II OSK 847/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska Sędziowie sędzia NSA Wiesław Kisiel del. sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 2050/06 w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2006 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 stycznia 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 2050/06 oddalił skargę M. R. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2006 r. wydaną w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej. Przedstawiając w uzasadnieniu stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że Komendant Wojewódzki Policji w O. w dniu [...] lipca 2006 r. cofnął M. R., przyznane w 1999 r., pozwolenie na broń palną bojową do ochrony osobistej. Cofnięcie pozwolenia nastąpiło w związku z ustaleniem, że w Komendzie Powiatowej Policji w N. prowadzono postępowanie, w trakcie którego M. R. przedstawiono zarzuty popełnienia przestępstw określonych w art. 286 § 1 w związku z art. 91 § 1 i art. 300 § 2 Kodeksu karnego. W dniu [...] kwietnia 2006 r. Prokuratura Rejonowa w K. Ośrodek Zamiejscowy z siedzibą w N. skierowała do sądu akt oskarżenia w powyższej sprawie. Ponadto M. R. jest podejrzany o dokonanie czynów określonych w art. 292 § 1 k.k. oraz art. 60 § 1 Kodeksu karnego skarbowego. Od decyzji odwołał się M. R. zarzucając organowi naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) poprzez uznanie, że strona może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. W szczególności organ nie dokonał żadnych ustaleń, że obawa taka rzeczywiście zachodzi. Po rozpoznaniu odwołania Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] września 2006 r. utrzymał w mocy decyzję organu niższej instancji. W ocenie organu odwoławczego ustawodawca w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji rozstrzygnął, że sam fakt toczącego się przeciwko posiadaczowi pozwolenia na broń postępowania karnego we wskazanym zakresie, uzasadnia obawę użycia broni. Dla oceny czy istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń wystarczy ustalenie przez organ Policji, czy strona postępowania była skazana lub jest wobec niej prowadzone postępowanie karne o przestępstwo wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 powyższej ustawy. Przy czym samo przestępstwo nie musi mieć bezpośredniego związku z bronią. Organ podkreślił, że art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, obliguje do cofnięcia zezwolenia w każdym przypadku ujawnienia, iż dana osoba należy do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. R. zarzucił, że art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, nawet w przypadku postawienia zarzutu popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu, nie zwalnia organu Policji od badania czy istnieje uzasadniona obawa, że posiadacz pozwolenia na broń może jej użyć w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Przechodząc do rozważań Sąd pierwszej instancji stwierdził, że nie można zarzucić organom wydającym decyzje nieprawidłowości zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie przepisów prawa. Organy obszernie wyjaśniły przesłanki przyjętego rozstrzygnięcia, a argumentacja jest wyczerpująca. Sąd podkreślił, że stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. Jedną z takich kategorii osób są osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności zaś skazanym prawomocnym orzeczeniem za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Ponieważ organ Policji ustalił, że wobec skarżącego toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko mieniu był zobowiązany cofnąć pozwolenie. Sąd pierwszej instancji, nie podzielając zarzutów skargi, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a. – skargę oddalił. M. R., reprezentowany przez adwokata A. S., zaskarżył opisany wyrok do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze kasacyjnej zarzucił wyrokowi, naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przez jego wadliwą wykładnię polegającą na uznaniu, że przepis ten, w przypadku postawienia posiadaczowi pozwolenia na broń zarzutu popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu zwalnia organ administracji od badania, czy istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Powołując się na powyższą podstawę kasacyjną skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie wyroku w całości oraz rozpoznanie skargi przez jej uwzględnienie, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie powtórzył dotychczas podnoszone zarzuty stwierdzając, że art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie uzasadnia przyjęcia prostej zależności i automatyzmu istnienia uzasadnionej obawy użycia broni. Przepis ten jedynie wyznacza organowi dyrektywę, zgodnie z którą winien on rozważyć, czy cofnięcie pozwolenia jest w okolicznościach konkretnego wypadku zasadne. Założenie, jakie przyjął Sąd pierwszej instancji, że każdy przypadek postawienia zarzutów popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu – przy obowiązującym w polskim porządku prawnym domniemaniu niewinności – miałby powodować utratę pozwolenia na broń, czyni zupełnie zbędnym badanie przesłanki "uzasadnionej obawy". Gdyby ustawodawca chciał ubezwłasnowolnić organ administracji, jak sugeruje zaskarżony wyrok, zamiast wprowadzania w/w przesłanki zapisałby w ustawie, że pozwolenie cofa się w przypadku postawienia zarzutu popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu. Zdaniem skarżącego zgoda na argumentację Sądu pierwszej instancji oznaczałaby obowiązywanie w prawie nowego domniemania prawnego (preasumptio iuris ac de iure), polegającego na logicznym uznaniu, że istnieje uzasadniona obawa, iż każda osoba będąca posiadaczem broni, a której postawiono zarzut popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu, może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Brak jest podstaw do takich wniosków zważywszy na wachlarz przestępstw przeciwko mieniu jak i zachowań sprawców. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak) to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej i wyłącznie w granicach wyżej określonych może rozpatrywać wniesioną skargę kasacyjną. Postawiony w skardze kasacyjnej zarzut błędnej wykładni art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jest chybiony. Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Zastosowanie przez organ Policji powołanego przepisu i cofnięcie pozwolenia na broń jest zatem obligatoryjne w każdym przypadku, gdy strona należy do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. Jedną z takich kategorii osób są osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności zaś skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Z literalnego brzmienia art. 15 ust. 1 pkt 6 cytowanej wyżej ustawy wynika, że ma on przede wszystkim zastosowanie do osób skazanych za którekolwiek z przestępstw w nim wskazanych albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie któregokolwiek z tych przestępstw. Ustawodawca przesądził w treści przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, że osoba wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowi lub mieniu z mocy samej ustawy należy do grona osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Fakt prowadzenia wobec skarżącego postępowań karnych o popełnienie przestępstw określonych w art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. i art. 300 § 2 k.k. oraz art. 292 § 1 k.k. i art. 60 § 1 k.k.s., tj. przestępstw przeciwko mieniu jest bezsporny. Wobec tego Sąd pierwszej instancji, dokonując prawidłowej wykładni art. 15 ust. 1 pkt 6 cytowanej ustawy, zasadnie uznał, że organy Policji miały obowiązek zaliczyć skarżącego do kategorii osób, którym nie wydaje się pozwolenia na broń, a jeżeli już je posiadają, to należy im je cofnąć (art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy). Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.