II OSK 246/06
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-01-30
Skład orzekający: Alicja Plucińska - Filipowicz, Jerzy Dudek, Barbara Gorczycka - Muszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów rozporządzenia o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zakresie lokalizacji bezodpływowego zbiornika na ścieki przy granicy działki, może stanowić podstawę do nakazu rozbiórki, mimo braku pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, że budowa bezodpływowego zbiornika na ścieki w odległości 0,5 m od granicy działki sąsiedniej narusza przepisy § 36 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Brak pozwolenia na budowę na taką inwestycję, w połączeniu z naruszeniem przepisów technicznych, uniemożliwia doprowadzenie samowolnie wykonanego zbiornika do stanu zgodnego z prawem, co uzasadnia nakaz rozbiórki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki bezodpływowego zbiornika na ścieki, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce skarżącego, w odległości 0,50 m od granicy działek sąsiednich. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę T. K. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając lokalizację zbiornika za naruszającą przepisy rozporządzenia o warunkach technicznych. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez nieuwzględnienie przepisu umożliwiającego sytuowanie zbiorników w mniejszej odległości od granicy, jeśli sąsiadują z podobnymi urządzeniami.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Dudek ( spr. ) Sędzia NSA Barbara Gorczycka - Muszyńska Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 listopada 2005 r. sygn. akt II SA/Gd 473/03 w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 10 listopada 2005 r. w sprawie o sygnaturze akt II SA/Gd 473/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę T. K. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] grudnia 2002 r., nakazującą T. K., na podstawie art. 51 ust. 1 i ust. 4, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., dokonanie rozbiórki zbiornika na ścieki wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr [...] położonej w miejscowości L. gmina C.
Uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z przepisami prawa, Sąd wskazał, iż zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji trafnie ustalił, iż na działce nr [...] w miejscowości L. został wybudowany bezodpływowy zbiornik na ścieki usytuowany w odległości 0,50 m od granicy działek sąsiednich o numerach [...] i [...]. Sąd podzielił również stanowisko organów, zgodnie z którym, lokalizacja przedmiotowego obiektu narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690), a budowa tego obiektu nastąpiła z naruszeniem przepisów prawa budowlanego. Powołując się na treść art. 3 pkt 1b ustawy – Prawo budowlane, Sąd wskazał, iż bezodpływowy zbiornik na ścieki jest budowlą, której budowę można było rozpocząć na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, której skarżący nie uzyskał. Zdaniem Sądu, tego nie spełnionego przez skarżącego wymogu nie niweczy okoliczność, iż zbiornik ten jest funkcjonalnie związany z korzystaniem z innego obiektu budowlanego – budynku mieszkalnego, co pozwalało organom administracji orzekającym w przedmiotowej sprawie przyjąć za podstawę rozstrzygnięcia art. 50 i art. 51 ustawy – Prawo budowlane, odnoszących się do innych niż budowa robót budowlanych. W związku z tym, iż wykonanie zbiornika nastąpiło z naruszeniem § 36 ust. 2 cyt. rozporządzenia, Sąd podzielił stanowisko organów, iż brak jest prawnej możliwości doprowadzenia wykonanego samowolnie zbiornika do stanu zgodnego z prawem.
Powyższy wyrok zaskarżył skargą kasacyjną T. K., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. naruszenie § 36 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 36 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690).
W uzasadnieniu swego stanowiska skarżący wskazał, iż zarówno organy administracji orzekające w sprawie, jak też Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględniły i nie wyjaśniły, czy w sprawie nie ma zastosowania § 36 ust. 5 cyt. rozporządzenia, umożliwiający sytuowanie krytych zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe w odległości mniejszej niż 2 m od granicy działki, w tym także przy granicy działek, jeżeli sąsiadują z podobnymi urządzeniami na działce sąsiedniej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Z materiału zgromadzonego w aktach przedmiotowej sprawy nie wynika, by zachodziła którakolwiek ze wskazanych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania, w związku z czym, Naczelny Sąd Administracyjny mógł zbadać sprawę wyłącznie pod kątem naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego i procesowego.
Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć wyłącznie na następujących podstawach:
1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wymóg przytoczenia podstaw kasacyjnych oznacza nie tylko wskazanie podstaw określonych w art. 174 p.p.s.a., ale również dokładne określenie tych przepisów prawa, które, w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji. Uzasadniając podstawy kasacyjne, skarżący winien wyjaśnić, na czym, jego zdaniem, naruszenie polegało i przedstawić argumentację na poparcie swych zarzutów.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie przepisu § 36 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 36 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym, zbiorniki na nieczystości ciekłe w zabudowie jednorodzinnej, zagrodowej i rekreacji indywidualnej należy lokalizować w odległości co najmniej 2 m od granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy) lub ciągu pieszego, przy czym kryte zbiorniki bezodpływowe na nieczystości ciekłe oraz doły ustępowe mogą być sytuowane w odległości mniejszej niż 2 m od granicy, w tym także przy granicy działek, jeżeli sąsiadują z podobnymi urządzeniami na działce sąsiedniej, pod warunkiem zachowania odległości określonych w § 31 i § 36 cyt. rozporządzenia.
Owo naruszenie przepisów prawa materialnego w niniejszej sprawie polegało, zdaniem skarżącego, na nieuwzględnieniu i niewyjaśnieniu przez Sąd pierwszej instancji okoliczności, czy objęty nakazem rozbiórki kryty zbiornik bezodpływowy na nieczystości ciekłe znajdujący się na działce nr [...] sąsiaduje z podobnymi urządzeniami na działkach sąsiednich o numerach [...] i [...].
Mimo, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności faktycznych, to zarówno w części skargi zawierającej przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak też w ich uzasadnieniu, nie został sformułowany zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Analiza orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz poglądów przedstawicieli doktryny daje podstawy do przyjęcia, że NSA nie jest władny samodzielnie dokonywać konkretyzacji zarzutów w zakresie tego, na jakiej podstawie została oparta skarga kasacyjna oraz jakiego przepisu prawa dotyczy w sytuacji, gdy treść uzasadnienia skargi kasacyjnej w części kwestionującej ustalenia faktyczne poczynione w sprawie nie znajduje odzwierciedlenia we wskazanym we wstępnej części skargi zarzutem naruszenia przepisów prawa procesowego. Strona, która chce podważyć ustalenia faktyczne dokonane w sprawie, ma obowiązek – w ramach przytoczenia podstaw kasacyjnych – wskazać konkretne, naruszone przez sąd pierwszej instancji przepisy prawa procesowego oraz wykazać wpływ tego naruszenia na treść zaskarżonego orzeczenia (tak wyrok NSA z dnia 4 listopada 2005 r., I FSK 252/05, LEX nr 187923, wyrok NSA z dnia 30 września 2005 r., I FSK 133/05, LEX nr 173149).
Brak wskazania w skardze kasacyjnej podstawy naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skutkuje tym, iż Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, zobligowany jest do uznania za wiążącą ocenę okoliczności faktycznych sprawy dokonaną w zaskarżonym wyroku.
Z oceny tej bezspornie wynika, iż znajdujący się na działce nr [...] w miejscowości L. bezodpływowy zbiornik na ścieki został wybudowany bez wymaganego przepisami prawa budowlanego pozwolenia na budowę w odległości 0,50 m od granicy działek sąsiednich o numerach [...] i [...].
W rezultacie takiej oceny (nie podważonej w skardze kasacyjnej) nie można uznać za zasadny zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazanego w skardze przepisu prawa materialnego.
Nie ulega bowiem wątpliwości, iż lokalizacja przedmiotowego zbiornika na ścieki w odległości 0,5 m od granic działek sąsiednich o numerach [...] i [...] narusza przepis § 36 ust. 2 pkt 2) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690), a budowa tego obiektu nastąpiła z naruszeniem przepisów prawa budowlanego.
Zgodnie z art. 3 pkt 1b ustawy – Prawo budowlane, bezodpływowy zbiornik na ścieki jest budowlą. Zawarty w art. 29 ustawy – Prawo budowlane zamknięty katalog robót budowlanych, na których wykonanie nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę, nie wymienia robót polegających na budowie zbiornika na nieczystości płynne. Zatem roboty tego rodzaju można było rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, której skarżący nie uzyskał. W związku z tym, iż wykonanie zbiornika nastąpiło w odległości 0,5 m od granic sąsiednich działek, a zatem z naruszeniem § 36 ust. 2 cyt. rozporządzenia, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji o braku prawnej możliwości doprowadzenia wykonanego samowolnie zbiornika do stanu zgodnego z prawem.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło