I FSK 556/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Sędzia NSA Krzysztof Stanik po rozpoznaniu w dniu 21 września 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K.P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 stycznia 2007 r. sygn. akt I SA/Gd 953/06 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi K.P. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie orzeczenia odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe spółki postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 25.01.2007 r., sygn. I SA/Gd 953/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę K.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia [...].09.2006 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie orzeczenia odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe spółki. W uzasadnieniu do tego rozstrzygnięcia wskazano, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 231 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwaną dalej "popsa" wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach strona zobligowana jest do uiszczenia wpisu stałego. Zdaniem Sądu z uwagi na przedmiot skargi, którym jest decyzja utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej w niniejszej sprawie należało pobrać wpis stały. Zaskarżona decyzja nie jest decyzją wymiarową. Wydana została w trybie nadzwyczajnym i jej przedmiotem było ustalenie czy ziściła się któraś z przesłanek warunkujących wzruszenie decyzji ostatecznej. Wobec tego stosownie do § 2 ust 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 16.12.2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193) - zwanego dalej "rozporządzeniem o wpisach" należało od niej pobrać wpis sądowy w wysokości 200 zł, który to wpis ma charakter stały. Zatem skarga wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika - tak jak w rozpatrywanej sprawie - podlegająca wpisowi stałem, w przypadku jego nieziszczenia przy jej wnoszeniu (bez wzywania) musiała zostać odrzucona w oparciu o art. 221 popsa. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone skarga kasacyjną K.P., w której wniesiono o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie art. 231 zdanie 2 popsa w związku z § 2 ust 5 rozporządzenia w sprawie wpisów przez zastosowanie tych przepisów wskutek przyjęcia, że od skarg na decyzję organu podatkowego wydaną na skutek wznowienia postępowania podatkowego, lecz określająca odpowiedzialność pieniężną członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości spółki w określonej precyzyjnie kwocie, pobiera się wpis stały w oparciu o § 2 ust 5 rozporządzenia o wpisach. W uzasadnieniu do tak sformułowanego zarzutu autor skargi kasacyjnej na wstępie podkreślił, że jego zdaniem w niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja z której wprost wynika obowiązek uiszczenia określonej należności pieniężnej, która stosownie do art. 216 popsa stanowi wartość przedmiotu zaskarżenia. Wedle zaś art. 231 popsa w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna Sąd powinien pobrać od skargi wpis stosunkowy. Strona skarżąca zauważyła, że w sprawie doszło do wznowienia postępowania na skutek braku udziału strony w postępowaniu bez jej winy, a więc organy podatkowe musiały zbadać zasadność określonej kwoty zaległości podatkowej. Na poparcie tego stanowiska wskazano na podstawę zaskarżonej decyzji, tj. art. 245 § 1 pkt 3 lit "a" ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.). Dodatkowo strona skarżąca stwierdziła, że w sprawie nie powinien znaleźć zastosowania § 2 ust 5 rozporządzenia o wpisach. W jej ocenie dotyczy on sytuacji, w której ma miejsce zaskarżenie aktu administracyjnego wydanego na skutek zastosowania nadzwyczajnego trybu postępowania w sprawach, w których co do zasady pobiera się wpis stały. Strona stanęła na stanowisku, że gdyby intencją ustawodawcy było wprowadzenie obowiązku uiszczenia wpisu stałego od skarg na decyzje wydane na skutek ponownego wszczęcia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, tego rodzaju zapis zostałby umieszczony w odrębnej jednostce redakcyjnej. Ponadto, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, skoro art. 231 popsa nakazuje pobierać wpis stosunkowy w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są decyzje dotyczące należności pieniężnych, to należy przyjąć, że przepis ten dotyczy wszystkich rozstrzygnięć określających obowiązek o charakterze pieniężnym. Ponadto na podstawie art. 187 § 1 popsa wniesiono o przedstawienie zagadnienia prawnego składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego celem rozstrzygnięcia kwestii wskazania rodzaju pobieranego wpisu od skargi na decyzję podatkową wydaną na skutek wznowienia postępowania podatkowego, której przedmiotem jest odmowa uchylenia decyzji podatkowej - decyzji z której wynika obowiązek uiszczenia określonego zobowiązania pieniężnego, zaś na skutek wniosku skarżącego doszło do wznowienia postępowania podatkowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W świetle wywodów zaprezentowanych w zaskarżonym postanowieniu oraz w skardze kasacyjnej wynika, że w niniejszej sprawie spór ogniskuje się wokół kwestii charakteru wpisu, jaki jest należny w przypadku zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji wydanej w trybie nadzwyczajnym (wznowienia postępowania), którą utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą uchylenia decyzji w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. W związku z tym w pierwszej kolejności przypomnieć należy, na co trafnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, że w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym (wznowienie postępowania albo stwierdzenie nieważności) kognicja organów administracyjnych ogranicza się jedynie do oceny czy w sprawie wystąpiła którakolwiek z określonych prawem przesłanek. W przypadku trybu wznowienia postępowania katalog przesłanek określa enumeratywnie art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Zatem w tego rodzaju postępowaniu organ nie ma dostępu do istoty sprawy podatkowej - w rozpatrywanym przypadku zbadania czy wystąpiły okoliczności pozwalające na przeniesienie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki na członka jej zarządu. W świetle powyższych uwaga ujawnia się więc podstawowa wada w rozumowaniu autora skargi kasacyjnej, który błędnie przyjął, że zaskarżona decyzja wydana w trybie wznowienia postępowania była aktem określającym konkretną należność pienieżną. Co za tym idzie wadliwie wyprowadzono wniosek, że w sprawie powinien zostać pobrany od skargi wpis stosunkowy. Błędy w tym zakresie w konsekwencji doprowadziły również do nieprawidłowej wykładni art. 231 popsa oraz § 2 ust 5 rozporządzenia o wpisach. Zgodnie z brzemieniem przywołanego przepisu - art. 231 popsa - wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, a w pozostałych sprawach pobiera się wpis stały. Pod pojęciem "pozostałych spraw" nie można rozumieć wyłącznie tych spraw, których przedmiot zaskarżenia stanowią należności niepieniężne, bowiem w kontekście obowiązku uiszczenia wpisu typowy podział na sprawy dotyczące należności pieniężnych oraz kwestii niepieniężnych nie znajduje zastosowania i przestaje być dychotomiczny. Celem usprawnienia postępowania oraz zapobieżenia sytuacji, w której strona zmuszona byłaby do ponownego ponoszenia kosztów postępowania w pełnej wysokości ustawodawca przewidział możliwość pobierania wpisów stałych w określonych kategoriach spraw bez względu na wartość przedmiotu zaskarżenia. Zasada powyższa znajduje swoje odzwierciedlenie w omawianym rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie wpisu, gdzie w § 2 ust. 5 wyraźnie zaznaczono, że w sprawach skarg dotyczących postanowienia lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu, bez względu na przedmiot sprawy (podkreślenie Sądu), należny jest wpis stały. Innymi słowy, niezależnie od przedmiotu zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji, jeżeli zapadło ono w trybie wznowienia postępowania administracyjnego (chociażby dotyczyło istoty sprawy podatkowej) lub w innych okolicznościach wskazanych w § 2 ust. 5 rozporządzenia w sprawie wpisu, skarga wnoszona do sądu administracyjnego podlega opłacie stałej. W rozpoznawanej sprawie skarga wniesiona została na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku zapadłą w trybie wznowienia postępowania a więc podlegała wpisowi stałemu. Dlatego na uwzględnienie nie zasługuje zarzut skargi kasacyjnej, bowiem Sąd pierwszej instancji nie miał obowiązku ustalenia wpisu stosunkowego i tym samym nie naruszył żadnego ze wskazanych w zarzucie przepisów. Ponieważ strona reprezentowana jest w sprawie przez radcę prawnego Sąd nie miał obowiązku wezwania do uiszczenia opłaty stałej i stosownie do art. 58 § 3 oraz 221 popsa skargę odrzucił, które to działanie uznać należy za prawidłowe. Odnośnie zarzutu niespójności § 2 ust 5 rozporządzenia o wpisach z art. 231 popsa Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że § 2 ust. 5 cyt. rozporządzenia nie stoi w sprzeczności wobec art. 231 popsa, ale stanowi uszczegółowienie normy zawartej w zdaniu drugim powołanego przepisu ustawy. Dlatego też Sąd pierwszej instancji nie miał żadnych podstaw ku temu, by odmówić zastosowania wskazanego przepisu rozporządzenia. Na marginesie, odnosząc się do twierdzenia o zastosowaniu § 2 ust 5 rozporządzenia o wpisach jedynie do spraw, w których pobiera się wpis stały, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w sprawach w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki pobiera się wpis stały w pierwszej instancji w kwocie 500 zł zgodnie z § 2 ust 3 pkt 12 rozporządzenia o wpisach. Przechodząc do wniosku strony o przedstawienie zagadnienia prawnego składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego tut. Sąd przede wszystkim zauważa, że decyzja w tym zakresie pozostawiona została do uznania Sądu. W świetle jednak naprowadzonych uwag Sąd nie znajduje podstaw do tego by wniosek ten uwzględnić. Mając na względzie powyższe uwagi Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 184 w związku z art. 182 § 1 popsa postanowił skargę kasacyjną oddalić.