II SA/Wa 1142/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia NSA - Małgorzata Pocztarek Asesor WSA - Przemysław Szustakiewicz Protokolant - Agnieszka Kolasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi G.B. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia na inne stanowisko służbowe - oddala skargę - Szef Służby Celnej decyzją z dnia[...]marca 2005 r. nr[...], działając na podstawie art. 18 ust. 2 i 6 w zw. z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 156, poz. 1641 ze zm.), z dniem [...]kwietnia 2005 r. przeniósł [...] G. B. wraz z etatem z Izby Celnej w K. do pełnienia służby w Izbie Celnej w B.. W uzasadnieniu podał, że wraz z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej, granica polsko – niemiecka, polsko – czeska, polsko – słowacka i polsko – litewska uległa zniesieniu z punktu widzenia kontroli celnej, a obecna wschodnia granica kraju stała się zewnętrzną granicą Unii Europejskiej. W związku z powyższym w izbie celnej, w której skarżący pełnił dotychczasową służbę, zmniejszyła się ilość wykonywanych zadań, a konieczność realizacji obowiązków nałożonych na Służbę Celną przez Unię Europejską, polegających m.in. na zwiększeniu ilości kontroli celnych towarów na zewnętrznej granicy Unii Europejskiej z Ukrainą, Białorusią i Rosją, stworzyło konieczność zwiększenia obsady kadrowej w izbach celnych położonych na wschodzie kraju. Po dokonaniu analizy aktualnych zadań Służby Celnej, opracowana została docelowa obsada etatowa izb celnych, którą w dniu [...] października 2004 r. zatwierdził Szef Służby Celnej i w oparciu o powyższy dokument wystąpiła konieczność zwiększenia obsady etatowej Izby Celnej w B., przy jednoczesnym zmniejszeniu obsady etatowej Izby Celnej w K.. Zgodnie natomiast z art. 18 ust. 2 cytowanej już w podstawie decyzji ustawy o Służbie Celnej, funkcjonariusza celnego można przenieść, gdy wymagają tego ważne względy służbowe, na takie samo lub równorzędne stanowisko do innego urzędu w tej samej, lub innej miejscowości i wskazane powyżej względy spowodowały przeniesienie skarżącego na powyższe stanowisko. Ponadto podejmując decyzję, wzięto pod uwagę posiadane przez niego kwalifikacje, przygotowanie zawodowe, jak również przesłankę określoną w pkt 4a (osoba w służbie stałej, osoba samotna: kawaler – bezdzietny) części III - Kryteria i kolejność wyłaniania osób do procesu alokacji kadr - Protokołu uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej zawartego pomiędzy Pełnomocnikiem Ministra Finansów do Spraw Alokacji Kadr Służby Celnej, a Federacją Związków Zawodowych Służby Celnej z dnia 30 września 2003 r. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] marca 2005 r. do Szefa Służby Celnej, skarżący zwrócił się z prośbą o odroczenie terminu przeniesienia na dzień [...] października 2005 r. z uwagi na fakt, że w miesiącu wrześniu zamierza zawrzeć związek małżeński. Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...], mając za podstawę art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2005 r. w części dotyczącej daty przeniesienia i ustalił ją na dzień [...] lipca 2005 r. W uzasadnieniu zaś podał, że powyższa zmiana podyktowana jest chęcią umożliwienia skarżącemu załatwienia formalności związanych z planowanym ślubem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, bowiem – w jego ocenie – zostały one wydane z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu zaś podał, że decyzja z dnia [...] marca 2005 r. nie zawierała uzasadnienia faktycznego i prawnego, a przede wszystkim nie wykazano ważnych względów służbowych. Ponadto wspomniany już wyżej Protokół uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej zawarty pomiędzy Pełnomocnikiem Ministra Finansów do Spraw Alokacji Kadr Służby Celnej, a Federacją Związków Zawodowych Służby Celnej z dnia 30 września 2003 r., zawiera kryteria, które naruszają zasadę praworządności w działaniach administracji publicznej oraz art. 7 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto tzw. lista alokacyjna została sporządzona przez nieuprawniony do tego podmiot i bez podstawy prawnej. W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Dodał jednocześnie, że przesłanki prawne uniemożliwiające przeniesienie funkcjonariusza celnego na inne stanowisko służbowe są zawarte w art. 19 cytowanej już wyżej ustawy o Służbie Celnej. Zaskarżona zaś decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, a skarżący spełniał kryterium pomocnicze stanowiące podstawę do wyłonienia kolejnej grupy funkcjonariuszy przeznaczonych do alokacji. Ponadto w żadnej mierze nie została naruszona zasada równości wobec prawa, a nie można było spełnić żądania skarżącego w pełni, bowiem byłoby to ze szkodą dla interesu służby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżone decyzje są zgodne z prawem. Podstawą materialnoprawną wydanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia był art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 156, poz. 1641 ze zm.), według którego funkcjonariusza celnego można, gdy wymagają tego ważne względy służbowe, przenieść na takie samo lub równorzędne stanowisko do innego urzędu, w tej samej lub innej miejscowości. Przeniesień, jeżeli łączy się to z przeniesieniem do innego urzędu, dokonuje minister właściwy do spraw finansów publicznych (art. 18 ust. 6 tej ustawy). Jednocześnie, zgodnie z art. 17 ust. 1b ustawy Szef Służby Celnej wykonuje czynności wynikające z określonych w niniejszej ustawie uprawnień i obowiązków przysługujących ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych wobec funkcjonariuszy celnych oraz sprawuje nadzór nad jednostkami organizacyjnymi Służby Celnej. Analizując kwestię przeniesienia służbowego funkcjonariusza Służby Celnej na podstawie art. 18 ust. 2 należy zwrócić uwagę na charakter tej służby. Podkreślić bowiem wypada, że istotą służby jest dyspozycyjność funkcjonariuszy, a w konsekwencji stosunek służbowy uzyskuje charakter stosunku administracyjnoprawnego, czyli takiego, w którym organ jednostronnie i władczo kształtuje sytuację prawną funkcjonariusza. Podejmując zatem decyzję o dobrowolnym zgłoszeniu się do służby (art. 10 ustawy o Służbie Celnej), funkcjonariusz celny musi liczyć się z większą dyspozycyjnością i podporządkowaniem, co wiąże się z możliwością przeniesienia go w każdym czasie na stałe, o ile wystąpią ważne względy służbowe. Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że organ wykazał ważne względu służbowe decydujące o przeniesieniu służbowym skarżącego, wskazując na znaczne ograniczenie obsady etatowej w Izbie Celnej w K. wiążące się z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej, likwidacją dotychczasowej granicy celnej i koniecznością przeniesienia co najmniej 1000 funkcjonariuszy na wschodnią granicę kraju. Wyjątek od zasady jednostronnego rozstrzygania o przeniesieniu funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe ze względu na ważne względy służby, uregulowany został w art. 19 powołanej ustawy. Zgodnie z tym przepisem konieczne jest uzyskanie zgody zainteresowanego na przeniesienie do pełnienia służby w innej miejscowości w przypadku kobiet w ciąży i funkcjonariusza celnego sprawującego samodzielnie opiekę nad dzieckiem do lat 14. Ponadto zgodnie z art. 43 ustawy, w odniesieniu do funkcjonariusza celnego kobiety stosuje się przepisy prawa pracy dotyczące szczególnej ochrony pracy kobiet, chyba że przepisy niniejszej ustawy są dla niej korzystniejsze (art. 1891 Kodeksu pracy stosuje się odpowiednio). W pozostałych przypadkach warunkiem dopuszczalności jednostronnych zmian warunków służby funkcjonariusza celnego określonych w art. 18 ustawy o Służbie Celnej jest zaistnienie ważnych względów służbowych, o których wspomniano już wyżej. Należy także podkreślić, że tzw. kryterium pomocnicze, według którego skarżący wytypowany został do przeniesienia służbowego, ustalone zostało w uzgodnieniach kierownictwa Służby Celnej z Federacją Związków Zawodowych Służby Celnej zawartych w Protokole uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji w Służbie Celnej z dnia 30 września 2003 r. Bezspornym jest w sprawie, że skarżący spełnia kryterium do przeniesienia służbowego, określone w pkt 4a części III – Kryteria i kolejność wyłaniania osób do procesu alokacji kadr, jako funkcjonariusza w służbie stałej, będącego osobą samotną (kawaler, bezdzietny). W konsekwencji organ słusznie uznał, że przedstawione przez skarżącego okoliczności dotyczące przede wszystkim zamiaru zawarcia związku małżeńskiego nie stanowiły przeszkody do przeniesienia funkcjonariusza celnego i nie było możliwe wyłączenie skarżącego z procesu alokacji. Chęć zawarcia związku małżeńskiego nie ma bowiem znaczenia prawnego w przypadku konieczności przeniesienia służbowego na podstawie art. 18 ust 2 ustawy o Służbie Celnej, choć należy wskazać, że organ uwzględnił interes strony dokonując zmiany terminu przeniesienia służbowego do Izby Celnej w B.. Fakt zmiany przez Szefa Służby Celnej decyzji wydanej w I instancji w części określającej termin przeniesienia służbowego, pomimo że organ nie uwzględnił w całości żądania skarżącego zawartego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, świadczy o zrozumieniu potrzeb funkcjonariusza i częściowym uwzględnieniu okoliczności, która w świetle obowiązującego prawa nie mogła być przeszkodą uniemożliwiającą przeniesienie skarżącego do pełnienia służby do innego urzędu, w tej samej lub innej miejscowości. W świetle powyższego Sąd uznał, że organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego i również nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego przy podejmowaniu zaskarżonych decyzji, w szczególności poprzez brak faktycznego i prawnego uzasadnienia. Reasumując, brak jest podstaw do uznania, że zaskarżone decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co skutkowałoby stwierdzeniem ich nieważności. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.