I OSK 1139/07
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-04-15
Skład orzekający: Jolanta Rajewska, Joanna Runge – Lissowska, Arkadiusz Despot – Mładanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania przez organ administracji (np. lakoniczne uzasadnienie decyzji) może stanowić podstawę do uchylenia wyroku sądu administracyjnego, jeśli sąd ten nie uchylił decyzji organu, a skarga kasacyjna nie wykaże istotnego wpływu tego naruszenia na wynik sprawy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny są nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna musi precyzyjnie wskazywać naruszone przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (P.p.s.a.) oraz wykazać ich istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. przez WSA był nietrafny, gdyż WSA nie narusza przepisów k.p.a., a jedynie może nie uchylić decyzji naruszającej te przepisy, co wymaga wskazania odpowiedniego przepisu P.p.s.a. Zarzut naruszenia art. 113 § 1 P.p.s.a. również nie został wykazany, gdyż przepis ten dotyczy zamknięcia rozprawy, a sąd uznał sprawę za dostatecznie wyjaśnioną, co nie stanowiło istotnego naruszenia mającego wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) odmawiającą uchylenia decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o oddaniu w użytkowanie wieczyste działek pod osiedle mieszkaniowe. SKO odmówiło uchylenia decyzji, uznając, że odnaleziony przez Spółdzielnię wniosek z 1986 r. nie miał znaczenia dla sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) oddalił skargę Spółdzielni, uznając, że odnaleziony wniosek nie stanowił istotnej okoliczności. Spółdzielnia wniosła skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym lakoniczne uzasadnienie decyzji SKO i niewyjaśnienie istotnych okoliczności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rajewska, Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska – spr., Sędzia del. WSA Arkadiusz Despot – Mładanowicz, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 29 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Rz 842/06 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2007 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę Spółdzielni [...] w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] nr [...], odmawiającą uchylenia decyzji w postępowaniu wznowieniowym.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił:
Decyzją z dnia [...] lutego 1989 r. nr [...], Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w R. oddał w użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni [...] w R., wymienione w niej działki, z przeznaczeniem na osiedle mieszkaniowe. P. F., wnioskiem z 27 grudnia 2000 r., wystąpił o stwierdzenie nieważności tej decyzji wskazując, że w kompleksie objętych nią działek znajduje się działka, uprzednio od niego wywłaszczona, o zwrot której się stara. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] lutego 2001 r. nr [...], stwierdziło nieważność decyzji z dnia [...] lutego 1989 r., a po rozpoznaniu wniosku Spółdzielni o ponowne rozpoznanie sprawy, decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. nr [...], utrzymało swoją decyzję nadzorczą w mocy. Przyczyną stwierdzenia nieważności decyzji o oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste było to, że w dacie wydania tej decyzji nie istniała w obrocie prawnym decyzja z dnia 23 lutego 1985 r. zatwierdzająca plan realizacyjny osiedla mieszkaniowego (wygasła z dniem 1 kwietnia 1987 r. zaświadczenie Prezydenta Miasta R. z dnia [...] lutego 2001 r.), na którą powoływała się decyzja o użytkowaniu wieczystym, co powodowało, że brak było celu, dla którego miało nastąpić przekazanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste, a tym samym decyzja rażąco naruszała prawo.
Wnioskiem z dnia 6 lutego 2006 r., Spółdzielnia wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego ww decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r., wskazując, iż jej pracownik w dniu 30 stycznia 2006 r. odnalazł wniosek tej Spółdzielni z dnia 15 września 1986 r. w sprawie przekazania terenu pod budowę osiedla, który to dokument nie był znany organowi w dacie orzekania w postępowaniu nadzorczym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po wznowieniu postępowania, decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] odmówiło uchylenia decyzji nadzorczej, utrzymując ją w mocy wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., na skutek wniosku Spółdzielni o ponowne rozpatrzenie sprawy. Kolegium stwierdziło, że w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 1989 r. o oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste wskazano, iż została ona wydana na wniosek Spółdzielni z dnia 13 lutego 1989 r., zatem wniosek z dnia 15 września 1986 r., odnaleziony przez pracownika Spółdzielni, nie ma znaczenia w sprawie, zwłaszcza, że wymienione w tym wniosku nieruchomości stanowiły do końca 1986 r. własność osób prywatnych.
Oddalając skargę Spółdzielni, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że decyzją, z dnia [...] lutego 1989 r. o oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste wydana została, jak z niej wynika, na wniosek z dnia 13 lutego 1989 r., że w dacie jej wydania nie istniała w obrocie prawnym decyzja z dnia [...] lutego 1985 r. zatwierdzająca plan realizacyjny osiedla mieszkaniowego, że działka będąca uprzednio własnością P. F., oddana w użytkowanie wieczyste Spółdzielni, została wywłaszczona decyzją z dnia [...] listopada 1988 r., zatem wniosek z dnia 15 września 1986 r. nie mógł stanowić podstawy wszczęcia postępowania o oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości, zakończonego decyzją z dnia [...] lutego 1989 r., a co za tym idzie odnalezienie tego wniosku nie stanowi istotnej dla sprawy okoliczności w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Sąd uznał też, że lakoniczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji, choć stanowi naruszenie przepisów, to jednak nie mogło mieć istotnego wpływu na rozstrzygnięcie, zwłaszcza, że odwołuje się ta decyzja do obszernego uzasadnienia decyzji ją poprzedzającej.
Reprezentowana przez radcę prawnego, Spółdzielnia [...] w R. wniosła skargę kasacyjną od ww wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania i zarzucając naruszenie prawa procesowego przez:
– błędne przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że zbyt lakoniczne uzasadnienie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nie stanowi podstawy do jej uchylenia, tj. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.,
– niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, tj. naruszenie art. 113 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W uzasadnieniu wskazano, że konsekwencją stwierdzenia, iż uzasadnienie decyzji nie spełnia wymagań przewidzianych przepisami, powinno być uchylenie decyzji, gdyż motywy decyzji powinny być tak ujęte aby strona mogła zrozumieć zasadność przesłanek, którymi kierował się organ, a lakoniczne uzasadnienie decyzji narusza art. 107 § 3 k.p.a. Podniesiono też, ze wniosek z dnia 13 lutego 1989 r., na który powołuje się decyzja z dnia [...] lutego 1989 r., został złożony przez Spółdzielnię [...] w R., a nie przez skarżącą, gdyż jej wniosek był z dnia 15 sierpnia 1986 r., a wobec tego należało w postępowaniu wyjaśnić dlaczego decyzja z dnia [...] sierpnia 1989 r. powołała się na wniosek późniejszy, a nie wcześniejszy.
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyła Z. K. – uczestniczka postępowania – wnosząc o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. Znaczy to, że o ile w sprawie nie zachodzą przyczyny nieważności wskazane w § 2 art. 18, Naczelny Sąd rozpoznając skargę kasacyjną może badać sprawę tylko w ramach przytoczonych w tej skardze podstaw.
Podstawy skargi kasacyjnej zawiera art. 174 P.p.s.a. i wskazuje ich dwie:
– naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszenie przepisów postępowania o ile mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Z kolei art. 176 P.p.s.a określa elementy jakie powinna zawierać skarga kasacyjna i wśród nich wymienia przytoczenie podstaw skargi kasacyjnej i ich uzasadnienie. Zgodne z tymi przepisami przytoczenie podstaw skargi będzie polegało na wskazaniu konkretnych przepisów, konkretnego aktu normatywnego czy to prawa materialnego, czy procesowego, charakteru naruszenia tych przepisów oraz uzasadnienie podanych naruszeń. Tylko tak skonstruowana skarga kasacyjna daje Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu możliwość rozpoznania jej co do meritum, a więc w zakresie jakiego oczekuje wnoszący tę skargę. Natomiast skarga sporządzona z formalnego punktu widzenia prawidłowo, ale nie odpowiadająca wskazanym uwarunkowaniom nie może wywołać takiego skutku, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, nie ma ani obowiązku ani uprawnienia jej poprawiania, uzupełniania czy interpretowania.
W niniejszej sprawie zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie przepisów postępowania. Jak wskazano wyżej, art. 174 pkt 2 P.p.s.a. przewiduje taką właśnie podstawę skargi kasacyjnej, jednak w jego ramach obok wskazania przepisu, należy podać charakter naruszenia. Przepis ten stanowi, że naruszenie przepisów postępowania polega na istotnym wpływie na wynik rozstrzygnięcia. W skardze postawiono zarzut naruszenia przepisów postępowania przez błędne przyjęcie oraz niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Takiego charakteru naruszenia przepisów postępowania ww przepis nie przewiduje, zatem nie wiadomo czy wskazane przepisy zostały naruszone w sposób mający wpływ na wynik sprawy, bowiem ani z podstaw skargi ani z jej uzasadnienia to nie wynika.
Kolejną kwestią wymagającą wyjaśnienia, jak idzie o zarzut naruszenia przepisów postępowania, jest wskazanie aktu normatywnego. Zgodnie z art. 173 § 1 P.p.s.a., skarga kasacyjna przysługuje od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, co znaczy, że przepisami postępowania jakie mogły zostać przez ten Sąd naruszone są przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzkie sądy administracyjne procedują wg tych przepisów i tylko je mogą naruszyć w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej skardze kasacyjnej zarzucono wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 113 § 1 P.p.s.a.
Jak powiedziano wyżej, aktem regulującym postępowanie przed sądami administracyjnymi jest ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś Kodeks postępowania administracyjnego to akt wg którego prowadzą postępowanie organy administracji.
Postawienie zatem Wojewódzkiemu Sądowi zarzutu naruszenia przepisów k.p.a. bez jakiegokolwiek powiązania ich z przepisami P.p.s.a., czyni taki zarzut nietrafnym. Wyrok Sądu nie może naruszać art. 107 § 3 k.p.a., bowiem ten przepis wskazuje jakim wymogom ma odpowiadać uzasadnienie decyzji administracyjnej. Natomiast, jeżeli skarżącej chodziło o to, że zaskarżona decyzja naruszyła ten przepis i z tego powodu powinna zostać uchylona, to należało wskazać przepis P.p.s.a., który Wojewódzki Sąd naruszył nie uchylając takiej wadliwej – zdaniem skarżącej – decyzji. Tak podstawy skargi kasacyjnej, jak i jej uzasadnienie takiego przepisu P.p.s.a. nie wskazują.
Jako naruszenie przepisów P.p.s.a wskazano art. 113 § 1, zarzucając Wojewódzkiemu Sądowi, że naruszenie to polegało na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Przepis ten stanowi, że przewodniczący zamyka rozprawę, gdy Sąd uzna sprawę za dostatecznie wyjaśnioną. Jest to przepis skierowany do prowadzącego rozprawę – jej przewodniczącego, który pozwala na zamknięcie rozprawy, gdy Sąd uzna sprawę za wyjaśnioną. Oznacza to, że przepis ten może zostać naruszony, gdyby rozprawa została zamknięta przed wyjaśnieniem sprawy. Naruszenie tego przepisu procesowego mogłoby stanowić podstawę uchylenia zaskarżonego wyroku ale tylko wówczas, gdyby zostało wykazane, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna zarzuca w podstawach naruszenie art. 113 § 1 P.p.s.a., jednak z uzasadnienia nie wynika czy i jaki wpływ miało to naruszenie na wynik, postawiony zarzut nie koresponduje z uzasadnieniem. Z akt sadowoadministracyjnych wynika, że rozprawa została zamknięta, gdyż Sąd uznał sprawę za wyjaśnioną. Przepis ten nie został zatem naruszony. Wydaje się, że skarżąca, zarzucając niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności, ma na myśli swoje wątpliwości co do złożonych w postępowaniu wniosków, poprzedzających decyzję z dnia [...] lutego 1989 r. Do kwestii tej Wojewódzki Sąd się odniósł w uzasadnieniu wyroku i w jego ocenie wniosek z dnia 15 września 1986 r., odnaleziony przez Spółdzielnię, nie miał istotnego znaczenia w sprawie. Jeśli skarżąca uważa inaczej, to jest to tylko różnica poglądów, ale nie oznacza to naruszenia przez Sąd art. 113 § 1 P.p.s.a. Podkreślić przy tym jeszcze raz należy, że art. 174 pkt 2 P.p.s.a. jako podstawę skargi kasacyjnej wymienia naruszenie przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie i takie naruszenie powinno być wykazane W skardze zarzucono niewyjaśnienie wszystkich okoliczności nie wskazując jednak w uzasadnieniu czy i jaki mogło to mieć wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zarzut naruszenia art. 113 § 1 P.p.s.a. należy zatem uznać za nieusprawiedliwiony.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło