I SA/Gl 1216/06
WyrokWSA w Gliwicach2007-01-17
Skład orzekający: Małgorzata Wolf-Mendecka, Przemysław Dumana, Anna Wiciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dochód ze sprzedaży akcji pracowniczych, nabytych w ramach tzw. transzy pracowniczej, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, czy też korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 52 pkt 1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Dochód ze sprzedaży akcji pracowniczych nabytych w ramach tzw. transzy pracowniczej nie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 52 pkt 1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nabycie akcji w ramach transzy pracowniczej nie jest równoznaczne z nabyciem na podstawie oferty publicznej, co jest warunkiem koniecznym do zastosowania wspomnianego zwolnienia. W związku z tym dochód ten podlega opodatkowaniu.Stan faktyczny
Organ podatkowy I instancji określił D. W. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r., uznając, że nie wykazała ona dochodu ze sprzedaży akcji pracowniczych "A" w W. S.A. Organ uznał, że nabycie tych akcji w ramach transzy pracowniczej nie spełnia przesłanki "oferty publicznej" wymaganej do zwolnienia podatkowego. Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podtrzymując argumentację o braku oferty publicznej. D. W. wniosła skargę do WSA, kwestionując błędną wykładnię art. 52 pkt 1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę D. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka (sprawozdawca), Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia NSA Anna Wiciak, Protokolant asyst. sędz. Aleksandra Żmudzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę
Decyzją z dnia [...]r. (Znak [...]) Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. określił D. W. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. w wysokości innej w stosunku do wynikającej ze złożonego przez nią zeznania o wysokości dochodu za rok 1999 to jest w kwocie [...] zł. W wyniku weryfikacji wspomnianego zeznania organ podatkowy I instancji stwierdził, że D. W., wbrew przepisom ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 90, poz. 416 z 1993r. z późn. zm.), nie wykazała i nie poddała opodatkowaniu dochodu w kwocie [...]zł z tytułu sprzedaży [...] akcji pracowniczych "A" w W. S.A. dokonanej w dniach [...],[...] i [...] r. Dochód z tego tytułu ustalono jako różnicę pomiędzy przychodem w kwocie [...]zł a kosztami uzyskania przychodu obejmującymi wydatki na nabycie akcji ([...]zł) oraz prowizję biura maklerskiego ([...]zł).
Zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego nie zasługiwał na aprobatę pogląd strony, jakoby dochody ze sprzedaży przedmiotowych akcji jako nabytych w ramach transzy pracowniczej korzystały ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 52 pkt.1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, albowiem akcje zostały nabyte przez pracowników w trybie szczególnym nie zaś poprzez ofertę publiczną. Wobec braku legalnej definicji oferty publicznej, organ przy wykładni wskazanego pojęcia odwołał się do dyrektyw językowych przyjmując, że termin "publiczny" oznacza "dotyczący ogółu osób", "służący ogółowi", "dostępny dla wszystkich". Tymczasem nabycie akcji przez pracowników [...] nastąpiło w oparciu o propozycje skierowaną wyłącznie do nich, a więc nie w następstwie oferty publicznej we wskazanym powyżej rozumieniu. W związku z brakiem podstaw do zastosowania art. 52 pkt.1 lit. a ustawy organ podatkowy stwierdził, że w następstwie dokonanej sprzedaży akcji podatniczka winna była złożyć stosowne deklaracje, odprowadzić zaliczki na poczet podatku, a następnie dochód z tego tytułu wykazać w zeznaniu. Skoro zaś tego nie uczyniła do jej dochodu ze stosunku pracy należało doliczyć dochód ze sprzedaży akcji, co doprowadziło do ustalenia jej łącznego dochodu w wysokości [...]zł oraz określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. w wysokości innej od wykazanej w zeznaniu, tj. w kwocie [...]zł.
W odwołaniu od decyzji podatniczka zażądała jej uchylenia w całości i umorzenia postępowania w sprawie zarzucając naruszenie art. 52 ust.1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez błędne przyjęcie, iż sprzedaż akcji nie korzysta ze wskazanego tam zwolnienia. W uzasadnieniu strona podniosła, że w sprawie zachodzą obie przesłanki z art. 52 pkt.1 lit. a, albowiem akcje pracownicze dopuszczone do obrotu publicznego nabyła w drodze oferty publicznej, a nie w procesie prywatyzacji. Zarzuciła ponadto strona naruszenie art. 187 Ordynacji Podatkowej poprzez nie zebranie wszystkich dowodów oraz nie rozpatrzenie i brak wnikliwej oceny dowodów dostarczonych. Z kolei odwołując się do art. 184 §1 Ordynacji strona poddała w wątpliwość sposób zgromadzenia przez organy podatkowe informacji o pracownikach "A" w W., którzy dokonali sprzedaży akcji.
Ponadto odwołała się podatniczka do treści zaświadczenia Ministra Skarbu Państwa z [...]r. potwierdzającego, że zbycie pracownikom akcji "A" w W. SA nastąpiło w ramach oferty publicznej jako transza pracownicza, a następnie akcje te zostały dopuszczone do publicznego obrotu.
Decyzją z dnia [...]r. (Znak [...]) Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy kwestionowaną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do art. 52 pkt.1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w okresie od 1 stycznia 1993r. do 31 grudnia 2000r. ze zwolnienia od tego podatku korzystała między innymi sprzedaż akcji dopuszczonych do obrotu publicznego, nabytych na podstawie publicznej oferty, jeżeli sprzedaż tych akcji nie była przedmiotem działalności gospodarczej. Wszystkie wskazane przesłanki muszą zachodzić kumulatywnie. W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie została spełniona druga z nich, bowiem akcje będące przedmiotem sprzedaży nabyła podatniczka w ramach tzw. transzy pracowniczej, a zatem nie sposób uznać by do ich nabycia doszło na podstawie oferty publicznej. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej wobec niezdefiniowania pojęcia oferty publicznej w ustawie podatkowej winno być ono interpretowane z zastosowaniem wykładni językowej, systemowej i celowościowej. W świetle słownikowej definicji termin "publiczny" oznacza "dostępny", "przeznaczony dla wszystkich", "odnoszący się do ogółu". Skoro propozycja sprzedaży akcji skierowana została do adresatów ściśle określonych, tj. pracowników "A" w W. SA to nie sposób uznać, by nabycie akcji nastąpiło na podstawie oferty publicznej. Organ odwoławczy za nieuprawnione uznał utożsamianie oferty publicznej w rozumieniu art. 52 pkt.1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z publicznym obrotem, o którym mowa w ustawie z dnia 22 marca 1991r. Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych (Dz. U. Nr 58 poz. 239 z 1994r. z późn. zm.) oraz pierwszą ofertą publiczną, o której mowa w art. 2 pkt.3a powołanej ustawy. Wykładnia taka stoi bowiem w sprzeczności z interpretacją językową przepisu.
Odwołując się do orzecznictwa sądowo-administracyjnego organ odwoławczy zakwestionował nadto pogląd strony, jakoby proces prywatyzacji "A" w W. nie został przeprowadzony na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. Nr 51 poz. 298 z późn. zm.). Z ustawy tej wynika natomiast, że akcje pracownicze zbywane są w trybie odrębnym od innych wymienionych w niej trybów, w tym i oferty ogłoszonej publicznie.
Skoro zatem sprzedaż akcji pracowniczych dokonana przez podatniczkę nie dotyczyła papierów wartościowych nabytych na podstawie oferty publicznej, to w sprawie nie doszło do wyczerpania przesłanek z art. 52 pkt.1 lit. a ustawy podatkowej natomiast zastosowanie musiały znaleźć przepisy art. 10 ust.1 pkt.7 w związku z art. 17 ust. 1 pkt 6 tejże ustawy.
Za bezzasadne uznał organ podatkowy również pozostałe zarzuty sformułowane w odwołaniu. Zarzucając naruszenie art. 187 Ordynacji strona nie wskazała jakich dowodów w sprawie organ nie przeprowadził, mimo, że jej zdaniem winien był to uczynić. Z kolei w uzasadnieniu faktycznym decyzji organu I instancji wskazano i omówiono wszystkie zasadnicze dla sprawy okoliczności. Bez znaczenia dla sprawy są natomiast zastrzeżenia dotyczące sposobu uzyskania informacji o pracownikach [...], którzy dokonali sprzedaży akcji.
Od powyższej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. skargę wniósł pełnomocnik strony i zarzucając błędną wykładnię art. 52 pkt.1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wniósł o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że błędne jest stanowisko organu podatkowego, jakoby pojęciu "oferta publiczna" należało nadawać znaczenie potoczne, nie zaś wynikające z przepisów ustawy Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych. Zwrot "publiczna oferta" zawarty w ustawie podatkowej nie jest pojęciem języka potocznego lecz prawnego, w którym ma ściśle określone znaczenie. Znaczenie to określa natomiast ustawa prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych. W rezultacie oferta nabycia akcji złożona przez emitenta lub wprowadzającego papiery wartościowe do publicznego obrotu w ramach publicznego obrotu papierami wartościowymi, stanowi zawsze publiczną ofertę w rozumieniu przepisów podatkowych.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych publicznym obrotem papierami wartościowymi jest proponowanie nabycia, nabywanie lub przenoszenie praw z emitowanych w serii papierów wartościowych przy wykorzystaniu środków masowego przekazu albo w inny sposób jeżeli proponowanie nabycia skierowane jest do więcej niż trzystu osób albo nieoznaczonego adresata. W ocenie Skarżącego oferta nabycia akcji skierowana do pracowników "A" SA w W. była ofertą skierowaną do nieoznaczonego adresata, tj. do osób wyróżnionych na podstawie określonej cechy, nie zaś oznaczonych w ofercie indywidualnie. Nawet jednakże, gdyby przyjąć pogląd odmienny, to i tak adresatów oferty było więcej niż trzystu. Zatem oferta nabycia akcji "A" SA w W. skierowana do jego pracowników odpowiada kryteriom publicznego obrotu papierami wartościowymi. Zarazem w sprawie nie znajdują zastosowania wyłączenia określone w art. 1 § 1 pkt 1 – 7 ustawy prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych. Nie sposób w szczególności przyjąć, by oferta nabycia akcji "A" SA w W. w zakresie, w jakim była skierowana do jego pracowników, stanowiła udostępnienie akcji w procesie prywatyzacji. W okresie od 8 kwietnia 1997r. obowiązywała w tej mierze ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych i to jej przepisy są miarodajne do oceny sprawy. Zgodnie z nimi, prywatyzacją jest zbywanie należących do Skarbu Państwa akcji lub udziałów spółek powstałych w wyniku komercjalizacji. "A" w W. SA nigdy nie był przedsiębiorstwem państwowym, a zatem nie może być uznany za spółkę akcyjną powstałą w wyniku komercjalizacji. Zbycie przez Skarb Państwa jego akcji nie stanowiło zatem prywatyzacji tejże spółki. Tak więc złożenie oferty nabycia akcji [...] w części skierowanej do pracowników nie stanowiło "udostępniania w procesie prywatyzacji przez Skarb Państwa akcji pracownikom spółki".
Skoro akcje "A" w W. SA podatniczka nabyła na podstawie oferty publicznej, prawidłowe zastosowanie art. 52 ust.1 pkt a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych prowadzi do uznania dochodu z ich sprzedaży za zwolniony z podatku dochodowego. Odmienne stanowisko organów podatkowych pozbawione jest natomiast jakiegokolwiek uzasadnienia.
W odpowiedzi na skargę z dnia [...]r., Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze podniósł, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 52 pkt.1 lit. a ustawy podatkowej ze względu na brak "publicznego" charakteru oferty nabycia akcji "A" w W. SA w części skierowanej do pracowników tego [...]. Pojęcia "oferta publiczna" w ocenie organu nie można utożsamiać z terminami pochodzącymi z ustawy prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych, a w szczególności pojęciem "pierwsza oferta publiczna". Zwroty te nie są bowiem tożsame. Znaczenie terminu "oferta publiczna" nie zostało ustalone w żadnym z przywołanych w skardze aktów prawnych, brak zatem podstaw, by przyjąć, iż termin ten ma nadane znaczenie w języku prawnym. Jego wykładni trzeba zatem dokonywać z zastosowaniem argumentów natury językowej. Z tych wynika natomiast, że zwrotom nie należy nadawać znaczenia odmiennego aniżeli potoczne. W rezultacie zastosowanie w sprawie przez organy podatkowe definicji słownikowej terminu "oferta publiczna" było w pełni uprawnione. Równocześnie organ zauważył, że proces prywatyzacji "A" w W. SA odbywał się na podstawie przepisów ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, gdzie tryb zbywania akcji pracowniczych uznany został za odrębny od przypadków przewidzianych w szczególności w art. 23, w tym także oferty ogłoszonej publicznie.
W piśmie z dnia [...]. skarżąca podtrzymała swe dotychczasowe stanowisko kwestionując pogląd wyrażony w odpowiedzi na skargę, podnosząc w szczególności, że sprzedaż akcji "A" SA nie była procesem prywatyzacji i nie dokonywała się na podstawie przepisów ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, która to utraciła moc obowiązującą przed dopuszczeniem akcji do publicznego obrotu. W rezultacie pracownicy "A" SA nie mogli nabyć akcji na podstawie art. 24 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych.
Skarga nie jest zasadna, albowiem ugruntowane jest już orzecznictwo sądowe dotyczące sprzedaży tzw. akcji pracowniczych "A" w W..
Wyrokiem z dnia 24 listopada 2005 r. sygn. akt FSK 2682/04 Naczelny Sąd Administracyjny przyjął tezę, iż prawidłowa wykładnia przepisów art. 52 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176) w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 22 marca 1991 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz. U. z 1994 r. Nr 58, poz. 239) prowadzi do wniosku, iż udostępnienie w procesie prywatyzacji przez Skarb Państwa na zasadach preferencyjnych akcji pracowników danej spółki nie było nabyciem tych akcji na podstawie publicznej oferty i w efekcie dochód uzyskany ze sprzedaży w 1999 jak i w 2000 r. wspomnianych akcji podlegał opodatkowaniu na zasadach przyjętych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W nawiązaniu do argumentacji Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartej w uzasadnieniu przywołanego wyroku wskazać należy, iż podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie miała właściwa wykładnia przepisu art. 52 pkt 1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W tym bowiem przepisie wprowadzone zostało okresowe zwolnienie od podatku dochodowego dochodu ze sprzedaży akcji.
Omawiamy przepis w brzmieniu obowiązującym zarówno w kontrolowanym roku podatkowym został wprowadzony w art. 1 pkt 30 ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 137, poz. 638 ze zm.) i obowiązywał od 1 stycznia 1997 r. W części mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy stanowił, iż zwalnia się od podatku dochodowego w okresie od dnia 1 stycznia 1993 r. do dnia 21 grudnia 2000 r. dochody ze sprzedaży (...) akcji dopuszczonych do obrotu publicznego, nabytych na podstawie publicznej oferty lub na giełdzie papierów wartościowych albo w regulowanym pozagiełdowym wtórnym obrocie publicznym (...). Zwolnienie to nie miało zastosowania, jeżeli sprzedaż akcji była przedmiotem działalności gospodarczej. Taka sytuacja nie występowała w rozpoznawanej sprawie.
W przepisie tym zostały zatem wprowadzone dwie przesłanki, od których równoczesnego spełnienia uzależniono zwolnienie od podatku dochodowego dochodu ze sprzedaży akcji. Po pierwsze akcje te muszą być dopuszczone do obrotu publicznego, po drugie ich nabycie musi nastąpić na podstawie oferty publicznej.
Przesłanki te muszą wystąpić równocześnie wobec tych samych akcji będących przedmiotem sprzedaży, a ich weryfikacja następuje w przypadku ich sprzedaży.
Pierwsza z wymienionych przesłanek, tj. dopuszczenie akcji "A" w W. S.A. serii[...]do obrotu publicznego - nie mogła budzić wątpliwości. Stanowi o tym decyzja Komisji Papierów Wartościowych i Giełd z dnia [...]r. wyrażająca zgodę na wprowadzenie do publicznego obrotu akcji "A" S.A. serii [...].
Decyzja ta podjęta została m.in. w oparciu o przepisy art. 49 § 1, art. 5a § 1 i art. 51 § 1 ustawy - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych. Zgodnie z tym, decyzja ta była decyzją ostateczną w administracyjnym toku instancji (art. 16 § 1 k.p.a.) i przesądzała o tym, że [...]akcji zwykłych na okaziciela serii [...] "A" w W. S.A. zostało wprowadzonych do obrotu publicznego. Zatem, sprzedaż tych akcji mogła następować wyłącznie w obrocie publicznym z zastosowaniem reguł określonych w ustawie - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych.
Dla zastosowania jednak tego zwolnienia niezbędne było równoczesne spełnienie drugiej z przesłanek określonych w art. 52 pkt 1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - nabycia akcji na podstawie oferty publicznej, a w szczególności zdefiniowania pojęcia "oferty publicznej". Pojęcie to nie zostało zdefiniowane w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie występuje również w dosłownym jego brzmieniu w innych ustawach dotyczących obrotu papierami wartościowymi (por. L. Etel, Glosa do wyroku NSA z dnia 29 września 2000 r., sygn. akt III SA 367/00, publ. "Przegląd Podatkowy" 2001, nr 3, s. 34).
Wyjść należało zatem od wykładni językowej, a wynik tej wykładni skonfrontować z treścią regulacji zawartych w ustawie - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi. Niezależnie bowiem od zastosowanej wykładni nie było dopuszczalne przeprowadzenie sprzedaży, a tym samym nabycie akcji w ofercie publicznej z naruszeniem zasad określonych w tej ustawie (por. art. 117 § 1 ustawy - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi wprowadzającego karnoprawną ochronę publicznego obrotu papierami wartościowymi).
Pojęcie "oferta publiczna" z uwzględnieniem reguł wykładni językowej należy rozumieć jako skierowaną i dostępną dla wszystkich gotowość dokonania transakcji (por. przykładowo Mały słownik języka polskiego, pod red. S. Skorupki, Wyd. PWN, Warszawa 1968, s. 497 i 678). Pojęcie oferta oznacza bowiem "formalne zgłoszenie, oświadczenie o gotowości dokonania transakcji". Aby tego rodzaju oferta miała charakter publiczny musi dotyczyć ogółu ludzi i być przeznaczona, dostępna dla wszystkich.
Rozumianą w ten sposób "ofertę publiczną" w odniesieniu do "akcji" będących "papierami wartościowymi" w znaczeniu wynikającym z art. 2 pkt 1 ustawy - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi w związku z art. 307 § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. - Kodeks handlowy (Dz. U. Nr 57, poz. 502 ze zm.) można było przeprowadzić z uwzględnieniem przepisów ustawy - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi.
Przepis art. 1 § 1 tej ustawy w początkowej części formułuje wprost definicję "publicznego obrotu" papierami wartościowymi, zawierając jednoczesne kwestie dotyczące "oferty publicznej". Cechami wyróżniającymi publiczny obrót jest proponowanie nabycia papierów wartościowych z wykorzystaniem środków masowego przekazu albo w inny sposób, jeżeli proponowane nabycie skierowane jest do więcej niż 300 osób albo do nieoznaczonego adresata. Ustawodawca jednak pozbawia oferty nabycia akcji przez pracowników danej spółki charakteru publicznego. Wynika to z art. 1 § 1 pkt 1 tej ustawy.
Jednoznaczne bowiem brzmienie art. 1 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi nakazywało zbadanie w oparciu o jakie przepisy nastąpiła prywatyzacja tego "A", w ramach której udostępnione zostały akcje jego pracownikom. Wyjaśnić więc należy, że stosownie do przepisów art. 23 i art. 24 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. Nr 51, poz. 298 ze zm.), jedynie nabycie akcji prywatyzowanych przedsiębiorstw, w trybie art. 23 tej ustawy spełnia wymóg nabycia w drodze publicznej oferty. Natomiast zgodnie z uregulowaniami zawartymi w art. 24 powołanej ustawy pracownikom prywatyzowanych w tym trybie przedsiębiorstw państwowych przysługiwało prawo zakupu określonej ilości akcji na zasadach preferencyjnych. Zakup tych akcji nie następował w drodze oferty, czy rokowań pomiędzy zbywcą akcji a pracownikiem, którego uprawnienie do zakupu akcji na określonych warunkach wynikało z przepisów prawa. Ten szczególny tryb zbycia akcji pracownikom na preferencyjnych zasadach wynika również z treści art. 45b ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. Stanowi on, że do zbycia należących do Skarbu Państwa wszelkich akcji lub udziałów w spółkach prawa handlowego, a więc i [...], mają zastosowanie przepisy art. 23 tej ustawy. Wymieniony przepis w ust. 1 określa tryb zbywania akcji należących do Skarbu Państwa, który polegał na przetargu, ofercie ogłoszonej publicznie oraz rokowaniach pojętych na podstawie publicznego zaproszenia. W ust. 1 art. 23 użyto nadto sformułowania "z zastrzeżeniem przepisów art. 24". Z kolei w art. 24, jak już zaznaczono określony został tryb zbywania akcji pracownikom na preferencyjnych zasadach. Treść art. 23 ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych pozwala zatem wysunąć wniosek, iż ustawodawca przewidział i ten czwarty tryb zbywania akcji Skarbu Państwa (akcji tzw. pracowniczych). Określenie trybu i zasad zbywania akcji tzw. pracowniczych następowało więc z uwzględnieniem tych zasad. Wynika to z powołanej jako podstawa prywatyzacji "A" S.A. uchwały nr 18 Rady Ministrów z dnia 25 marca 1997 r. w sprawie udzielenia zgody na prywatyzację i zezwolenia na szczególny tryb zbycia części akcji "A" w W. Spółka Akcyjna (M. P. Nr 18, poz. 172).
W podstawach tej uchwały powołane zostały przepisy art. 2a ust. 2 i art. 23 ust. 2 w związku z art. 45b ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, a "szczególny" tryb zbycia części akcji odnosił się do tzw. akcji pracowniczych wymienionych w § 3 ust. 1 i 2 tej uchwały. Określenie szczegółowych zasad i warunków przydziału akcji pracownikom pozostawiono regulaminowi uchwalonemu przez Radę "A" i zatwierdzonemu przez Ministra Skarbu Państwa.
Zaoferowane pracownikom "A" S.A. akcje na podstawie uchwały nr 18 Rady Ministrów z dnia 25 marca 1997 r. zostały im przydzielone na zasadach i warunkach określonych w regulaminie przydziału akcji, co wykluczało ich publiczną ofertę. Z tego względu przyjęty przez Ministra Skarbu Państwa Prospekt Sprzedaży Akcji "A" S.A. obejmował [...] akcji serii [...] na ogólną ilość [...] wprowadzonych do obrotu publicznego, tj. z wyłączeniem [...]akcji przeznaczonych w tzw. transzy pracowniczej dla osób zatrudnionych w "A" po cenie równej wartości nominalnej wynoszącej [...]zł.
Wbrew zatem wywodom skargi prawidłowa wykładnia mających zastosowanie w sprawie przepisów art. 52 pkt 1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z art. 1 § 1 ustawy - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi prowadzi do wniosku, iż udostępnienie w procesie prywatyzacji przez Skarb Państwa na zasadach preferencyjnych akcji pracowników danej spółki nie było nabyciem tych akcji na podstawie publicznej oferty i w efekcie dochód uzyskany ze sprzedaży w omawianym roku podatkowym wspomnianych akcji podlegał opodatkowaniu na zasadach przyjętych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W tej sytuacji podniesione w skardze zarzuty należało uznać za pozbawione usprawiedliwionych podstaw. Jednocześnie dokonując wykładni mającego zastosowanie w sprawie przepisu art. 52 pkt 1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych Sąd w składzie orzekającym podzielił jednolicie ukształtowany pogląd w orzecznictwie sądowym przed dniem 1 stycznia 2004 r. o braku podstaw do zastosowania tego zwolnienia z uwagi na niespełnienie ustawowej przesłanki "nabycia akcji na podstawie oferty publicznej" (por.: wyroki NSA z dnia 9 listopada 1998 r., sygn. akt III SA 1003/97, publ. ONSA 1999, nr 3, poz. 100; z dnia 12 października 2001 r., sygn. akt III SA 970/00, publ. "Monitor Podatkowy" 2001, nr 11, s. 2; z dnia 28 grudnia 2001 r., sygn. akt III SA 2204/00, niepubl.; z dnia 19 maja 2004 r., sygn. akt III SA 3295, niepubl.).
W rozpatrywanej sprawie niepodobna więc postawić zarzutu naruszenia prawa. Tylko zaś taki zarzut, należycie uzasadniony, mógłby stanowić podstawę do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Wobec tego Sąd oddalił skargę w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 września 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło