II OSK 1187/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz ( spr. ) Sędzia del. WSA Izabela Ostrowska Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych A. K. i H. K. oraz W. K. i K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 lutego 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 267/04 w sprawie ze skargi A. K. i H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 28 lutego 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 267/04 po rozpoznaniu skargi A. K. i H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [...] stycznia 2004 r. uchylającą decyzję Burmistrza Miasta Bochni w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie wjazdu i zjazdu z drogi wojewódzkiej i przekazującą sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania - oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana już po uprzednim przekazaniu sprawy przez organ odwoławczy do ponownego rozpoznania i opiera się na uznaniu, że zostały spełnione wszystkie wymagane prawem wymogi, w tym w zakresie ochrony środowiska /sporządzony został raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko/. Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznając skargę inwestorów za niezasadną podzielił zasadność stanowiska organu odwoławczego, stwierdzając m. inn. w uzasadnieniu, że W. i K. K. mają przymiot strony w postępowaniu administracyjnym jako właściciele sąsiedniej działki, a także podkreślając, że organ odwoławczy rozpatrywał sprawę w zmienionym stanie prawnym, to jest w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który z mocy art. 67 ust. 1 a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym utracił moc prawną. Ta sytuacja powoduje, że sprawa powinna być ponownie rozpoznana przez organ pierwszej instancji a więc zachodziła przesłanka określona w art. 138 ( 2 kpa do wydania zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli A. K. i H. K. zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 28 kpa w zw. z art. 145 ( 1 pkt 4 kpa, przez nieuzasadnione przyjęcie, że W. i K. K. mieli przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania dla przedmiotowej inwestycji polegającej na budowie wjazdu i zjazdu z drogi wojewódzkiej na teren stacji paliw płynnych, wywodząc w uzasadnieniu, iż błędne jest stanowisko Sądu w podniesionej kwestii, które doprowadziło do oddalenia skargi. Skargę kasacyjną wnieśli również W. i K. K. zarzucając naruszenie przepisów postępowania - art. 145 ( 1 pkt 2 ppsa w zw. z art. 156 ( 1 pkt 2, 3 i 7 kpa, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez jego niezastosowanie i oddalenie skargi, podczas gdy powinna zostać stwierdzona nieważność decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2003 r. na podstawie art. 156 ( 1, 2 i 3 kpa. W uzasadnieniu tej skargi kasacyjnej podnosi się, że kwestionowana decyzja organu pierwszej instancji w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania dla wjazdów i zjazdów była już przedmiotem wcześniejszej decyzji w tym samym przedmiocie z dnia [...] października 2000 r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie stacji paliw płynnych, myjni samochodowej, budynku biurowo-handlowego oraz zjazdu i wjazdu na drogę wojewódzką. Nieważność tej decyzji stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. ze względu na sprzeczność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skoro decyzja co do całości była nieważna, to również nowa decyzja ustalająca warunki dla budowy tylko jednego elementu /zjazdu i wjazdu/ powinna być uznana za nieważną. Podkreślili też, że w przytoczonym postępowaniu byli uznani za stronę postępowania. W kolejnym piśmie procesowym skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnoszący skargę kasacyjną W. i K. K. powołali się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, przytoczony już w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, wskazując, że WSA akceptował stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie stacji paliw z towarzyszącymi obiektami, w tym zjazdem i zjazdem na drogę wojewódzką ze względu na brak zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Sąd w tym wyroku stwierdził, że mają oni przymiot strony w sprawie, pomimo, iż ich nieruchomość jest oddzielona od działki, na której przewiduje się lokalizację zjazdu, inną działką, ze względu na zakres oddziaływania planowanej inwestycji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną inwestorów wniesioną od powyższego wyroku przychylając się do stanowiska Sądu pierwszej instancji w kwestii braku zgodności z planem, oddalając natomiast zarzut dotyczący braku przymiotu strony W. i K. K. z uwagi na jego wadliwe sformułowanie. Obecny na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżących W. i K. K. podtrzymał zarzuty skargi kasacyjnej i jej wnioski, podkreślając, że skarżący domagają się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skargi kasacyjne zasługują na uwzględnienie. Skargi kasacyjne w niniejszej sprawie wniosły strony o przeciwstawnych interesach, to jest inwestor oraz podmiot, który z tytułu bliskiego sąsiedztwa planowanej inwestycji z jego nieruchomością, występuje w sprawie jako strona. W obu skargach kasacyjnych wnosi się o uchylenie zaskarżonego wyroku z tej przyczyny, że sprawa nie została należycie wyjaśniona i oceniona przez Sąd pierwszej instancji. Jak można wnosić z treści uzasadnień skarg kasacyjnych, skarżący A. i H. K. uznając, że skarżący W. i K. K. w sprawie, której przedmiotem jest ustalenie warunków zabudowy dla zjazdu /wjazdu/ na drogę wojewódzką nie mają interesu prawnego, a zatem nie powinni być traktowani jako strona postępowania, twierdzą, że Sąd nie powinien był oddalać skargi od decyzji wydanej na podstawie art. 138 ( 2 kpa /uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia/, lecz miał obowiązek uchylić tę decyzję i wskazać, że organ odwoławczy powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, jako że odwołanie zostało wniesione przez podmiot nie mający charakteru strony. Takie stanowisko wnoszących skargę kasacyjną należy rozumieć jako żądanie, aby Sąd pierwszej instancji ponownie dokonał wnikliwej oceny prawidłowości postępowania administracyjnego w konkretnych warunkach danej sprawy uwzględniając jej przedmiot. Podobnie wnoszący skargę kasacyjną W. i K. K. domagają się uchylenia zaskarżonego wyroku ze względu na brak należytego wyjaśnienia sprawy i dokonania prawidłowej oceny legalności zaskarżonej decyzji, z tym iż w ich ocenie braki w tym zakresie odnoszą się do nie wzięcia pod uwagę faktu, iż poprzednio toczyło się już postępowanie w kwestii zainwestowania terenu należącego do skarżących A. i H. K. Można uznać, iż obie skargi kasacyjne, aczkolwiek wywodzące się z innych pobudek, prawidłowo wskazują na to, że Sąd pierwszej instancji nie wywiązał się należycie z obowiązku rzetelnej oceny legalności zaskarżonego aktu /decyzji administracyjnej/. Przykładowo stwierdzenie, że W. i K. K. są stroną postępowania, bez względu na to, że w sprawie zgody na budowę zjazdu za stronę nie byli uznani, jest potraktowaniem tej szczególnie istotnej kwestii dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej zbyt płasko, bez wnikliwego wejrzenia w istotę problemu w warunkach konkretnego przedmiotu sprawy /warunków zabudowy dla zjazdu/. Sąd w związku z zarzutami skarżących W. i K. K. również powinien był głębiej pochylić się na kwestią ewentualnego wpływu wcześniejszego postępowania /w sprawie warunków zabudowy tylko dla stacji paliw z obiektami towarzyszącymi, w tym zjazdu/, na toczące się aktualnie postępowanie w przedmiocie warunków zabudowy wyłącznie dla zjazdu/, czego jednak nie uczynił, co stało się powodem wniesienia skargi kasacyjnej. A. i H. K. również mają słuszność, iż przed rozpoznaniem odwołania wniesionego od decyzji organu pierwszej instancji organ odwoławczy miał obowiązek dokładnie wyjaśnić, czy odwołujący się rzeczywiście ma w danej sprawie /budowy zjazdu/ interes prawny /powinien być traktowany jako strona/ czego jednak w prawidłowy sposób nie uczynił. Wadliwy jest wyrok Sądu pierwszej instancji także z tej przyczyny, że akceptuje bak dokonania stosownej oceny, uwzględniającej faktyczny przedmiot rozpoznawanej sprawy, przez organ wydający zaskarżoną decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny jako Sąd drugiej instancji nie ma podstaw do tego, aby w powyższym zakresie zastąpić Sąd pierwszej instancji i we własnym zakresie dokonać wymaganych badań i ocen, z tego względu konieczne stało się orzeczenie o uchyleniu zaskarżonego wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie na podstawie art. 185 ( 1 ppsa.