II GSK 196/07

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-11-14

Skład orzekający: Andrzej Kuba, Kazimierz Brzeziński, Cezary Pryca

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił skargę na uchwałę odmawiającą wpisu na listę adwokatów, uwzględniając wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący niekonstytucyjności przepisu Prawa o adwokaturze, mimo że uzasadnienie Sądu nie odniosło się do wszystkich zarzutów i dowodów skarżącego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uznając, że Sąd ten naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez nienależyte przedstawienie stanu sprawy w uzasadnieniu wyroku. Sąd I instancji pominął istotne dowody i zarzuty skarżącego, nie dokonując ich oceny, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W związku z tym sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.
Stan faktyczny
Skarżący S. W. złożył wniosek o wpis na listę adwokatów po zdaniu egzaminu sędziowskiego z oceną dostateczną. Okręgowa Rada Adwokacka odmówiła wpisu, uznając, że wyniki egzaminu i kolokwiów świadczą o braku należytym umiejętności udzielania pomocy prawnej. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej utrzymało w mocy uchwałę, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający za niekonstytucyjny art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. S. W. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędziowie Kazimierz Brzeziński (spr.) NSA Cezary Pryca Protokolant Magdalena Rosik po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 25 stycznia 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 1588/06 w sprawie ze skargi S. W. na uchwałę Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...]czerwca 2006 r. nr bez numeru w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. zasądza od Naczelnej Rady Adwokackiej na rzecz S.W.kwotę 100 (sto) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2007 r. sygn. akt VI 1588/06 Wojewódzki Sad Administracyjny w W. oddalił skargę S. W. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] czerwca 2006 r. w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów. S. W. zdał we wrześniu 2005 r. egzamin sędziowski w Sądzie Apelacyjnym w B. i w dniu [...] października tegoż roku złożył wniosek o wpis na listę adwokatów Okręgowej Rady Adwokackiej w B. Okręgowa Rada Adwokacka w B. uchwałą z dnia [...] marca 2006 r. podjętą na podstawie art. 65 ust. 1 w związku z art. 68 ust 4 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058, z późn. zm.), dalej ustawa - Prawo o adwokaturze odmówiła wpisania S. W. na listę adwokatów Izby Adwokackiej w B. W uzasadnieniu powyższej uchwały stwierdzono, iż z przesłanych akt osobowych zainteresowanego wynika, że w trakcie aplikacji uzyskał on z kolokwium ocenę ogólną dostateczną i z taką samą oceną złożył egzamin sędziowski. W ocenie Okręgowej Rady Adwokackiej w B. uzyskane przez zainteresowanego wyniki w czasie kolokwiów i egzaminu sędziowskiego, jak też treść prac egzaminacyjnych świadczą, iż kandydat nie posiadł w stopniu należytym umiejętności udzielania pomocy prawnej. Oceniając przebieg aplikacji oraz dotychczasowej praktyki zawodowej zainteresowanego Okręgowa Rada Adwokacka w B. uznała, że zainteresowany nie spełnia wymogów z art. 65 ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze w zakresie prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Od powyższej uchwały S. W. złożył odwołanie do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej wnosząc o jej uchylenie i wpisanie go na listę adwokatów Izby Adwokackiej w B. Skarżący podniósł, że uzasadnienie zaskarżonej uchwały opiera się na twierdzeniu, że zdanie egzaminu sędziowskiego z oceną dostateczną oznacza, że zainteresowany nie posiadł w stopniu należytym umiejętności udzielania pomocy prawnej. Tymczasem ustawa - Prawo o adwokaturze nie uzależnia wpisu na listę adwokatów od stopnia uzyskanego z egzaminu sędziowskiego, a wyniki egzaminu nie mają znaczenia dla ustalenia, iż kandydat na adwokata daje rękojmię prawidłowego wykonywania tego zawodu. Takie stanowisko, zdaniem skarżącego, narusza art. 65 ust. 1 i art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze i jest całkowicie chybione. Nie znajduje ono podstawy w przepisach prawa, i jest sprzeczne z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem, że rękojmia należytego wykonywania zawodu należy do pojęć mieszczących się w kategoriach etyczno-moralnej postawy ocenianego kandydata, a nie jego kwalifikacji zawodowych. Na poparcie tego stanowiska skarżący przytoczył tezy orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte w wyrokach z dnia: 26 marca 1990 r. sygn. akt IV SA 87/90, 29 stycznia 1997 r. sygn. akt II SA 3093/95 oraz 18 sierpnia 1994 r. sygn. akt II SA 860/93. Uchwałą z dnia [...] czerwca 2006 r. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w B. wskazując, że w toku postępowania międzyinstancyjnego doszło do zmiany stanu prawnego, którą organ drugiej instancji jest zobowiązany uwzględnić przy rozpatrywaniu odwołania. Mianowicie wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt K 6/06 (OTK-A 2006/4/45) został uznany za niekonstytucyjny m.in. przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze, w zakresie w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu adwokata osób, które po złożeniu wskazanych nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym. W ocenie Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej zakres doświadczenia zawodowego kandydata nie pozwala przyjąć, że jest on należycie przygotowany do wykonywania zawodu adwokata, a zatem do jego sytuacji odnoszą się bezpośrednio skutki powyższego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Utrata mocy obowiązującej art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze w ocenie Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej powoduje, że wniosek S. W. musiał być rozstrzygnięty negatywnie, jako nie znajdujący oparcia w aktualnym stanie prawnym. S. W. złożył odwołanie od powyższej uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej do Ministra Sprawiedliwości (zgodnie z pouczeniem) wnosząc o uchylenie tej uchwały, a także poprzedzającej ją uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w B. i wpisanie go na listę adwokatów Izby Adwokackiej w B. W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, że niezgodność z Konstytucją RP przepisu art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze ma charakter względny i dotyczy tylko i wyłącznie takich sytuacji, w których osoba wskazana w tym przepisie nie wykaże się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym. W ocenie skarżącego stanowisko Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, wyrażone w uzasadnieniu uchwały jest nieuprawnione, bowiem w myśl powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze nie utracił całkowicie mocy obowiązującej. Stanowisko to pozostaje również w sprzeczności z ideą, którą kierował się Trybunał wydając powyższy wyrok. W ocenie skarżącego Trybunał Konstytucyjny nie zamknął dostępu do zawodu adwokata osobom bez aplikacji adwokackiej i egzaminu adwokackiego, jedynie wskazał, że przepływ z jednego do drugiego zawodu prawniczego nie może następować automatycznie, a powinien dokonywać się po przeprowadzeniu odpowiedniej procedury weryfikacyjnej, która powinna być przeprowadzona z poszanowaniem konstytucyjnej zasady wolności wyboru i wykonywania zawodu przy jednoczesnym uwzględnieniu zasady równości i równego traktowania. Zdaniem skarżącego postępowanie w sprawie jego wpisu na listę adwokatów nie odpowiadało tym wymaganiom, ponieważ doszło w nim do szeregu naruszeń prawa. W szczególności skarżący zarzucił, że brak jasno sprecyzowanych reguł postępowania kwalifikacyjnego w przedmiocie wpisu na listę adwokatów nie sprzyjał zasadzie pogłębiania zaufania do państwa i tworzonego przez to państwo prawa (art. 2 Konstytucji RP). Zdaniem skarżącego brak przejrzystych reguł, którymi kierowało się Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej podejmując zaskarżoną uchwałę godzi w wyrażoną w art. 65 Konstytucji RP zasadę wolności wyboru i wykonywania zawodu. Podniósł, że komisje kwalifikacyjne winny dokonywać oceny kandydatów na adwokatów w oparciu tylko i wyłącznie o przesłanki wskazane w art. 65 ustawy - Prawo o adwokaturze, kierując się przy tym bogatym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. Nr [...] Minister Sprawiedliwości stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez S. W. od uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] czerwca 2006 r. Minister Sprawiedliwości powołując się na treść art. 68 ust. 7 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 8 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz.U, Nr 163, poz. 1361) stwierdził, że od ostatecznej decyzji odmawiającej wpisu na listę adwokatów zainteresowanemu służy skarga do sądu administracyjnego. Na wniosek skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia [...] października 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1588/06, przywrócił S. W. termin do złożenia skargi na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] czerwca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając wyrokiem z dnia [...] stycznia 2007 r. skargę S. W. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] czerwca 2006 r. wskazał, że Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej pełniła w rozpatrywanej sprawie rolę organu administracji drugiej instancji. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy jako organ o charakterze reformacyjnym ma obowiązek uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji. Jest to obowiązek bezwzględny, od którego nie zwalnia organu odwoławczego nawet zawiniona zwłoka organu drugiej instancji w rozpatrzeniu sprawy w ustawowym terminie. Zdaniem Sądu I instancji w zaskarżonej uchwale Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej trafnie odwołało się do powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w którym jednoznaczne stwierdzono, że art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 7 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw w zakresie, w jakim stwarza możliwość dopuszczenia do wykonywania zawodu adwokata osób, które po złożeniu wskazanych w nim egzaminów nie wykazują się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym, jest niezgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji. Sąd I instancji uznał, że w sytuacji, gdy kandydat nie posiadł w stopniu należytym umiejętności udzielania pomocy prawnej, to w istocie nie wykazał się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym, a więc jego wpis na listę adwokatów byłby niezgodny z obwiązującymi przepisami. Od powyższego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną opierając ją na obu ustawowych podstawach wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., tj. na naruszeniu prawa materialnego i procesowego zarzucając, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem: 1. art. 106 § 3 i § 5 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 233 kpc w zw. z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), dalej p.u.s.a. poprzez niewłaściwą realizację funkcji kontrolnej, albowiem Sąd pominął wszystkie dowody zgłoszone przez skarżącego w toku postępowania o wpis na listę adwokatów dotyczące rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata oraz potwierdzające praktykę skarżącego w zawodzie prawniczym. Sąd ani słowem nie odniósł się do tych dowodów w swoim uzasadnieniu do wyroku, a więc nienależycie przedstawił stan sprawy, w szczególności zaś nie wyprowadził prawidłowych wniosków ze złożonego przez skarżącego na rozprawie sądowej dowodu z dokumentu w postaci uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. z [...] czerwca 2006 r. o wpisaniu skarżącego na listę radców prawnych, która to uchwała jest potwierdzeniem wcześniej złożonych przez skarżącego dokumentów przed organami samorządu adwokackiego, że jest osobą dającą rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata oraz legitymuje się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym, 2. art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze poprzez jego, niewłaściwe zastosowanie, będące następstwem błędnych ustaleń faktycznych co do posiadanego przez skarżącego doświadczenia w zawodzie prawniczym i art. 65 ust. 1 tej ustawy przez błędną jego wykładnię, albowiem oddalając skargę Sąd powielił w tym zakresie błędną wykładnię dokonaną przez organy samorządu adwokackiego. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, iż Sąd I instancji naruszył wynikający z art. 141 § 4 p.p.s.a. obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy. Zdaniem skarżącego pobieżne przestawienie w uzasadnieniu wyroku stanu sprawy było następstwem istotnego naruszenia przepisów postępowania tj. art. 106 § 3 i § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 kpc oraz pominięcia przez Sąd faktu nabycia przez skarżącego uprawnień radcy prawnego oraz prowadzenia własnej kancelarii prawnej. Uchybienie to, zdaniem skarżącego, miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Skarżący podniósł, że Sąd I instancji podzielając stanowisko organów samorządu adwokackiego i opierając się na dokonanych przez samorząd błędnych ustaleniach faktycznych nieprawidłowo uznał, że przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze nie ma zastosowania w sprawie. Zdaniem skarżącego, stanowisko to jest nieuzasadnione, ponieważ wskazany przepis został uznany za niezgodny z Konstytucją RP ale tylko w części, ponieważ na podstawie tego przepisu osoba, która zdała egzamin sędziowski, może ubiegać się o wpis na listę adwokatów. W związku z tym skarżący podniósł, że Sąd realizując swoją funkcję kontrolną, powinien był w pierwszej kolejności zbadać, czy w trakcie postępowania o wpis na listę adwokatów organy samorządu adwokackiego dokonywały właściwej, zgodnej z art. 65 ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze, analizy spełniania przez skarżącego przesłanek rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata oraz czy oceniły doświadczenie zawodowe skarżącego, zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. W ocenie skarżącego organy samorządu adwokackiego nie dokonały takiej analizy, ponieważ już na wstępie przyjęły błędną wykładnię art. 65 ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze. Skarżący powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego podniósł, że rękojmię do wykonywania zawodu stanowią cechy wartościujące konkretną osobę nie w sferze intelektualnej i profesjonalnej, lecz wyłącznie etyczno - moralnej. Skarżący podniósł, że Sąd I instancji nie odniósł się w uzasadnieniu wyroku do zarzutu błędnej wykładni art. 65 ust 1 ustawy - Prawo o adwokaturze w konsekwencji naruszył art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a., a także art. 141 § 4 p.p.s.a. Skarżący zarzucił, że Sąd I instancji niewłaściwie zrealizował swoją funkcję kontrolną poprzez uznanie, że uchybienie terminowi rozpoznania wniosku o wpis na listę adwokatów, określonemu w art. 68 ust. 5 ustawy - Prawo o adwokaturze, nie miało wpływu na wynik sprawy, tymczasem gdyby organy samorządu adwokackiego rozpoznały sprawę w ustawowym terminie wówczas rozstrzygnięcie w przedmiocie wpisu zapadłoby przed orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r., a wtedy organy samorządu adwokackiego zobowiązane byłyby jedynie badać, czy skarżący daje rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarżący oparł skargę kasacyjną na obydwu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a. w związku z tym rozpoznania w pierwszej kolejności wymagają podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty dotyczące niewłaściwego zastosowania prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego wówczas, gdy stan faktyczny stanowiący podstawę zaskarżonego wyroku został ustalony w sposób prawidłowy, a więc bez naruszenia przepisów postępowania. Zarzucając wydanie zaskarżonego wyroku z naruszeniem przepisów postępowania skarżący podniósł, że Sąd I instancji niewłaściwie zrealizował funkcję kontrolną w zakresie zbadania zgodności z prawem zaskarżonej uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, ponieważ pominął wszystkie dowody zgłoszone w toku postępowania o wpis na listę adwokatów dotyczące rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata oraz potwierdzające praktykę w zawodzie prawniczym oraz nie odniósł się do złożonego na rozprawie dowodu w postaci uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. z [...] czerwca 2006 r. o wpisaniu skarżącego na listę radców prawnych w konsekwencji, zdaniem skarżącego, nienależycie przedstawił w uzasadnieniu wyroku stan sprawy, co stanowiło naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. W związku z tak sformułowanym zarzutem kasacyjnym należy wskazać, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a może stanowić podstawę do podważenia stanu faktycznego przyjętego przez Sąd I instancji za podstawę wyroku (por. wyrok NSA Warszawa z 24 lutego 2006 r. II OSK 555/05, LEX nr 194340). Z treści uzasadnienia wyroku powinno bowiem wynikać, że sąd przeanalizował wszystkie zarzuty zamieszczone w skardze, konfrontując je z ustaleniami organu i materiałami dowodowymi sprawy. Sąd kontrolując zaskarżony akt nie może przyjmować bezkrytycznie ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym, jeżeli są one podważane przez skarżącego. Wszelkie wątpliwości ujawnione na etapie postępowania muszą być w uzasadnieniu wyroku jednoznacznie zinterpretowane z powołaniem się na konkretne przepisy prawa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiada tym wymaganiom. Sąd I instancji orzekając, że wpis skarżącego na listę adwokatów byłby niezgodny z prawem w istocie ograniczył się do lakonicznego stwierdzenia, że skarżący nie posiadł w stopniu należytym umiejętności udzielania pomocy prawnej oraz że nie wykazał się odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym. Negatywnie oceniając spełnienie tych przesłanek przez skarżącego Sąd I instancji nie dokonał analizy wszystkich zarzutów podniesionych w skardze w tym zakresie oraz nie ocenił dowodów powołanych przez skarżącego na ich uzasadnienie. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej powołało się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt K 6/06 (OTK-A 2006/4/45), mocą którego został uznany za niekonstytucyjny przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze stanowiący podstawę wniosku skarżącego o wpis na listę adwokatów. Wskazując na ten wyrok Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w zasadzie w jednym zdaniu oceniło, że zakres doświadczenia zawodowego kandydata (skarżącego) nie pozwala na przyjęcie, że jest on należycie przygotowany do wykonywania zawodu adwokata nie ustosunkowując się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu i dowodów powołanych przez skarżącego na ich uzasadnienie w tym zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 65 pkt 1 ustawy - Prawo o adwokaturze. Mimo tak lakonicznego uzasadnienia tej uchwały Sąd I instancji nie ocenił, czy postępowanie odwoławcze przed Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej spełniło wymóg ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy wpisu skarżącego na listę adwokatów z uwzględnieniem wszystkich przesłanek określonych w art. 65 ust. 1 i art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że Sąd I instancji dopuścił na rozprawie dowód z dokumentu urzędowego w postaci zaświadczenia Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w B. stwierdzający, że skarżący został wpisany na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w B., jednakże dowód ten pominął przy przedstawianiu stanu sprawy w uzasadnieniu wyroku, a następnie nie dokonał żadnej oceny znaczenia tego dowodu dla wyniku sprawy, co stanowiło naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. Wskazane uchybienia przepisów postępowania czynią uzasadnionym zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na wydanie zaskarżonego wyroku z naruszeniem art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nienależyte skontrolowanie przez Sąd I instancji zgodności zaskarżonej uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z prawem. Naczelnym Sąd Administracyjny nie podziela natomiast podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu niewłaściwego realizowania przez Sąd I instancji funkcji kontrolnej wskutek uznania, że uchybienie terminowi do podjęcia uchwały w sprawie wpisu na listę adwokatów (art. 68 ust. 5 ustawy - Prawo o adwokaturze) nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż Sąd I instancji prawidłowo uznał, że Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej jako organ odwoławczy o charakterze reformacyjnym miało obowiązek uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po podjęciu uchwały przez organ I instancji. Pogląd ten można uznać za utrwalony w orzecznictwie (por. wyrok NSA z 7 lipca 1988 r., IV SA 451/99 - KPA z orzecznictwem NSA, SN i TK, Warszawa 1995, s. 281) oraz w piśmiennictwie (por. B. Adamiak/J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 1996, s. 580). Uchybienie terminowi do podjęcia uchwały przez Okręgową Radę Adwokacką w B. nie uzasadniało zastosowania przez Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej przepisów obowiązujących w dacie złożenia wniosku o wpis na listę adwokatów. Wobec ustalenia, że stan faktyczny stanowiący podstawę wydania zaskarżonego wyroku nie został ustalony w sposób prawidłowy wskutek naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł dokonać oceny zasadności podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu dotyczącego niewłaściwego zastosowania w sprawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze. Błędne ustalenia faktyczne sądu I instancji nie mogą być bowiem kwestionowane zarzutem naruszenia prawa materialnego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak sentencji. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Sąd I instancji zbada zgodność zaskarżonej uchwały z prawem i oceni, czy Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej rozpatrzyło merytorycznie i rozstrzygnęło podniesione przez skarżącego zarzuty i powołane dowody na uzasadnienie stanowiska skarżącego, że wykazuje się on odpowiednią praktyką w zawodzie prawniczym (art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło