II SA/Gl 382/06

WyrokWSA w Gliwicach2007-01-29

Skład orzekający: Iwona Bogucka, Łucja Franiczek, Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Gminy odmawiająca zatwierdzenia taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków może zostać podjęta wyłącznie z powodu niecelowości kosztów zakupu wody związanych z tzw. stratami wody, bez wykazania braku należytej staranności przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego?
Ratio decidendi
Uchwała Rady Gminy odmawiająca zatwierdzenia taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków, podjęta wyłącznie z powodu niecelowości kosztów zakupu wody związanych z tzw. stratami wody, bez wykazania braku należytej staranności przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego w celu ochrony interesów odbiorców, narusza prawo. Brak wykazania zaniedbań w modernizacji sieci lub konkretnych faktów potwierdzających marnotrawstwo wody uniemożliwia zanegowanie celowości ponoszenia kosztów zakupu wody.
Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo A S.A. złożyło wniosek o zatwierdzenie taryf za wodę i ścieki. Burmistrz Miasta L. stwierdził niecelowość kosztów zakupu wody związanych ze stratami wody i dokonał ich weryfikacji. Rada Gminy L. odmówiła zatwierdzenia taryfy, podtrzymując stanowisko Burmistrza. Przedsiębiorstwo A S.A. wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, w tym zakwestionowanie możliwości uwzględnienia kosztów zakupu wody w części dotyczącej strat wody. WSA stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały i orzeczono, że nie podlega ona wykonaniu w całości. Zasądzono od Gminy L. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka Protokolant starszy sekretarz Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa A S.A. w T. na uchwałę Rady Miejskiej w L. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości, 2) zasądza od Gminy L. na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem nadanym w dniu [...]r. Przedsiębiorstwo A SA w T. zwróciło się o zatwierdzenie taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie gminy L. w okresie od dnia [...]r. do dnia [...]r. Zarządzeniem nr [...]z dnia [...] r. Burmistrz Miasta L. działając na podstawie art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków /Dz.U. Nr 72, poz. 747 ze zm./, stwierdził niecelowość ponoszenia kosztów z powyższego tytułu, dokonując ich weryfikacji w zakresie kosztów związanych ze świadczeniem usług dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę w wysokości [...]zł, ilości świadczonych usług, stanowiących ogółem prognozowane zużycie wody w 2006 r. w wysokości [...]m2, oraz ceny wskaźnikowej za dostarczoną wodę w roku 2006 – do wysokości netto [...] zl/m3. W uzasadnieniu Burmistrz L. wskazał, iż znacznie zawyżono koszt zakupu wody na pokrycie strat wody. Jego zdaniem, koszty te nie są zasadne, gdyż znaczne straty wody wynoszące [...]% mogą świadczyć o braku gospodarności i bezpodstawnym przerzucaniu na mieszkańców gminy kosztów z tego tytułu. Stąd też koszty zakupu wody po porównaniu z rocznym poborem wody uznano za niezasadne, albowiem zostały poniesione nie w celu zaopatrzenia mieszkańców w wodę, a jedynie w celu pokrycia strat, co miało już miejsce w poprzednim okresie. Takie nieuzasadnione zawyżenie kosztów powoduje zaś wzrost ceny jednostkowej o [...]zł za 1 m3. Następnie Rada Gminy L. uchwałą podjętą w dniu [...]r. na podstawie art. 24 ust. 5 powołanej ustawy, odmówiła zatwierdzenia taryfy przedstawionej przez Przedsiębiorstwo A – SA w T.. Uchwała ta została przesłana Wojewodzie [...] jako organowi nadzoru w dniu [...] /vide: kserokopia dowodu doręczenia/. Pismem z dnia [...]r. Przedsiębiorstwo A w T. wezwano Radę Miasta L. do usunięcia naruszenia interesu prawnego i uprawnienia przy podejmowaniu powyższej uchwały z powodu niewykazania niezgodności z prawem sporządzonej taryfy oraz odmowy zatwierdzenia taryfy – zamiast zatwierdzenia taryfy w kształcie wynikającym z dokonanej przez Burmistrza Miasta L. weryfikacji. Nadto, wnioskodawca wskazał na ewentualne naruszenie art. 23 ust. 2 pkt 1 lit. f/ ustawy poprzez zakwestionowanie możliwości uwzględnienia w kalkulacji niezbędnych przychodów kosztów zakupu wody w części dotyczącej wody niesprzedanej /tzw. strat wody/ oraz naruszenie § 2 pkt 8 rozp. Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków /Dz.U. Nr 26, poz. 257 ze zm./ - poprzez uznanie kosztów w pkt [...] za niespełniających warunków, określonych w definicji ustawowej. Wreszcie, wnioskodawca podniósł, że organ wykonawczy gminy nie jest upoważniony do jednostronnego ustalania wysokości taryf, a w sytuacji zawyżenia kosztów, o których mowa w art. 20 ust. 4 pkt 1 ustawy, winien wezwać do zmiany złożonego wniosku, zaś pod obrady Rady Gminy winna być przekazana taryfa wraz z projektem uchwały o jej zatwierdzenie. Nadto, w uzasadnieniu wezwania wskazano na szereg czynników, mających wpływ na straty wody z sieci i podjęcie działań w celu ich obniżenia. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Rada Miasta L. podjęła w dniu [...]r. uchwałę o podtrzymaniu dotychczasowego stanowiska. Powołując się na fakt doręczenia uchwały odmownej w dniu [...]r., [...] Przedsiębiorstwo A SA w T., wniosła w dniu [...]r. skargę do sądu administracyjnego, domagając się stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miasta L. z dnia [...]r., bądź orzeczenia o wydaniu uchwały z naruszeniem prawa oraz obciążenia tejże Rady kosztami postępowania. Skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie: 1) art. 24 ust. 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, z uwagi na niewskazanie niezgodności z prawem sporządzonej przez Spółkę taryfy, 2) art. 23 ust. 5 – 5b ustawy – poprzez odmowę zatwierdzenia taryfy, zamiast podjęcia uchwały o zatwierdzeniu taryfy w kształcie wynikającym z weryfikacji, dokonanej przez Burmistrza Miasta L., 3) art. 23 ust. 2 pkt 1 lit. f/ ustawy – poprzez zakwestionowanie możliwości uwzględnienia w kalkulacji niezbędnych przychodów kosztów zakupu wody w części dotyczącej wody niesprzedanej /tj. tzw. strat wody/, 4) § 2 pkt 8 rozp. MI z dnia 12 marca 2002 r. poprzez uznanie kosztów dotyczących wartości wody niesprzedanej za niespełniających warunków określonych w definicji ustawowej, 5) art. 23 ust. 2 pkt 1 lit.a/ ustawy – poprzez zakwestionowanie w kalkulacji niezbędnych przychodów kosztów ogólnozakładowych proporcjonalnie do tzw. strat wody, 6) § 7 ust. 1 pkt 1 cyt. rozp. poprzez częściowe zakwestionowanie kosztów poniesionych w roku obrachunkowym poprzedzającym. W uzasadnieniu skargi podano, że pismem z dnia [...]r. [...]Urząd Wojewódzki poinformował o niestwierdzeniu uchybień przy podejmowaniu kwestionowanej uchwały. Tymczasem zaskarżona uchwała wbrew wymogom ustawowym, nie zawiera wskazania naruszenia prawa, lecz jedynie akceptuje dokonaną przez Burmistrza weryfikację taryf w zakresie celowości ponoszenia kosztów, a przy tym w takiej sytuacji Rada Gminy winna podjąć uchwałę o zatwierdzeniu taryfy w wysokości zweryfikowanej przez organ wykonawczy, a nie – o odmowie zatwierdzenia taryfy. Nadto, skarżąca wskazała, że organ wykonawczy nie jest uprawniony do jednostronnego ustalania wysokości taryf za wodę i ścieki, a w sytuacji, gdy koszty byłyby zawyżone, winien wezwać do zmiany wniosku. Wreszcie, brak podstaw prawnych do zmniejszenia kosztów zakupu wody w związku z tzw. stratami wody, zaś skarżąca Spółka nie prowadzi rozliczania kosztów pośrednich w oparciu o klucze podziału tych kosztów do zakupu wody w m3 lub ilości wody niesprzedanej w m3. Zauważono też, że weryfikacja dokonana przez Burmistrza dotyczy jedynie taryf zaopatrzenia w wodę, a nie obejmują odprowadzania ścieków. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta L. wniosła o jej oddalenie jako nieuzasadnionej. Zdaniem organu, akceptacja lub brak akceptacji przedstawionej przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne taryfy, następuje po przedstawieniu oceny organu wykonawczego pod względem zgodności z przepisami ustawy i weryfikacji kosztów pod względem celowości ich ponoszenia. Stąd też sama uchwała nie powinna zawierać uzasadnienia, a przyczyny jej podjęcia wynikają z opinii organu wykonawczego. Zgodnie z art. 1 ustawy, zasadnicze znaczenie ma ochrona interesów odbiorców usług i optymalizacji kosztów, co potwierdza także zapis § 2 pkt 8 rozp. Zatem nie sposób zaakceptować kosztów związanych ze stratami wody, przekraczającymi [...]% całości dostarczonej mieszkańcom gminy wody. W związku z treścią odpowiedzi na skargę skarżąca w dodatkowym piśmie procesowym z dnia [...]r. zanegowała pogląd organu, iż ustawodawca uniemożliwił podjęcie uchwały odmownej nie tylko z uwagi na niezgodność taryfy z przepisami prawa, lecz także z uwagi na niecelowość kosztów związanych ze świadczeniem usług. W toku rozprawy sądowej pełnomocnicy stron wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania. Nadto, w oparciu o akta tut. Sądu sygn. II SA/Gl 383/06 ustalono, iż prawomocnym postanowieniem z dnia [...]r. odrzucono skargę [...] Przedsiębiorstwa A SA w T. na zarządzenie Burmistrza Miasta L. z dnia [...]r. nr [...]. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga musiała odnieść skutek, aczkolwiek nie wszystkie zawarte w niej argumenty należało podzielić. W pierwszym rzędzie wyjaśnić przyjdzie, iż skarżąca jest legitymowana do wniesienia skargi w świetle art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm./, zaś jej złożenie zostało poprzedzone wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Stąd też skarga podlegała merytorycznemu rozpoznaniu. Badając legalność zaskarżonej uchwały o odmowie zatwierdzenia taryf, sąd administracyjny stwierdził, iż akt ten zapadł z naruszeniem art. 24 ust. 5 cyt. ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. – o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków /obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858/ - w brzmieniu obowiązującym w dacie jej podjęcia. Na tej podstawie prawnej rada gminy władna jest do wydania uchwały o odmowie zatwierdzenia taryf, jeżeli zostały one sporządzone niezgodnie z przepisami. Spór w niniejszej sprawie dotyczy przede wszystkim kwestii, czy pod pojęciem tychże przepisów należy rozumieć wyłącznie regulację cyt. wyżej ustawy, czy też ustawodawca miał na względzie także kwestię celowości ponoszenia kosztów związanych ze świadczeniem usług, a więc czy zakres działania rady gminy jest identyczny, jak w przypadku czynności sprawdzających i weryfikacyjnych organu wykonawczego gminy podejmowanych w trybie art. 24 ust. 4 powołanej ustawy. Zdaniem składu orzekającego, w tym względzie przychylić się należy do stanowiska organu, którego działanie zaskarżono, zaprezentowanego w odpowiedzi na skargę. Zasady ustalania taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków określa Rozdział 4 ustawy. Przepis art. 20 ust. 2 tej ustawy przewiduje zaś, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne określa taryfę na podstawie niezbędnych przychodów po dokonaniu ich alokacji na poszczególne taryfowe grupy odbiorców usług. Pojęcie niezbędnych przychodów zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 2 ustawy. Zatem przez użyte w ustawie określenie "niezbędnych przychodów" należy rozumieć wartość przychodów w danym roku obrachunkowym, zapewniających ciągłość zbiorowego zaopatrzenia w wodę, odpowiedniej jakości i ilości zbiorowego odprowadzania ścieków, które przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne powinno osiągnąć na pokrycie uzasadnionych kosztów, związanych z ujęciem i poborem wody, eksploatacją, utrzymaniem i rozbudową urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych oraz osiągnięcie zysku. Nadto, zakres weryfikacji kosztów pod względem ich ponoszenia, obejmuje jedynie koszty, wymienione w art. 20 ust. 4 ustawy. Zatem weryfikacja dotyczy kosztów związanych ze świadczeniem usług, poniesionych w poprzednim roku obrachunkowym, ustalonych na podstawie ewidencji księgowej, prowadzonej zgodnie z wymogami z art. 20 ust. 5 ustawy, z uwzględnieniem planowanych zmian tych kosztów w roku obowiązywania taryfy. Wreszcie, kryteria ustalania niezbędnych kosztów określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków /Dz.U. Nr 26, poz. 257/, wydane na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 23, art. 25 i art. 27 ust. 2 ustawy. Rozporządzenie wykonawcze stanowi zaś, że koszty uzasadnione – to koszty określone przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne na podstawie ustawy i niniejszego rozporządzenia, przy zachowaniu należytej staranności zmierzającej do ochrony interesów odbiorców i minimalizacji kosztów niezbędnych do wykonywania zadań wynikających z ustawy. Zatem powyższa regulacja prowadzić winna do wniosku, iż ustawodawca w treści art. 24 ust. 5 ustawy posłużył się pojęciem "niezgodności z przepisami", mając na uwadze zarówno przepisy tej ustawy, jak i przepisy wykonawcze. Stąd też tylko koszty uzasadnione w rozumieniu cyt. rozp. MI, które uwzględniono w opracowanej taryfie, stanowią o zgodności taryfy z przepisami. W niniejszej sprawie rozstrzygnięcie sporu wymaga jednak rozważenia dalszej kwestii, a mianowicie, czy przy ustalaniu niezbędnych przychodów bierze się pod uwagę całość kosztów zakupu wody przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne czy też jedynie te koszty zakupu wody, które odpowiadają ilości wody sprzedanej odbiorcy, a więc, czy tzw. straty wody w całości stanowią koszty niecelowe, jak to uznał organ gminy. W tym względzie podkreślić przyjdzie, iż ustawodawca nie nałożył wprost obowiązku sporządzenia uzasadnienia uchwały o odmowie zatwierdzenia taryfy. Co więcej, nawet niepowołanie w uchwale podstawy prawnej, samo w sobie nie może prowadzić do stwierdzenia jej nieważności, jeżeli uchwała ma umocowanie w obowiązującym porządku prawnym. Takie naruszenie prawa jest bowiem nieistotne, a dopiero stwierdzenie wpływu naruszenia prawa na treść podjętej uchwały, uzasadnia stwierdzenie jej nieważności przez organ nadzoru, bądź sąd administracyjny orzekający w drodze skargi, wniesionej przez uprawniony podmiot. Żaden przepis wprost nie obliguje rady gminy do uzasadnienia uchwały w razie jej wydania. Niemniej jednak brak uzasadnienia uchwały, jak również brak w aktach sprawy jakichkolwiek informacji dotyczących powodów podjęcia aktu przez organ gminy powodują, że ustalenia te mają charakter dowolny i nie zezwalają na ich merytoryczną ocenę. W tym miejscu odwołać się też należy do stanowiska, zawartego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2006 r. II OSK 410/06, iż wymóg działania na podstawie prawa, w połączeniu z zasadą zaufania, rodzi po stronie organów władzy publicznej obowiązek motywowania jej rozstrzygnięć. Obowiązek taki jest zaliczany do standardów demokratycznego państwa prawnego. Obowiązek motywowania uchwał rady gminy jest też elementem zasady jawności działania władzy publicznej /Wokanda 2006/11/37/. Stąd dla oceny legalności aktu organu gminy, która nie zawiera uzasadnienia, miarodajna jest treść odpowiedzi na skargę i dokumentów, sporządzonych na użytek podjęcia kwestionowanej uchwały. Zdaniem organu, którego działanie zaskarżono, przyczyny podjęcia uchwały o odmowie zatwierdzenia taryf, wskazane zostały w uzasadnieniu zarządzenia Burmistrza L. z dnia [...]r. Oznacza to, że Rada Gminy w całości zaaprobowała stanowisko organu wykonawczego w zakresie zawyżenia kosztu zakupu wody z racji objęcia tymi kosztami tzw. strat wody, wynoszących [...]%. Stąd też uznając tego rodzaju koszty zakupu wody tzw. niesprzedanej za nieuzasadnione, Rada Gminy podjęła uchwałę o odmowie zatwierdzenia taryf. Taki stan rzeczy potwierdza także przesłany na żądanie sądu protokół sesji Rady Gminy L., na której zapadła kwestionowana uchwała odmowna. Dowód z tego dokumentu przeprowadzono zaś poza rozprawą sądową w trybie art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako że z akt postępowania wynika, iż dokument ten znany był stronie skarżącej, gdyż został jej doręczony przed wniesieniem skargi. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stanowiska tego nie sposób jednak zaaprobować. Przede wszystkim zarządzenie Burmistrza L. z dnia [...]r. nie miało waloru wiążącego dla organu stanowiącego, bowiem taki skutek prawny nie wynika z regulacji, zawartej w art. 24 ustawy. Podjęcie uchwały przez Radę Gminy obwarowane jest 45-dniowym terminem od dnia złożenia wniosku, a skutkiem braku podjęcia uchwały /o zatwierdzeniu taryf lub odmowie zatwierdzenia taryf/, jest wejście w życie taryf zweryfikowanych przez organ wykonawczy /art. 24 ust. 8 ustawy/. W każdym jednak wypadku chodzi o taryfy, przedstawione przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, w stosunku do których organ wykonawczy podjął czynności w trybie art. 24 ust. 4 ustawy. W wyniku przeprowadzonej weryfikacji kosztów pod względem celowości ich ponoszenia, organ wykonawczy nie jest władny do samodzielnego określenia taryfy w wysokości innej niż przedstawionej we wniosku. Zmiany wysokości taryfy nie może też dokonać Rada Gminy, która może jedynie podjąć uchwałę o odmowie zatwierdzenia taryfy. Tak bowiem należy rozumieć pojęcie "zatwierdzenia taryfy". Wniosek taki należy też wyprowadzić z analizy art. 24 ustawy, który to przepis zacytowano już w skardze. W szczególności istotne są w tym względzie zapisy, regulujące skutki podjęcia lub niepodjęcia rozstrzygnięcia przez organ nadzoru. Jeżeli w trybie nadzorczym nie zostanie orzeczona nieważność uchwały o odmowie zatwierdzenia taryf, co miało miejsce w niniejszej sprawie, przedłużeniu ulega czas obowiązywania dotychczasowych taryf o 90 dni od doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego, a po tym terminie przedsiębiorstwo zobligowane jest do złożenia nowego wniosku w trybie art. 24 ust. 2 ustawy. Zatem wbrew stanowisku skarżącego, stwierdzenie wadliwości sporządzonej taryfy, nie stanowi podstawy do wezwania zmiany taryfy lecz podjęcia uchwały o odmowie jej zatwierdzenia. Jednakże w niniejszej sprawie brak było przesłanek do podjęcia uchwały o odmowie zatwierdzenia taryf jako konsekwencji stwierdzenia przez organ wykonawczy niecelowości kosztów zakupu tzw. wody niesprzedanej. Zauważyć bowiem przyjdzie, iż w uzasadnieniu wniosku o zatwierdzenie taryfy przedstawiono przedsięwzięcia uzasadniające wysokość ustalonych taryf /str. [...]/. Nie wiadomo, na jakiej podstawie organ gminy stwierdził, iż na terenie Gminy L. w ogóle nie powinny występować straty wody, bądź też koszty z tego tytułu winno ponosić przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne. Co więcej, z treści protokołu sesji Rady Gminy z dnia [...]r. wynika, że straty wody na obszarze działania Przedsiębiorstwa A wahają się w granicach od [...] do [...]% /vide – str. [...]protokołu/. Wydaje się, że o ile zachodzą wątpliwości co do stanu technicznego samej sieci, powodującego ubytki wody, do czego nawiązano w toku rozprawy sądowej, właściwym środkiem oddziaływania na przedsiębiorcę winno być opracowanie kierunków rozwoju gminy na użytek planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych /art. 21 cyt. ustawy/. Wreszcie, właściwym instrumentem było badanie samego wniosku o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności w tym zakresie pod kątem wymogów z art. 17 i art. 17a ustawy, bądź tez już po udzieleniu zezwolenia, rozważenie przesłanek ustawowych do jego cofnięcia, skoro organy gminy doszły do przekonania, iż dochodzi do marnotrawstwa wody i nieprawidłowego korzystania ze środowiska naturalnego, co narusza postanowienia zawarte w art. 74 Konstytucji RP. Za niekonsekwentne należy też uznać działania gminy, skoro nie zanegowano kosztów wody niesprzedanej w poprzednim okresie, a co więcej, już w latach 2004 – 2006, ubytki wody wynosiły [...] –[...]%. Z przywołanego protokołu sesji, na której podjęto uchwałę odmowną wynika zaś, że w 2005 r. cena wody wynosiła [...]zł za m3 /przy propozycji ceny za 2006 r. w kwocie [...]zł za m3/. Natomiast cena odprowadzania ścieków w 2005 r. wynosiła [...]zł za m3, proponowana w taryfie na rok 2006 - [...]zł za m3. Oznacza to, że w poprzednim okresie obowiązywania taryfy Rada Gminy zaaprobowała wydatki na zakup wody tzw. niesprzedanej, mimo że już wówczas występował problem strat wody w sieci. Nie wiadomo jednak, jak kształtowały się taryfy w latach poprzedzających i czy wówczas Rada Gminy zadbała o zminimalizowanie strat wody w ramach przysługujących jej uprawnień w zakresie kształtowania taryf. Tymczasem kształtowanie taryf winno być konsekwentne, przy czym w okresie pierwszych 18 miesięcy od dnia podjęcia działalności przez przedsiębiorstwo, obowiązują ceny i stawki uchwalone przez radę gminy, zapewniające pokrycie uzasadnionych kosztów zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków. Nie wykazano jednak niezbicie, że z punktu widzenia technicznego możliwe jest osiągnięcie takiego stanu, w którym straty wody nie wystąpią, bądź też ceny i stawki opłat, ustalonych w trybie art. 24a/ ustawy, zawierały właściwe odpisy amortyzacyjne, do czego nawiązano w toku rozprawy sądowej. Skoro zatem nie wykazano zaniedbań w zakresie modernizacji sieci po stronie przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, ani też nie podano konkretnych faktów, potwierdzających marnotrawstwo wody zakupionej przez przedsiębiorstwo, nie sposób przyjąć, by zachodziły podstawy do zanegowania kosztów wody niesprzedanej z punktu widzenia celowości ich ponoszenia. Wreszcie, zasadnie zarzucono w skardze, iż brak podstawy prawnej do proporcjonalnego obniżenia kosztów pośrednich z racji zmniejszenia niezbędnych przychodów. Koszty celowe /uzasadnione/ w świetle § 2 pkt 8 cyt. rozp., to wszak koszty określone na podstawie ustawy i tegoż rozporządzenia, przy zachowaniu należytej staranności zmierzającej do ochrony interesów odbiorców i minimalizacji kosztów niezbędnych do wykonania zadań wynikających z ustawy. Zatem prawodawca posłużył się kryterium należytej staranności jako miernikiem oceny celowości ponoszenia kosztów. Wykazanie, iż przedsiębiorca nie dochował należytej staranności, obciąża zaś organy gminy. Tymczasem argumentacja, zawarta zarówno w zarządzeniu organu wykonawczego, jak i przywołana w odpowiedzi na skargę sprowadza się jedynie do stwierdzenia samego faktu ubytków wody w sieci, bez próby analizy przyczyn tego stanu rzeczy. Jednakże bez wykazania, iż przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne nie zachowało należytej staranności w celu ochrony interesów odbiorców, nie jest możliwe zanegowanie celowości ponoszenia kosztów zakupu wody, stanowiących składnik niezbędnych przychodów. Z tych też względów, a mianowicie z powodu niewykazania, aby sporządzona przez skarżące przedsiębiorstwo taryfa obejmowała koszty nieuzasadnione, zaskarżona uchwała podlegała wyeliminowaniu z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonego aktu wobec uwzględnienia skargi oparto na przepisie art. 152 cyt. ustawy. O kosztach postępowania, obejmujących wpis sądowy w kwocie [...]zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie [...]zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego w kwocie [...] zł, czyli łącznie [...]zł, rozstrzygnięto na wniosek skarżącego po myśli art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło