II SA/Kr 2984/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel -Ziaja (spr) Sędziowie NSA Joanna Tuszyńska WSA Mariusz Kotulski Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2007r. sprawy ze skargi P. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I uchyla zaskarżoną decyzję , II zasadza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącego P. T. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. wydaną na podstawie art. 138 § 2 i art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 z późniejszymi zmianami) oraz art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 80 poz. 718) na skutek rozpatrzenia odwołania złożonego przez spółkę W. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] października 2001 r. znak [...], którą nakazano J. B. i K. W. wykonanie rozbiórki obiektów budowlanych położonych na działce nr [...] położonej w S. tj. kontenera biurowego o parametrach 4,25 x 3,05 i wys. 2,5 m, wiaty o konstrukcji drewnianej obudowanej z trzech stron blachą, pokrytej blachą o parametrach 7 x 7 i wys. 4 m i garażu - blaszaka o parametrach 3 x 5 i wys. 2 m - uchylił zaskarżoną decyzje i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że na działce nr [...] w S. znajdują się wymienione wcześniej obiekty. Organ l instancji obowiązek ich rozbiórki nałożył na J. B. i K. W., natomiast z pism J. B. z daty 3 października 2003 r. i 16 października 2003 r. wynika, że ich inwestorem jest spółka W. Sp. z o.o. Ze względu na nieprawidłowe wskazanie zobowiązanego w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy zobligowany był uchylić ją i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. Ponadto organ nadzoru budowlanego zwrócił uwagę, że 11 lipca 2003 r. weszła w życie ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z dnia 10 maja 2003 r. nr 80 póz. 718), która zmieniła treść art. 48 prawa budowlanego. Zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy, do spraw wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, a nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Jednak ust. 2 wskazanego przepisu stanowi, że do postępowań dotyczących obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie, albo wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy wprowadzone tą ustawą. Skarżona decyzja została wydana w trybie art. 48 prawa budowlanego i nie jest rozstrzygnięciem ostatecznym w rozumieniu k.p.a., zatem zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw, zachodzą przesłanki do ponownego rozpatrzenia niniejszej sprawy z uwzględnieniem obecnie obowiązujących przepisów prawa. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył P. T. wnosząc o skontrolowanie decyzji wydanej przez organ II instancji. Wskazał, że spółka W. nagle znalazła w S. teren pod budowę kontenera, wiaty i garażu, chociaż wcześniej w obecności inspektorów nadzoru budowlanego nikt o firmie nie wspominał. Dopiero nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanych obiektów spowodował obecny stan faktyczne - prawny. Skarżący zwrócił uwagę, że pomiędzy wydaniem decyzji w l instancji a rozpoznaniem jego odwołania minęły niemal 2 lata, a w tym kontekście powoływanie się przez o Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na zmianę prawa budowlanego jest nie na miejscu. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoją argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z uwagi na zmieniony stan prawny zachodzi konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania, z uwzględnieniem obecnie obowiązujących przepisów i dlatego organ odwoławczy musiał uchylić zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada dwuinstancyjności. Organ odwoławczy nie ogranicza się jedynie do kontroli prawidłowości zaskarżonego orzeczenia, lecz dokonuje ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 marca 1996 r. (sygn. S.A./ Wr 1996/95, ONSA 1997 nr 1 poz. 35), istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu l instancji. Ponownie rozpoznając i rozstrzygając sprawę organ II instancji musi uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania (o ile przepisy międzyczasowe nie stanowią inaczej). Podstawą prawną wydania nakazu rozbiórki przez organ l instancji był przepis art. 48 prawa budowlanego. Z dniem 11 lipca 2003 r. został on zmieniony przez art. 1 pkt 37 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. 2003 r. Nr 80 poz. 718). Zmiana, o której mowa wprowadziła wyjątki od obowiązku wydania nakazu rozbiórki w stosunku do obiektów wybudowanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Zgodnie z art. 7 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 27 marca 2003 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] rozstrzygając sprawę [...] listopada 2003 r. miał obowiązek zastosować art. 48, 49 i 49a prawa budowlanego w nowym brzmieniu. Należy jednak podkreślić, że art. 138 § 2 k.p.a. zezwala organowi odwoławczemu na uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia tylko w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Nie każda zmiana stanu prawnego powoduje konieczność wydania orzeczenia kasatoryjnego, lecz jedynie taka, która w konkretnej sprawie spowodowała konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. A contrario z art. 138 § 2 k.p.a. wynika, że jeżeli postępowanie wyjaśniające należy uzupełnić jedynie w nieznacznej części, organ odwoławczy powinien zrobić to we własnym zakresie. W ocenie sądu taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Organ l instancji ustalił, że przedmiotem postępowania są 3 obiekty (kontener biurowy, wiata i garaż - blaszak) ustawione bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę przez J. B. i K. W. na działce nr [...] w S. stanowiącej własność J. B. Ustalenia te były wystarczające do wydania przez organ l instancji decyzji nakazującej rozbiórkę. Omawiana zmiana prawa budowlanego wywołała konieczność zbadania, czy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki zastosowania art. 48 ust. 2. Przed wydaniem rozstrzygnięcia należało ustalić, czy obiekt będący przedmiotem postępowania jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz czy nie narusza on przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Dokonanie takich ustaleń nie wymagało w ocenie sądu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Przedmiotem niniejszego postępowania są tymczasowe obiekty budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 5 prawa budowlanego znajdujące się na działce opisanej w rejestrze gruntów jako pastwiska trwałe. Nie sposób wyobrazić sobie, by przepisy przewidywały możliwość legalizacji obiektu w takich okolicznościach. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że w decyzji l instancji niewłaściwie określono adresata nakazu rozbiórki. Zdaniem sądu to również jest uchybienie, które może zostać poprawione na etapie postępowania przed organem II instancji, a więc nie dawało podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Należy podkreślić, że właścicielką przedmiotowej działki jest J. B., która jest także prezesem spółki W. - właściciela obiektów objętych nakazem rozbiórki. Z jej pisma z dnia 3 października 2002 r. wynika, że przewiezienie kontenerów i ustawienie ich na działce nr [...] odbyło się za jej wiedzą i zgodą. W takiej sytuacji wskazanie właścicielki nieruchomości jako osoby zobowiązanej do dokonania rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę nie było błędem. Natomiast nieprawidłowo obowiązek dokonania rozbiórki nałożono na K. W., bowiem nie był on stroną w tej sprawie. Powyższa argumentacja wskazuje, że nie było potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, a zatem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego bezpodstawnie uchylił decyzję l instancji, naruszając w ten sposób przepis art. 138 § 2 k.p.a. Wobec powyższego należało uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 z późn. zm.). Należy też zwrócić uwagę, że organ odwoławczy rozpatrując odwołanie po upływie roku od jego wniesienia rażąco naruszył przepis 35 § 3 k.p.a., zgodnie z którym załatwienie sprawy winno nastąpić w terminie miesiąca od dnia otrzymania odwołania. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74 póz. 368 z późn. zm.) w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).