II OSK 169/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Rzążewska Sędziowie NSA: Eugeniusz Mzyk Leszek Kiermaszek /spr./ Protokolant Magdalena Baduchowska po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 1835/04 w sprawie ze skargi A. i P. B. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie na rzecz P. B. kwotę 605 (sześćset pięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 listopada 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 1835/04, oddalił skargę wniesioną przez A. B. i P. B. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] września 2004 r., nr [...], w przedmiocie rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na działce położonej w S. przy ulicy K. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że decyzją Burmistrza Miasta S. z dnia 7 sierpnia 1995 r. nr [...] udzielono A. i P. B. pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego wraz z instalacją wodno-kanalizacyjną na działce nr [...] w S. Po stwierdzeniu, że inwestorzy roboty budowlane przy budowie tego budynku wykonują w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w pozwoleniu (budynek został usytuowany w odległości 0,8 m od granicy z działką sąsiednią zamiast określonego na 1,5 m w pozwoleniu) Burmistrz Miasta S. postanowieniem z dnia 21 stycznia 1997 r. wstrzymał prowadzenie robót. W toku tego postępowania, prowadzonego na podstawie art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), wydano szereg decyzji. Pierwszą z nich z dnia 3 lutego 1997 r. Burmistrz Miasta S. nakazał inwestorom zaniechanie prowadzenia robót oraz wykonanie projektu technicznego zamiennego uwzględniającego m.in. by ściana budynku od strony działki sąsiedniej miała charakter ściany oddzielenia przeciwpożarowego, a w kolejnej decyzji z dnia 1 kwietnia 1995 r. udzielił inwestorom pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Wojewoda R., w wyniku wniesionych odwołań, obie te decyzje uchylił przekazując sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia 10 czerwca 1997 r. Burmistrz Miasta S. ponownie nakazał inwestorom wykonanie ściany oddzielenia pożarowego wraz z obróbką blacharską według opracowanego projektu zamiennego, a Wojewoda R. nie uwzględnił odwołania wniesionego przez Z. K. i decyzją z dnia 4 lipca 1997 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W kolejnej decyzji Burmistrz Miasta S. w dniu 18 lipca 1997 r. udzielił A. i P. B. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, a Wojewoda R. decyzją z dnia 25 września 1997 r. utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie. Następnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wyrokami z dnia 7 lipca 1998 r. sygn. akt II SA/Lu 952/97 i II SA/Lu 1313/97 uchylił powyższe decyzje Wojewody R. odpowiednio z dnia 5 maja 1997 r. oraz 4 lipca 1997 r. W uzasadnieniu pierwszego z powołanych wyroków Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wykonanie przez inwestorów nakazanych im czynności nie spowoduje doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Zgodnie bowiem z treścią § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie budynek musi być zlokalizowany bezpośrednio przy granicy działki bądź w odległości nie mniejszej niż 1,50 m od granicy. Tymczasem w wykonaniu nakazanych czynności budynek pozostanie w dalszym ciągu w odległości 80-90 cm od granicy sąsiedniej działki. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewoda R. decyzjami z dnia 25 listopada 1998 r. uchylił dwie wcześniejsze decyzje Burmistrza Miasta S. z dnia 18 lipca 1997 r. oraz 10 czerwca 1997 r. Również i te decyzje Wojewody R. zostały uchylone wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z dnia 7 marca 2000 r., sygn. akt II SA/Lu 102/99 i II SA/Lu 1804/98, z powodu naruszenia przez organ odwoławczy proceduralnej normy art. 138 § 2 kpa. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w dalszej decyzji z dnia 28 września 2001 r. uchylił w całości decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia 18 lipca 1997 r. i umorzył postępowanie objętą tą decyzją, w przedmiocie pozwolenia na wznowienie robot budowlanych. Natomiast decyzją z dnia 24 września 2004 r. (zaskarżoną w niniejszej sprawie) Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia 10 czerwca 1997 r. i nakazał A. i P. B. rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce w S. przy ul. K. W motywach tej decyzji organ odwoławczy podał, że zlokalizowanie budynku na działce inwestorów narusza postanowienia § 12 ust. 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 1994 r. Znajduje się bowiem w odległości 0,80 m od granicy z działką sąsiednią, gdy tymczasem dopuszczalne jest sytuowanie budynku w odległości mniejszej niż 3 m od granicy, jednak nie mniejszej niż 1,5 m, co uniemożliwia doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. i P. B. wnieśli o uchylenie powyższej decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z powodu naruszenia przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Skarżący wywodzili, że nie można było nakazać rozbiórki budynku bez uprzedniego wezwania do doprowadzenia tego budynku do stanu zgodnego z prawem i warunkami pozwolenia na budowę. Podnieśli również, że zaskarżona decyzja wydana została po upływie 2 miesięcy od chwili wstrzymania robót budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę stwierdził, że bezspornym jest, iż inwestorzy realizując inwestycję dopuścili się istotnego odstępstwa od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę. W wydanym w granicach tej sprawy wyroku z dnia 7 lipca 1997 r., sygn. akt II SA/Lu 952/97, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał zaś, że nałożenie na inwestorów obowiązków wykonania ściany oddzielenia pożarowego wraz z obróbką blacharską nie spowoduje doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Nie spowoduje bowiem, że budynek będzie znajdował się w odległości 1,5 m od granicy działki. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny powołując się na art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) oraz stanowiący jego odpowiednik art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stwierdził, że jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w powołanym wyroku NSA. Zaakceptował zatem pogląd organu, którego decyzję zaskarżono, że należało wydać decyzję nakazującą rozbiórkę budynku, gdyż nie jest możliwym doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem. Sąd pierwszej instancji zauważył, że analogiczny wymóg usytuowania obiektu w odległości 1,5 m od granicy z działką sąsiednią przewiduje § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Z kolei za chybiony uznał Sąd pierwszej instancji zarzut, że niedopuszczalnym było wydanie decyzji z powodu upływu terminu dwumiesięcznego od chwili wstrzymania robót budowlanych, skoro w tym terminie została podjęta pierwsza decyzja. Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną wniósł P. B. Zaskarżając wyrok w całości, z powołaniem się na art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisu art. 153 tej ustawy przez przyjęcie, że Sąd związany jest oceną prawną wynikającą z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 1997 r., sygn. akt II SA/Lu 952/97. W oparciu o ten zarzut domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku oraz zasądzenia od organu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący stwierdził, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu oznacza, że ilekroć w przyszłości dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten Sąd będzie on nadal związany oceną prawną, jeżeli orzeczenie nie zostanie uchylone w prawem określonym terminie i o ile nie uległy zmianie przepisy prawa stanowiące podstawę oceny w danej sprawie. Ocena prawna wyrażona przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 lipca 1997 r. dokonana została w oparciu o wówczas obowiązujące przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Tymczasem w dacie orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie obowiązywało już nowe rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Na pozór jedynie mogłoby się wydawać, jak przyjął Sąd I instancji, że przepisy obu wymienionych rozporządzeń analogicznie regulują kwestię zachowania wymaganych odległości budynku od granicy działki. Wejście w życie nowego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych nie powoduje więc związania Sądu dotychczasową oceną prawną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie przepisu art. 153 ppsa, a to naruszenie – w ocenie autora skargi kasacyjnej – mogło mieć wpływ na końcowy wynik sprawy. Odnosząc się do tego zarzutu skargi kasacyjnej w punkcie wyjścia zauważyć przyjdzie, że wymieniony przepis art. 153 ppsa stanowiący, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, stosuje się wówczas, gdy wyrok sądu zawierający wiążącą ocenę prawną wydany został po dniu 1 stycznia 2004 r., tj. z chwilą wejścia w życie ustaw reformujących sądownictwo administracyjne. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. również ma moc wiążącą tyle tylko, że regulacja prawna w tym zakresie została zawarta w art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem wyrażona przez Naczelny Sąd Administracyjny ocena prawna w orzeczeniu wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny, formułując związanie oceną prawną, odnosi się do oceny wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 1998 r., sygn. akt II SA/Lu 952/97, a zatem orzeczenia wydanego w okresie obowiązywania ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), która utraciła moc, w myśl art. 3 ustawy Przepisy wprowadzające, z dniem 1 stycznia 2004 r. Wypowiadając więc pogląd o związaniu sądu oraz organu, którego decyzję zaskarżono oceną prawną powinien był przywołać przepis art. 99 ustawy Przepisy wprowadzające, nie zaś art. 153 ppsa. Oba wymienione przepisy zawierają niemal identyczną treść, poglądu tego nie zmienia fakt, że w międzyczasowej normie art. 99 ustawy Przepisy wprowadzające ustawodawca pominął zwrot "wskazania co dalszego postępowania", w czym bezpośrednio nawiązał do regulacji art. 30 ustawy o NSA. Jednakże na gruncie obowiązywania ostatnio powołanego przepisu powszechnie przyjmowano, że w przypadku kasacyjnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazania co do dalszego postępowania (wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać postępowanie) stanowią jeden z elementów oceny prawnej, wiążącej zarówno organ administracji publicznej, jak i sąd przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Wobec tego, że Wojewódzki Sąd Administracyjny stosował przepis art. 153 ppsa w powiązaniu z regulacją zawartą w art. 30 ustawy o NSA, zarzut skargi kasacyjnej należało rozpoznać w ramach zgłoszonej podstawy z art. 174 pkt 2 ppsa w zakresie rozumienia związania oceną prawną zawartą w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. Moc wiążąca takiego orzeczenia oznacza, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy tak organ, jak i sąd muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Oczywiście związanie oceną prawną dotyczy konkretnej sprawy i zakresu, w jakim ta sprawa była przedmiotem rozpoznania przez Sąd. Przez ocenę prawną rozumie się sąd o prawnej wartości sprawy, ocena ta może więc dotyczyć jej stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do podjęcia rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1317/05, stwierdził, że skoro moc wiążąca orzeczenia wydanego przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczy danej sprawy i związana jest z tożsamością stosunku prawnego, to zmiana przynajmniej jednego z elementów stosunku prawnego: podmiotu, przedmiotu, uprawnienia lub obowiązku prawnego tworzy już inną sprawę. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowi element stanu prawnego sprawy. Zmiana zaś stanu prawnego powoduje zmianę stosunku prawnego i tym samym prowadzi do powstania nowej sprawy, co w konsekwencji powoduje ustanie mocy wiążącej oceny prawnej. Przychylić się więc należy do stanowiska wnoszącego skargę kasacyjną, odwołującego się do poglądu wyrażonego przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 lutego 1998 r., sygn. akt III RN 130/97 (OSNAPiUS 1999 r. Nr 1, poz. 5), że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego traci moc wiążącą w razie zmiany stanu prawnego. Również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że nieaktualność, a co za tym idzie ustanie mocy wiążącej oceny prawnej powstaje w przypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli spowoduje to, że pogląd sądu stanie się nieaktualny (por. w szczególności wyrok NSA z dnia 22 września 1999 r., sygn. akt I SA 2019/98 – ONSA 2000 r. Nr 3, poz. 129). Zgodnie z tym co już zasygnalizowano, Wojewódzki Sąd Administracyjny związanie oceną prawną upatrywał w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 1998 r., wydanym w granicach rozpoznawanej sprawy, na etapie postępowania w przedmiocie oceny skutków odstępstwa jakiego dopuścili się inwestorzy od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę. Trafnie Sąd pierwszej instancji dostrzegł, że Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku dokonał oceny prawnej w trakcie kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), a pogląd prawny o braku możliwości doprowadzenia wykonanych robót budowlanych (usytuowania ściany budynku w odległości 0,80 m od granicy działki) do stanu zgodnego z prawem Naczelny Sąd Administracyjny wyraził, biorąc pod uwagę treść § 12 ust. 6 obowiązującego w dacie orzekania rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1995 r. Nr 10, poz. 46 ze zm.). Jednakże nie można zaakceptować stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, co zasadnie zarzucono w skardze kasacyjnej, że powyższa ocena prawna zachowała w całości swą moc wiążącą. Nie może być jedynie kwestionowane, że postępowanie w przedmiocie oceny skutków odstępstwa od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę winno być w dalszym ciągu prowadzone w trybie i na zasadach określonych w art. 51 ustawy Prawo budowlane (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Wynikający z intertemporalnego przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888) nakaz bezpośredniego stosowania nowych przepisów odnosił się jednak nie tylko do przepisów ustawy, ale również wydanych na podstawie upoważnień zawartych w ustawie przepisów wykonawczych, w tym techniczno-budowlanych. W dacie wydania przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżonej decyzji nie obowiązywało już rozporządzenie z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych. Utraciło bowiem swą moc z dniem 16 grudnia 2002 r., tj. z chwilą wejścia w życie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zwrócił na to należytej uwagi, a w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku nie wskazał nawet, jakimi kierował się przesłankami uznając potrzebę stosowania w dalszym ciągu nieobowiązujących już przepisów techniczno-budowlanych normujących zagadnienie sytuowania budynku na działce budowlanej. Bez znaczenia jest, że w dacie realizacji przez inwestorów robót budowlanych obowiązywało rozporządzenie z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, co zaakcentował organ, którego decyzję zaskarżono, a następnie zaakceptował Sąd pierwszej instancji, stosowania zaś tych przepisów nie uzasadnia międzyczasowy przepis § 330 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, który nie odnosi się do materii związanej z przedmiotowym postępowaniem przed organem nadzoru budowlanego. Dotychczasowe rozważania, poczynione w granicach postawionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia wskazanego przepisu postępowania, skłaniają do wniosku, iż wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, ani organ, którego decyzję zaskarżono, ani sąd, wobec zmiany stanu prawnego nie byli w całości związani oceną prawną zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 1998 r. Ocenę skutków odstępstwa inwestorów od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę, w tym zagadnienie usytuowania budynku na działce nr [...] w S. przy ulicy K. i możliwość doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, należało dokonać biorąc również pod uwagę treść rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (§ 11 i następne tego rozporządzenia). Zasadnie podniósł wnoszący skargę kasacyjną, iż jedynie na pozór wydawać się może, że treść przepisów § 12 rozporządzeń w sprawie warunków technicznych: dotychczasowego i obowiązującego jest identyczna. Zwrócić należy uwagę, że przepis § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie odmiennie niż dotychczas dopuszcza sytuowanie budynku z odstępstwem od standardowych warunków wynikających z ust. 1 i 3, na warunkach określonych w ust. 4. Usprawiedliwionym staje się wniosek, że niedokonanie oceny skutków odstępstwa, także biorąc pod uwagę obowiązujące w dacie orzekania przepisy techniczno-budowlane w zakresie sytuowania budynków na działce budowlanej mogło mieć wpływ na końcowy wynik sprawy. Poza tym należy stwierdzić, że z żadnego z fragmentów uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 1998 r. nie wynika, by Sąd ten wyraził pogląd, że jedynym możliwym rozstrzygnięciem jakie winno zostać wydane w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem jest wydanie nakazu rozbiórki całego budynku. Umknęło Sądowi pierwszej instancji, że odstępstwo od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego polegało na wybudowaniu budynku, którego ściana bez otworów okiennych i drzwiowych zlokalizowana została w odległości 0,80 m, zamiast przewidzianych w projekcie – 1,50 m od granicy z sąsiednią działką. W toku całego długotrwałego postępowania nie stwierdzono zaś, by inwestorzy w trakcie realizacji robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego dopuścili się innego odstępstwa, noszącego cechy odstępstwa istotnego. Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny wyłącznie z powołaniem się na związanie oceną prawną wynikającą z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 1998 r. uznał legalność zaskarżonej decyzji orzekającej rozbiórkę całego budynku mieszkalnego. Z przytoczonych względów wobec usprawiedliwionej podstawy skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok na podstawie art. 185 § 1 ppsa i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego, które sprowadzają się do opłaty sądowej poniesionej przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną i kosztów zastępstwa prawnego, orzeczono na mocy art. 203 pkt 1 ppsa.