I SA/Wa 1971/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz sędzia WSA Elżbieta Lenart asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Emilia Kokoryk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania A. P. przedstawiciela ustawowego K. P., decyzją z dnia [...] września 2006 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] o odmowie przyznania zaliczki alimentacyjnej K. P. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Prezydent W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. odmówił przyznania zaliczki alimentacyjnej K. P. W uzasadnieniu organ wskazał, że do wniosku o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej na uprawnioną K. P. A. P. załączyła zaświadczenie Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] czerwca 2006, sygn. [...], z którego wynika, że w dniu [...] czerwca 2006 r. A. P. złożyła za pośrednictwem Sądu do właściwego organu na terenie [...] wniosek o ustalenie miejsca zamieszkania w tym kraju dłużnika alimentacyjnego W. P. W zaświadczeniu tym wskazano również, iż do czasu ustalenia adresu nie może zostać wszczęta egzekucja świadczeń alimentacyjnych. W ocenie organu wyżej wymienione zaświadczenie nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 10 ust 1a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.). Od powyższej decyzji A. P. złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. W uzasadnieniu wskazała na swoją bardzo trudną sytuację finansową, społeczną i rodzinną oraz podniosła, że podejmowane w 2002 r. i 2006 r. próby ustalenia adresu zamieszkania W. P. nie powiodły się, co świadczy o tym, że adresu W. P. nie można ustalić. Z uwagi na fakt, iż dłużnik alimentacyjny przebywa na terenie [...] nielegalnie żadna zagraniczna instytucja egzekucyjna nie może wystawić zaświadczenia o stanie egzekucji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] września 2006 r., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2006 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że w obecnym stanie prawnym odwołanie nie może zostać uznane za zasadne, mimo że Kolegium rozumie sytuację skarżącej. Zdaniem organu, z odwołania oraz ze złożonych przez A. P. wraz z wnioskiem z dnia 18 lipca 2006 r. i odwołaniem dokumentów jednoznacznie wynika, że nie jest możliwe uzyskanie żadnego z dokumentów, o których mowa w art. 10 ust. 1a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. W dniu 30 października 2006 r. A. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2006 r. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego. W skardze A. P. zarzuciła organowi naruszenie art. 10 ust. 1a i ust. 5 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej przez utrzymanie w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzji Prezydenta W. o odmowie ustalenia prawa do zaliczki alimentacyjnej, mimo, że do odwołania zostało załączone zaświadczenie Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] września 2006 r. zawierające informację o stanie egzekucji wobec dłużnika przebywającego poza granicami kraju; art. 136 KPA, ze względu na brak przeprowadzenia postępowania określonego w tym przepisie oraz pominięcie przy podejmowaniu decyzji istniejących w sprawie dowodów. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w dniu 18 lipca 2006 r. składając wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej na uprawnioną K. P. załączyła do niego zaświadczenie Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] czerwca 2006 r., sygn. [...] zawierające informację o wystąpieniu z wnioskiem o ustalenie adresu dłużnika alimentacyjnego przebywającego na terenie [...]. Informację zawartą w powyższym dokumencie organ pierwszej instancji powinien potraktować, jako określoną w art. 97 § 1 pkt. 4 KPA podstawę do zawieszenia postępowania z urzędu, gdyż w powyższej sprawie zakończenie procedury ustalania miejsca zamieszkania zobowiązanego do świadczeń alimentacyjnych, a w konsekwencji możliwość uzyskania przez skarżącą wymaganego w art. 10 ust. 1a ustawy dnia 22 kwietnia 2005 r. dokumentu, stanowiło niewątpliwie zagadnienie wstępne, od którego rozstrzygnięcia zależało rozpatrzenie sprawy o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej. Organ odwoławczy powinien dostrzec wadliwość postępowania przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji, zwłaszcza, że rozpatrując odwołanie dysponował już zaświadczeniem Sądu Okręgowego z dnia [...] września 2006 r. zawierającym informację o nieskuteczności postępowania egzekucyjnego wobec W. P., ze względu na brak możliwości jego wszczęcia, gdyż wniosek o prowadzenie egzekucji, kierowany do odpowiedniego organu na terenie [...] obligatoryjnie musi zawierać adres zamieszkania dłużnika. Zdaniem skarżącej powyższe zaświadczenie organ odwoławczy powinien potraktować, jako dokument określony w art. 10 ust. 1a ustawy dnia 22 kwietnia 2005 r., a więc jako wymienioną w tym przepisie informację sądu okręgowego o stanie egzekucji i uchylić decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2006 r. oraz orzec co do istoty sprawy. W ocenie A. P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji zupełnie pominęło fakt złożenia przez skarżącą tego dokumentu. Ustawodawca w art. 1 ust. 10 ust. 1a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. przez użycie spójnika "lub" oznaczającego możliwą wymienność dostarczenia wskazanych tam dokumentów, przewidział możliwość wystąpienia sytuacji, w jakiej znalazła się skarżąca. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymało stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie należy zauważyć, że wojewódzkie sądy administracyjne sprawują w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w stosunku do decyzji, które zostały wydane z naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem nieważności lub wznowieniem postępowania albo z naruszeniem przepisów, które miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 134 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Poddając takiej właśnie kontroli zaskarżoną decyzję, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest uzasadniona. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2006 r. została bowiem wydana przez właściwy organ, we właściwym trybie i w oparciu o prawidłową podstawę prawną, z zapewnieniem stronom udziału w postępowaniu poprzedzającym załatwienie sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał i omówił motywy swego rozstrzygnięcia. Przechodząc do meritum sprawy trzeba wskazać, że z przepisów ogólnych zawartych w art. 1, art. 2 pkt 1, 2, 5 i 7 oraz przepisu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej wynika, że zaliczka alimentacyjna wypłacana jest osobie uprawnionej na poczet świadczenia alimentacyjnego ustalonego w tytule wykonawczym, pod warunkiem, że egzekucja świadczeń alimentacyjnych od dłużnika alimentacyjnego jest bezskuteczna. W założeniu ustawodawcy świadczenie to ma więc zrekompensować osobie uprawnionej brak możliwości uzyskania alimentów w trybie postępowania egzekucyjnego. Z powyższego wynika, że organ właściwy wierzyciela obowiązany jest przyznać zaliczkę alimentacyjną w przypadku, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: o przyznanie zaliczki alimentacyjnej wystąpiła osoba uprawniona, osoba ta dysponuje tytułem wykonawczym zasądzającym alimenty, prowadzona w stosunku do dłużnika egzekucja alimentów okazała się bezskuteczna. W przypadku, gdy świadczenia alimentacyjne dochodzone są od dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego za granicą dowodem mającym potwierdzić wystąpienie ostatniej z wymienionych wyżej przesłanek (bezskuteczności egzekucji) jest – złożona przez osobę mającą prawo do świadczeń alimentacyjnych łącznie z wnioskiem o przyznanie zaliczki alimentacyjnej - informacja sądu okręgowego o stanie egzekucji lub zaświadczenie zagranicznej instytucji egzekucyjnej o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych, za okres trzech ostatnich miesięcy (art. 10 ust. 1a tej ustawy). Dokument ten jest wówczas jednym z dowodów stanowiących podstawę do wydania decyzji o przyznaniu zaliczki alimentacyjnej (art. 10 ust. 5 pkt 2a ustawy). W ocenie Sądu z przepisu art. 10 ust. 1a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej jasno wynika, że aby skutecznie wykazać istnienie przesłanki bezskuteczności egzekucji, w momencie wniesienia do organu właściwego wierzyciela wniosku o przyznanie zaliczki alimentacyjnej, egzekucja świadczeń alimentacyjnych musi być prowadzona przez zagraniczną instytucję egzekucyjną przynajmniej przez okres trzech miesięcy poprzedzających jego wniesienie. W świetle powyższego użyte w tym przepisie sformułowanie "stan egzekucji" (określenie to zawiera również art. 3 ust. 1 tej ustawy normujący postępowanie wobec dłużnika zamieszkałego w Polsce) winno opisywać następujące po wszczęciu postępowania egzekucyjnego działania egzekucyjne zagranicznego organu egzekucyjnego (dokonane w stosunku do dłużnika w ramach egzekucji czynności egzekucyjne, zastosowane środki egzekucyjne) oraz wynik tych działań. Wypada podkreślić, że tylko informacja bądź zaświadczenie potwierdzające tego rodzaju okoliczności pozwoli organowi właściwemu wierzyciela ustalić wystąpienie w sprawie przesłanki bezskuteczności egzekucji. Nie można się więc zgodzić ze skarżącą, że dowodami pozwalającymi na wyjaśnienie zaistnienia wyżej wymienionej przesłanki są zaświadczenia Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] czerwca 2006 r. i [...] września 2006 r., z których jedynie wynika, że Sąd ten udzielił A. P. pomocy w złożeniu do właściwego biura [...] wniosku o ustalenie adresu dłużnika W. P., a adres ten nie został ustalony, co uniemożliwia złożenie wniosku egzekucyjnego. Za prawidłowe należy zatem uznać stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [....], iż A. P. nie złożyła dokumentu, o którym mowa w art. 10 ust. 1a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu braku zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 KPA, z uwagi na występujące w sprawie zagadnienie wstępne w postaci toczącego się postępowania o ustalenie adresu zamieszkania W. P., po zakończeniu którego możliwe byłoby złożenie dokumentu spełniającego wymagania, o których mowa w art. 10 ust. 1a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r., Sąd uznał, iż jest on bezzasadny. Ustalenie zagranicznego adresu zamieszkania dłużnika alimentacyjnego nie jest przewidzianą przez przepisy wskazanej wyżej ustawy przesłanką przyznania zaliczki alimentacyjnej, która wymaga ustalenia przez inny organ lub sąd. Poza tym postępowanie w przedmiocie ustalenia adresu zamieszkania nie ma bezpośredniego związku z rozpatrzeniem sprawy o przyznanie zaliczki alimentacyjnej. Za niezasadny należało również uznać zarzut naruszenia art. 136 KPA poprzez nie przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w oparciu o zgłoszone w sprawie dowody, w szczególności zaświadczenie Sądu z dnia [...] września 2006 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] powołało się na dokumenty załączone do wniosku o przyznanie zaliczki alimentacyjnej oraz do odwołania. Z akt sprawy wynika, że dokumentami tymi były m. in. zaświadczenia Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] czerwca 2006 r. i [...] września 2006 r. Rację ma natomiast skarżąca, że uzasadnienie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] cechuje pewna ogólnikowość w zakresie elementów, o których mowa w art. 107 § 3 KPA, jednakże uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Naruszenie to nie mogło więc skutkować uchyleniem przez Sąd decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.