o pomocy społecznej; zarzucił, że jest dyskryminowany.
Odnosząc się do odwołania Kolegium wskazało, że kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej wynosi 461 zł i taka też jest różnica między tym kryterium a dochodem strony. W 2004 roku ustalono, że świadczenie nie może być niższe niż 20 % w/w różnicy, co odpowiada kwocie 93 zł. W powołanym piśmie MOPR w [...] poinformował, że roczny plan na pomoc finansową w ramach zadań własnych na 2004 roku wynosi 780.000 zł. Za pierwsze półrocze 2004 roku wydatkowano już kwotę 531.303 zł, z tego na zasiłki celowe i celowe specjalne kwotę 410.859 zł. Pomocą w formie zasiłków celowych objęto 2119 środowisk, a zasiłki celowe specjalne otrzymało 115 osób. Na zasiłki okresowe w miesiącach maj i czerwiec wydatkowano 120.444 zł dla 995 osób. Średni zasiłek okresowy wynosił 121 zł. Na drugie półrocze pozostało na zasiłki celowe i okresowe 248.697 zł, co nie zabezpieczy potrzeb osób występujących o pomoc. W tej sytuacji organ pomocy nie mógł przyznać A. C. wyższej kwoty zasiłku okresowego. Jednakże faktycznie w miesiącu kwietniu skarżący otrzymał z pomocy społecznej świadczenia w wysokości 398 zł (zasiłek celowy w kwocie 250 zł, kurtkę wiosenną o wartości 55 zł, zasiłek okresowy w wysokości 93 zł) a ponadto w kwietniu i maju korzystał z bezpłatnych obiadów. Organ II instancji wskazał, że nie znajduje w postępowaniu Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie żadnych działań, które byłyby niezgodne z prawem lub świadczyły o jego złej woli.
W skardze na powyższą decyzję A. C. zarzucił m. in., że organ II instancji wydając orzeczenie oparł się na niedostępnych dla niego danych i operuje liczbami, które są "najogólniejsze" i których prawdziwości w żaden sposób nie może sprawdzić. W związku z tym skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a w szczególności art. 2, 7, 8, 30, 32 i 45 Konstytucji oraz zobowiązania organu odwoławczego do merytorycznego rozpatrzenia odwołania z jego udziałem na jawnej rozprawie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło o jej oddalenie dodatkowo wskazując, iż informację MOPR w [...] skarżący otrzymał na piśmie a ponadto ma możliwość sprawdzenia danych dotyczących środków bezpośrednio w dokumentach finansowych ośrodka, zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał skargę za zasadną. Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż z brzmienia przepisów art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) wynika, że o ile samo przyznanie zasiłku okresowego nie zależy od uznania organu, o tyle kwestie jego wysokości - przy określonej przez ustawodawcę dolnej i górnej granicy - oraz okresu, na jaki zostaje przyznany, pozostawione zostały tzw. uznaniu administracyjnemu. Sąd badając legalność decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ocenia, czy organ przy jej wydawaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił swoje rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami. W ocenie Sądu pierwszej instancji zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów art. 107 k.p.a. Ponadto przy jej wydawaniu organ powołał się na dane zawarte w piśmie, którego nie ma w aktach sprawy i brak jest dowodu, aby pismo MOPR w [...] dotyczące sytuacji finansowej Ośrodka, zostało doręczone skarżącemu. W znajdującym się w aktach sprawy piśmie z dnia 7 czerwca 2004 roku zawarte są jedynie informacje dotyczące udzielonej A. C. pomocy. Powyższe uzasadnia postawienie organowi odwoławczemu zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a.
Nadto organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji nie wskazał, dlaczego za prawidłowe uznał przyznanie A. C. zasiłku w najniższej wysokości podczas, gdy średni zasiłek okresowy w I półroczu 2004 roku wynosił 121 zł, co oznacza, że innym osobom zasiłki zostały przyznane w wyższej wysokości (mimo trudnej sytuacji ośrodka, na którą powoływały się organy obu instancji). Decyzja nie zawiera żadnego uzasadnienia, dlaczego zasiłek okresowy został skarżącemu przyznany tylko na dwa miesiące. Co prawda art. 38 § 5 ustawy o pomocy społecznej kwestię okresu pozostawił w całości do uznania organu, ale organ powinien decyzję w tej części uzasadnić, tym bardziej, iż w odwołaniu A. C. kwestionował okres i wnosił o przyznanie zasiłku na pół roku. Brak właściwego uzasadnienia decyzji oraz nieumożliwienie zaznajomienia się z danymi, które legły u jej podstaw, powodują u skarżącego niepotrzebnie poczucie dyskryminacji i brak zaufania do organów administracji publicznej.
Uznając, iż stwierdzone naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) a na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzekł, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...], zaskarżając wyrok w całości.
Kolegium, reprezentowane przez radcę prawnego P. U., zarzuciło naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, to jest:
- obrazę art. 38 w związku z art. 147 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) polegającą na błędnym przyjęciu, iż organ przekroczył granice uznania administracyjnego zawarte w dyspozycji w/w norm prawnych,
- obrazę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), polegającą na uchyleniu decyzji Kolegium, choć w postępowaniu przed organami obu instancji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zwłaszcza art. 10, art. 107 k.p.a. - zasady zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów; prawidłowego uzasadnienia decyzji.
W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Kielcach do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż przepis art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej nie określa konkretnej wysokości zasiłku okresowego a jedynie wskazuje, że nie może być wyższy niż 418 zł, ani niższy niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. Natomiast w 2004 r. - zgodnie z art. 147 ust. 1 pkt 1 w./w. ustawy - ustalono, że nie może być niższy niż 20 % w./w. różnicy. W związku z ograniczonymi środkami finansowymi organ I instancji przyznał A. C. zasiłek okresowy w najniższej kwocie tj. 20 % kwoty 461 zł (tj. kryterium dla osoby samotnie gospodarującej) w wysokości 93 zł, w zaokrągleniu. W piśmie z dnia 7 czerwca 2004 roku (dowód – k. 12) Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] poinformował, że ze względu na sytuację finansową organ pomocy nie miał możliwości przyznania A. C. wyższej kwoty zasiłku okresowego niż w minimalnej kwocie tj. 20 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a jej dochodem. Nadto art. 38 pkt 5 ustawy stanowi, że okres na jaki przyznawany jest zasiłek okresowy ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy, a zatem skoro organ miał ograniczone środki na zasiłki okresowe zrozumiałym i uzasadnionym jest, że przyznał zasiłek na krótszy okres - w tym przypadku na okres dwóch miesięcy.
W swojej decyzji Kolegium przedstawiło, na podstawie pisma otrzymanego od Dyrektora MOPR w [...] z dnia 12 lipca 2004 roku, sytuację finansową Ośrodka. W szczególności wskazało, iż średni zasiłek okresowy wynosił 121 zł a na drugie półrocze pozostała na zasiłki celowe i okresowe kwota 248.697 zł (co nie zabezpieczało potrzeb osób występujących o pomoc ). W tej sytuacji finansowej organ pomocy nie mógł przyznać wnioskodawcy wyższej kwoty zasiłku okresowego. W w./w. piśmie organ I instancji podkreślił, że z powodu braku odpowiednich środków zasiłki okresowe były przyznawane w najniższej kwocie.
Kolegium - odnosząc się do podniesionego w wyroku Sądu zarzutu przyznania wnioskodawcy tylko 93 zł zasiłku okresowego, podczas gdy średnia wysokość tego zasiłku wynosiła 121 zł - wyjaśniło, że wysokość zasiłku okresowego, przy przyjętej w 2004 roku polityce Ośrodka ze względu na ograniczone środki finansowe mogła być przyznana tylko w najniższej kwocie. Wysokość zasiłku okresowego ustalana na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 147 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej była wynikiem matematycznych wyliczeń i jego wysokość była różna w zależności od sytuacji wnioskodawcy tj. od tego, czy jest on osobą samotną, czy tworzy rodzinę oraz od posiadanego dochodu własnego. Podana kwota średniej wysokości zasiłku okresowego była jedynie kwotą orientacyjną wskazującą w jak niskich kwotach świadczenie to było w tym okresie przyznawane i nie może świadczyć o przekroczeniu uznania administracyjnego ani być odnośnikiem do wysokości przyznanego świadczenia wnioskodawcy.
Odnosząc się do zarzutu braku w aktach sprawy pisma organu I instancji o sytuacji finansowej MOPR w [...], Kolegium wyjaśniło, że informacja ta wykorzystywana była w innych licznych sprawach, w tym sporządzanych przez Kolegium odpowiedziach na skargi A. C. i przez niedopatrzenie nie została załączona do akt sprawy. Cała informacja dotycząca sytuacji finansowej Ośrodka została jednak szczegółowo przedstawiona w treści decyzji Kolegium, a tym samym informacja ta przekazana została stronie. Brak w aktach sprawy przekazanej do Sądu w./w. pisma nie jest uchybieniem mającym wpływ na podjęte przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozstrzygnięcie. Informacja o posiadanych środkach finansowanych oraz ich wykorzystaniu została przekazana Kolegium dopiero po zakończeniu miesiąca, w którym przyznano A. C. świadczenie - już po wniesieniu przez stronę odwołania. Informacja ta, stanowiąca rozliczenie wydatkowanych środków w danym miesiącu na poszczególne formy pomocy, z istoty rzeczy nie może być przekazana wcześniej niż po zakończeniu miesiąca rozliczeniowego. Mając powyższe na uwadze Kolegium uwzględniło informację przy rozpatrywaniu odwołania A. C. i szczegółowo przedstawiło sytuację finansową ośrodka pomocy społecznej i wyjaśniło, z jakich powodów świadczenie nie mogło być przyznane w wyższej kwocie.
W ocenie Kolegium brak w aktach sprawy powyższego pisma nie może stanowić naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nadto Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę informacji, że organ I instancji, uwzględniając trudną sytuację wnioskodawcy i nie mogąc przyznać wyższej kwoty zasiłku okresowego, jednocześnie przyznał A. C. dodatkową pomoc w innej formie tj. decyzją z dnia 30 kwietnia 2004 roku udzielił zasiłku celowego w kwocie 250,00 zł na zakup żywności i koszuli, decyzją z dnia 28 kwietnia 2004 roku pomoc w formie rzeczowej tj. kurtki wiosennej. Ogółem A. C. na swój wniosek z dnia 23 kwietnia 2004 roku otrzymał z pomocy społecznej świadczenia na kwotę 398,00 zł. Ponadto zarówno w kwietniu jak i w maju 2004r roku wnioskodawca korzystał z bezpłatnych obiadów.
Przyznanie A. C. zasiłku okresowego w wysokości 93 zł miesięcznie na okres 2 miesięcy jest zgodne z przepisami ustawy o pomocy społecznej (art.38 i art. 147) i nie przekroczą granic uznania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zakwestionowało ocenę Sądu pierwszej instancji w zakresie naruszenia art. 10 i art. 107 k.p.a. Zdaniem Kolegium zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art.145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zawiera uzasadnione podstawy kasacyjne. Podzielić należy zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 38 w związku z art. 147 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) przez błędne przyjęcie, iż organ administracji publicznej przekroczył granice uznania administracyjnego.
Stosownie do art. 38 ust. 2 pkt 1 powołanej wyżej ustawy - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji - zasiłek okresowy ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie. Jednocześnie minimalna wysokość zasiłku okresowego w 2004 roku wynosiła w przypadku osoby samotnie gospodarującej - 20 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby - art. 147 ust. 1 pkt 1.
Okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala – jak stanowi art. 38 ust. 5 ustawy - ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy.
Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, iż wysokość zasiłku okresowego i okres na jaki zostanie przyznane to świadczenie pozostawiono uznaniu organu pomocy społecznej, przy czym w zakresie wysokości zasiłku uznanie organu administracji zostało ograniczone przez określenie górnej i dolnej granicy świadczenia. Niemniej jednak ta konstatacja doprowadziła Sąd w niniejszej sprawie do błędnych wniosków.
W ocenie Sądu pierwszej instancji decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] nie spełnia wymogów art. 107 k.p.a., albowiem w uzasadnieniu decyzji organ nie wskazał dlaczego uznał za prawidłowe przyznanie A. C. zasiłku tylko na dwa miesiące i w najniższej wysokości, podczas gdy średnia wysokość zasiłku okresowego w I półroczu 2004 roku wynosiła 121 zł. Powyższy wniosek Sąd pierwszej instancji wyprowadził z podanej przez organ średniej wysokości zasiłku okresowego. Podkreślić należy, iż organ podając średnią wysokość zasiłku okresowego jednoznacznie zaznaczył, że zasiłek ten przyznawany jest w najniższej wysokości. Sąd pierwszej instancji skupiając rozważania na podanej kwocie pominął nader istotną okoliczność. A mianowicie, minimalna wysokość przyznanego poszczególnym podopiecznym zasiłku okresowego może różnić się, a to za sprawą różnicy w kryterium dochodowym osób samotnych i rodziny oraz różnicy w dochodzie danej osoby / rodziny. Z tych też względów minimalna wysokość zasiłku okresowego wyniosła w przypadku A. C. 93 zł. zaś w przypadku wnioskodawcy o innym kryterium dochodowym i dochodzie tej osoby ( rodziny ) 121 zł. Nie podważa to jednak działania organu i twierdzenia, że zasiłki okresowe przyznawane były w minimalnej wysokości.
Organ pomocy społecznej przyznał A. C. zasiłek okresowy w wysokości 93 zł miesięcznie tj. w minimalnej wysokości. Wysokość świadczenia została obliczona na podstawie art. 38 ust. 2 pkt 1, art. 147 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy, jako 20 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej ( 461 zł ) a dochodem wnioskodawcy. Ponieważ A. C. nie osiąga żadnych dochodów wysokość ta wynosi 20% kwoty 461 zł, a więc w zaokrągleniu 93 zł.
Jak zgodnie podkreśla się w doktrynie i orzecznictwie uznanie administracyjne wymaga wskazania przesłanek korzystania z niego i fakt ten jest poddany kontroli sądu administracyjnego, podobnie jak spójność argumentacji przytoczonej w rozstrzygnięciu indywidualnym opartym na uznaniu administracyjnym. Uznanie to może być tylko wówczas zakwestionowane, jeżeli nosi cechy dowolności, naruszając przepisy postępowania administracyjnego dotyczące obowiązku dokładnego wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 lipca 1998r., sygn. akt III SA 5203/98, LEX nr 44809, z dnia 25 lutego 2002 roku, sygn. akt V SA 1766/01, LEX nr 81777 ).
W orzecznictwie dotyczącym świadczeń z zakresu pomocy społecznej podkreślano, iż uzasadnienie decyzji winno zawierać ustalenia organu dotyczące możliwości płatniczych ośrodka pomocy społecznej. Obowiązek poczynienia powyższych ustaleń wynika z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej. Ustalenia te winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2003r., sygn. akt I SA 3205/02, LEX nr 160209).
W tym zakresie decyzja zaskarżona do Sądu pierwszej instancji podaje przesłanki, jakimi kierował się organ przyznając zasiłek okresowy w minimalnej wysokości na okres dwóch miesięcy: ograniczone środki finansowe ośrodka pomocy społecznej, liczba podopiecznych, kwoty wydatkowane na zasiłki okresowe, zasiłki celowe i celowe specjalne w I półroczu 2004 roku i tylko w miesiącach maju i czerwcu 2004 roku, forma i wysokość innej pomocy udzielonej A. C. w tym samym czasie - w kwietniu 2004 roku przyznano wnioskodawcy pomoc w łącznej wysokości 398 zł oraz bezpłatne obiady w maju i czerwcu 2004 roku. Są to motywy, które w dostateczny sposób uzasadniają podjęte rozstrzygnięcie. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. i mieści się w granicach poprawnego korzystania z uznania administracyjnego.
Z powyższych względów zasadny jest także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ) p.p.s.a. w związku z art. 107 k.p.a. jak i art. 10 k.p.a.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem, aby Sąd pierwszej instancji mógł zastosować ten przepis ustawa wymaga stwierdzenia, iż organ administracji dopuścił się "innego naruszenia przepisów postępowania" i naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Konieczne jest zatem wykazanie związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2006 r. sygn. akt II OSK 831/05, ONSAiWSA 2006/6/157).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach upatrywał naruszenia art. 10 k.p.a. w tym, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] powołało się na pismo Dyrektora MOPR w [...] o sytuacji finansowej ośrodka, którego to pisma nie ma w aktach sprawy i brak jest też dowodu doręczenia pisma A. C. W tym zakresie podzielić należy stanowisko Kolegium, iż skoro informacja dotycząca sytuacji finansowej Ośrodka została szczegółowo przedstawiona w treści decyzji Kolegium, która to decyzja została doręczona wnioskodawcy, to brak w aktach sprawy w./w. pisma i dowodu doręczenia pisma stronie nie jest uchybieniem mającym istotny wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Nadto – jak wyjaśniło Kolegium - informacja ta wykorzystywana była w innych sprawach, w tym sporządzanych przez Kolegium odpowiedziach na skargi A. C. W tej sytuacji należy uznać, iż Sąd pierwszej instancji nie wykazał, aby powyższa okoliczność mogła mieć wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 208 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło