II OZ 1056/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Go 30/07 odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia w sprawie ze skargi D. A. na postanowienie Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku przedłożenia ekspertyzy budowlanej postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia 28 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/Go 30/07, odrzucił skargę D. A. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem z dnia 20 października 2005 r., sygn. akt II SA/Go 56/05, w sprawie ze skargi D. A. na postanowienie Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku przedłożenia ekspertyzy budowlanej. Powyższe postanowienie uprawomocniło się z dniem 5 kwietnia 2007 r. D. A. pismem z dnia 12 sierpnia 2011 r. wniósł o unieważnienie postanowienia z dnia 28 lutego 2007 r. jako niezgodnego z Konwencją Praw Człowieka ze Strasburga, gdyż w sprawie orzekał asesor sądowy, a nie sędzia. Ponadto wniósł o przyznanie zadośćuczynienia za straty jakie poniósł. Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim zarządzeniem z dnia 16 sierpnia 2011 r. powyższe pismo zakwalifikował jako skargę w przedmiocie stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 lutego 2007 r. sygn. akt II SA/Go 30/07 i odnotował w wykazie SNP pod poz. 1/11. Następnie postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił powyższą skargę. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, zgodnie z art. 285f § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, w sprawach obowiązków podatkowych przez doradcę podatkowego, a w sprawach własności przemysłowej przez rzecznika patentowego. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący sporządził tę skargę osobiście. Nie spełniała ona więc wymogów określonych dla tego rodzaju pisma. Ponadto Sąd wskazał, że przedmiotowa skarga została złożona z uchybieniem ustawowego terminu, o którym mowa w art. 285f § 1 p.p.s.a. Zażaleniem D.A. zaskarżył powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie: 1) art. 285f § 1 i 3 oraz art. 285l p.p.s.a., 2) art. 183 § 1 i § 2 pkt 5 w zw. z art. 285l p.p.s.a., 3) art. 4 ustawy z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 36, poz. 196). Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i nadanie sprawie dalszego biegu oraz o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały przez stronę opłacone w całości ani części. Ponadto wniesiono o zwrot poniesionych niezbędnych i udokumentowanych wydatków związanych z uiszczeniem wpisu od wniesionego zażalenia w wysokości 100 zł. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że zaskarżone postanowienie skutecznie doręczono stronie 5 września 2011 r. Wraz z tym postanowieniem doręczono stronie również pouczenie, z którego nie wynikało pouczenie o konieczności odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących skargi kasacyjnej, których zastosowanie w niniejszej sprawie spowodowało wymóg sporządzenia niniejszego zażalenia przez profesjonalnego pełnomocnika. Ponadto podniesiono, że strona skarżąca podejmując samodzielnie działania związane z dążeniem do weryfikacji prawomocnego orzeczenia z dnia 28 lutego 2007 r. sygn. akt II SA/Go 30/07, nie została wezwana do sprecyzowania czy w swej istocie pismo datowane na dzień 12 sierpnia 2011 r. jest skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia z dnia 28 lutego 2007 r. Sąd I instancji dokonując kwalifikacji pisma strony, która nie jest prawnikiem, nie legitymuje się znajomością przepisów i umiejętnością ich interpretacji, nie pouczył jej o skutkach skonsumowania prawa do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia poprzez samodzielne wniesienie skargi bez obligatoryjnego udziału profesjonalnego pełnomocnika. Zdaniem skarżącego Sąd I instancji nie powinien dokonywać dowolnej interpretacji pism samodzielnie składanych przez stronę reprezentowaną przez pełnomocnika z urzędu. Mając na uwadze treść art. 285c p.p.s.a. stwierdzić należy, że Sąd pozbawił stronę możliwości skutecznego dochodzenia swoich praw. Sąd wzywając stronę do sprecyzowania rodzaju pisma powinien pouczyć ją o konsekwencjach samodzielnego składanie kwalifikowanego pisma. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono także, że zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 36, poz. 196) skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje także od orzeczeń, które stały się prawomocne od dnia 1 stycznia 2004 r. a przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Skargę tę można więc wnieść w terminie dwóch lat od dnia wejścia w życie ww. ustawy. Skarżący dochował zatem zakreślonego przez ustawodawcę terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżone postanowienie, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Zgodnie z art. 175 § 1 w zw. z art. 285l p.p.s.a. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Skargę taką wniesioną z naruszeniem art. 175 § 1 p.p.s.a., zgodnie z art. 285f tej ustawy, sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym. W związku z powyższym skarga D. A. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 lutego 2007 r. sygn. akt II SA/Go 30/07, jako sporządzona przez niego z naruszeniem art. 175 § 1 p.p.s.a., podlegała odrzuceniu. Nie można się zgodzić z twierdzeniem skarżącego, że Sąd I instancji powinien wezwać go do sprecyzowania pisma z dnia 12 sierpnia 2011 r. oraz pouczyć o skutkach samodzielnego wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim prawidłowo zakwalifikował pismo skarżącego jako skargę w przedmiocie stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 lutego 2007 r. - treść przedmiotowego pisma, w którym wniesiono o unieważnienie ww. postanowienia jako niezgodnego z Konwencją Praw Człowieka ze Strasburga (art. 6 i 13), w sposób jednoznaczny wskazywała, że jest to skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Sąd I instancji nie miał zatem potrzeby wzywać skarżącego do jego sprecyzowania w trybie art. 49 p.p.s.a. Ponadto wskazać należy, jak wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 27 sierpnia 2010 r., sygn. akt II ONP 1/10, niesporządzenie skargi kasacyjnej, a zatem i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przez jedną z osób wskazanych w art. 175 p.p.s.a. nie jest brakiem formalnym, który podlegałby uzupełnieniu w trybie określonym w art. 49 p.p.s.a. Jest to brak nieusuwalny, czyniący taką skargę niedopuszczalną. Zgodzić się należy natomiast ze skarżącym, że przedmiotowa skarga została wniesiona w terminie - w niniejszej sprawie miał bowiem zastosowanie art. 4 ustawy z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przewidujący wyjątek od zasady dotyczącej wnoszenia skarg o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (art. 285f § 1 p.p.s.a.) i zgodnie z którym skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje także od orzeczeń, które stały się prawomocne od dnia 1 stycznia 2004 r., a przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Skargę tę można wnieść w terminie dwóch lat licząc od dnia 10 kwietnia 2010 r. Powyższe nie może jednak prowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia, które, jak wykazano powyższej, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 w zw. z art. 285l p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.