II OSK 980/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie sędzia NSA Janina Kosowska sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz /spr./ Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 3 września 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. K.-N. i D. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 30 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Op 506/06 w sprawie ze skargi A. K.-N. i D. N. na decyzję Wojewody O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 30 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Op 506/06 po rozpoznaniu skargi A. K – N. i D. N. na decyzję Wojewody O. z dnia [...] czerwca 2006 r. uchylającą na podstawie art. 138 ( 2 kpa i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, to jest Staroście K.-K., decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r. o odmowie uchylenia w postępowaniu wznowieniowym decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wydanej na rzecz skarżących - oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku podano, że postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę zostało wznowione na wniosek małżonków B. i A. R. z dnia [...] czerwca 2005 r. uzupełniony pismem z dnia [...] marca 2006 r., którzy zostali pominięci w postępowaniu administracyjnym ogólnym. Po wznowieniu postępowania organ pierwszej instancji na podstawie art. 151 kpa odmówił uchylenia własnej decyzji stwierdzając, że wnioskujący o wznowienie brali udział w postępowaniu, a jedynie wobec nie podania nowego /zmienionego/ adresu, decyzja w sprawie wydana nie została im prawidłowo doręczona. Zarzuty dotyczące naruszenia interesu wnioskodawców odnoszące się do zacienienia ich nieruchomości nie miały też oparcia w faktach, gdyż przedmiotem sprawy jest zabudowa szeregowa i zacienienie nie występuje. Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wnieśli B. i A. R. podtrzymując argumenty podniesione we wniosku o wznowienie i w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Organ odwoławczy uznał, że decyzja zaskarżona została wydana bez wymaganego szczegółowego wyjaśnienia istotnych okoliczności. Nieprawidłowo organ pierwszej instancji przyjął, że decyzja kwestionowana nie została doręczona z winy strony, bowiem to organ oparł się na nieaktualnych danych z zasobu Wydziału Geodezji i Kartografii, Katastru i Nieruchomości Starostwa Powiatowego w K.-K., nie podejmując żadnych kroków w kierunku ustalenia prawidłowego adresu strony. Naruszono zasady określone w art. 7 i 10 kpa. Ponadto jeżeli organ uznał, że nie zachodzą okoliczności z art. 145 ( 1 pkt 4 kpa, nie miał podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy i dokonywania oceny wydanego pozwolenia na budowę. Skargę od powyższej decyzji wnieśli A. K. – N. i D. N. podnosząc zwłaszcza, iż wyrokiem WSA w Opolu z dnia 13 grudnia 2005 r. uchylono postanowienie Wojewody O. z dnia [...] lipca 2005 r. o przywróceniu B. i A.. R. terminu do wniesienia odwołania od kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uznał, iż skarga nie jest zasadna. Sąd podzielił w pełni stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji przyjął, że brak jest przesłanki z art. 145 ( 1 kpa do wznowienia postępowania, to nie miał prawa wznawiać postępowania i prowadzić sprawy w trybie wznowieniowym. Ponadto słuszne stanowisko zajął według Sądu organ odwoławczy, iż organ pierwszej instancji nie przeprowadził właściwego postępowania wyjaśniającego w przedmiocie ustalenia, czy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Tym samym prawidłowo w zaskarżonej decyzji przyjęto, że zachodzą przesłanki do zastosowania art. 138 ( 2 kpa. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli A. K. – N. i D. N. reprezentowani przez adwokata I. J. zarzucając naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 ( 1 pkt 1 lit. c ppsa wobec nieuwzględnienia naruszenia przepisów przez organ wydający zaskarżoną decyzję a także wydanie wyroku w sytuacji, gdy zachodzi nieważność postępowania /art. 183 ( 2 pkt 3 ppsa/. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzi się, iż błędnie został zakwalifikowany wniosek skarżących jako żądanie wznowienia, podczas gdy był to wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Pierwotnie wniosek ten został prawidłowo zakwalifikowany i organ uwzględniając go - termin przywrócił, jednakże WSA wyrokiem z dnia 13 grudnia 2005 r. sygn. akt II SA/Op 293/05 uchylił postanowienie w tym zakresie uznając wniosek za niedopuszczalny. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Jako podstawy skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie wskazano: naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W pierwszym rzędzie podniesiono, iż zaskarżony wyrok wydano bez zachowania art.145 ( 1 pkt 1 lit. c ppsa wobec nieuwzględnienia naruszenia przepisów przez organ wydający zaskarżoną decyzję. W ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną Sąd powinien był uchylić decyzję organu odwoławczego opartą na przepisie art. 138 ( 2 kpa, który przewiduje, iż organ drugiej instancji może uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne toczyło się po wznowieniu postępowania /postanowieniem/ na żądanie podmiotu, który oświadczył we wniosku, że jego prawa do udziału w postępowaniu ogólnym /zwykłym/ zostały ograniczone /art. 145 ( 1 pkt 4 kpa/. Jak to zauważył organ odwoławczy, wydając decyzję w pierwszej instancji Starosta K.-K. odmówił uchylenia dotychczasowej decyzji z jednej strony stwierdzając w uzasadnieniu, że nie zachodziła przesłanka określona w art. 145 ( 1 pkt 4 kpa, zaś z drugiej strony wskazał, że w jego ocenie decyzja dotychczasowa została wydana prawidłowo /z zachowaniem mających zastosowanej w sprawie przepisów prawa materialnego/. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, akceptujące zaskarżoną decyzję organu wojewódzkiego, iż decyzja organu pierwszej instancji musiała być usunięta z obrotu prawnego zaś sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, który w razie dojścia do przekonania, że brak jest przesłanki z art. 145 ( 1 kpa orzeka o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej /art. 151 kpa/, nie ma natomiast wówczas prawa do dokonywania jakichkolwiek ustaleń czy ocen w zakresie zgodności z prawem tej decyzji. Orzekanie o braku przesłanki wznowieniowej i jednocześnie ustosunkowanie się merytoryczne do zgodności z prawem decyzji w postępowaniu wznowieniowym wskazuje na to, iż organ orzekający nie jest w pełni przekonany w tej pierwszej kwestii /istnienia lub braku przesłanki z art. 145 ( 1 kpa/. Wyłącznie ustalenie, że zaistniała przesłanka wznowieniowa, uprawnia organ orzekający do przejścia do kolejnego etapu badań i rozważań, odnoszącego się do kwestii wiążących się z prawidłowością materialnoprawną dotychczasowej decyzji. W skardze kasacyjnej zarzuca się też wydanie zaskarżonego wyroku w warunkach nieważności postępowania /art. 183 ( 2 pkt 3 ppsa/, z tego względu, iż kontroli sądu administracyjnego poddane już było orzeczenie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a sprawa dotyczyła tej samej kwestii, a więc kwestionowania przez tę samą stronę tej samej decyzji organu administracji publicznej. Nie można zgodzić się z tym zarzutem, bowiem nie występuje przesłanka tożsamości sprawy /res judicata/ wymagana art. 183 ( 2 pkt 3 ppsa w sytuacji, gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekał w sprawie zakończonej orzeczeniem o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a następnie w sprawie decyzji wydanej w postępowaniu wznowieniowym. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 ppsa.